ضرورت ازدواج جوانان و حفظ نظام خانواده

بسم الله الرحمن الرحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
عزیزان پای تلویزیون رمضان 88 را سپری می كنند. ما هم این سی امین سالی است كه در تلویزیون هستیم تقریباً جلسه بیست و هشت دقیقه، بیست و نه دقیقه طول می كشد. هر جلسه ای هم یك بحثی می كنیم. در این جلسه یك مقداری راجع به خانواده می خواهم صحبت كنم. تشكیل خانواده، و یك سری از حرف ها كه در خانه ها هست، خوب پس موضوع بحثمان خانواده هست. صلواتی بفرستید. (صلوات حضار)
مسائل خانواده در قرآن خیلی به آن تأكید شده است. حالا اینجا یك سؤال را هم جواب بدهم. گاهی می پرسند خداوند یك سری از چیزها را در قرآن مطرح نمی كند. مثلاً نگفته نماز صبح چند ركعت است. فقط گفته: «اقیموا الصلاه ی» نماز بخوان. اما سه ركعت مغرب، دو ركعت صبح، چهار ركعت ظهر نگفته است. یا گفته كه: «وَ لْیَطَّوَّفُوا» (حج/29)اما نگفته هفت بار دور خانه ی خدا بچرخ. یك سری جاها مثل حج و نماز و روزه خیلی حرف ها را نزده است. اما یك سری جاها ریز مسائل را گفته است.
1- بیان مسائل خانواده در آیات قرآن
از جمله جاهایی كه ریز مسائل را گفته است مسائل خانواده است. ریز مسائل را گفته است. در سوره های مختلف از جمله سوره ی نور، عرض كنم به حضور شما كه آیه ی 32 می فرماید كه: «بسم الله الرحمن الرحیم» . «وَ أَنْكِحُوا الْأَیامی مِنْكُم» این راجع به تشكیل خانواده است. كه می گوید: بسیج عمومی «وَ أَنْكِحُوا» به نكاح، نكاح یعنی ازدواج. «أَنْكِحُوا» باید به نكاح دربیاورید. «الْأَیامی» یعنی آدمی كه همسر ندارد. امت اسلامی بسیج شوید، بسیج شوید هركس همسر ندارد به او همسر بدهید. «وَ الصَّالِحین» سراغ بچه های صالح بروید. آدم های صالح را ازدواج بدهید. این خودش یك درسی است. یعنی جامعه نسبت به جوان های هرزه حساس نیست. اگر یك دختر و پسری با تقوا بود كمكش كنید. دامادش كنید. عروسش كنید. اما اگر یك آدم ول است، آدم ول برای خودش گلیم خودش را از آب بكشد. این خودش یك درس است. مثلاً به ما گفتند: اگر یك پسری سراغ دختر شما آمد، اگر این پسر اهل مسجد نیست به او دختر ندهید. اهل نماز نیست به او دختر ندهید. این خودش یك بایكوت است.
در قرآن خیلی جاها می گوید كه: به این اعتنا نكن. خوب من اگر بدانم خواسته باشد، خواسته باشد پسرم داماد شود، باید با امت اسلامی باشد. این پسری كه ماه می آید و می رود. سال می آید و می رود، پایش را در مسجد نمی گذارد، خوب این كسی كه نسبت به امت اسلامی بی اعتنا است. من به چه دلیل به او دختر بدهم؟ ولذا این خودش یكی از راه های تربیت است. برای اینكه جوان ها را به خوبی ها دعوت كنیم، به امت می گوید: ای امت اسلامی شما مسئول به ازدواج درآوردن جوانانی هستید كه صالح هستند. مثل اینكه می گوییم: آقا هركس نمره ی درسش نمره ی خوب داشت، مجاّنی او را مشهد می بریم. آقا این هتل مشهد برای كسانی است كه مثلاً فرض كنید كه در درس فلان نمره را بیاورند. الآن هست مثلاً می گویند كه: كسانی كه قرآن را حفظ هستند در دانشگاه مثل اینكه مدرك لیسانس می دهند، هان؟ اینطور است؟ مثلاً كسی كه همه ی قرآن را حفظ كرده است، یك امتیازی به او می دهند. بسیج شوید، برای ازدواج افراد بی همسر. البته افراد بی همسر لازم نیست جوان هم باشد. ممكن است بیوه ای باشد. خوب به هر حال. بعد هم می گوید كه: «مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُم» عباد، عبد است. عبد یعنی برده. یعنی برده هم شهوت
برنامه درسهایی از قرآن سال‏88 . ج1، ص: 2
دارد. این كتاب آسمانی ما حتی به شهوت برده ها توّجه دارد. برده است، برده باشد. بالاخره شهوت كه دارد. دلش می خواهد. همسر دلش می خواهد. كنیز است، خوب كنیز باشد. ما گاهی وقت ها فكر می كنیم نه، حالا این چیز است. این بنده خدا از كجا آمده است، از نمی دانم افغانستان است. یا از فلان روستا است. یا از فلان شهر است. خوب حالا اگر یك كارگری ساده بود، این را نباید خانم ها مثلاً در خانه حجاب نگه دارند. خوب او وقتی نگاه كرد دلش نمی خواهد. به هر حال اینكه ما فكر می كنیم اگر یك كسی بود كه. . .
اصلاً بعضی افرادی كه شغلشان ضعیف است ما فكر می كنیم اینها دیگر شهوت ندارند. «وَ أَنْكِحُوا الْأَیامی مِنْكُمْ وَ الصَّالِحینَ مِنْ عِبادِكُمْ» ، «إِنْ یَكُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهِمُ اللَّه» (نور/32) «بسم الله الرحمن الرحیم» ، بسیج عمومی امت برای به ازدواج درآوردن. خوب این یك مورد. 2- ازدواج افراد صالح؛ 3- برده ها هم میل و شهوت دارند.
2- ترس از فقر، تصوّر و توهّم غلط درباره ازدواج
4- از فقر نترسید. خداوند قول داده است. قول غنا داده است. «إِنْ یَكُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهِمُ اللَّه» در مملكت ما خیلی به خاطر بی همسری گناه می شود. این گناهان هم كه می شود بخشی از این به خاطر قیودی است كه ما داریم. ما مثل بت پرست ها شده ایم. بت پرست ها با دست خودشان مجسّمه ای را می تراشیدند، یك مجسمه ی سنگی می تراشیدند، زار زار برایش گریه می كردند. قرآن می گوید: «أَ تَعْبُدُونَ ما تَنْحِتُونَ» (صافات/95)با دست خودت تراشیدی در مقابلش گریه می كنی؟ خودت تراشیدی. ما هم با دست خودمان آداب و رسومی را درست كردیم، بعد در آداب و رسوم خودمان، ماندیم. ازدواج هایی در قرآن است كه هیچكدام این آداب ما را ندارد. هیچ كدام این آداب را ندارد.
حضرت شعیب دخترش را به جوانی به نام موسی داد. این جوان آواره بود. فراری بود. جوان فعلاً تحت تعقیب است. ولی پسر خوبی است. حالا طاغوت می خواهد او را بگیرد. نه این حالا معلوم نیست. دوم اینكه موسی شغل هم نداشت. پدر زنش گفت: بیا پیش خودم كار بكن. سوم اینكه مهریه هم نداشت. گفت: مهریه هم ندارم، گفت: من دخترم را به تو می دهم به جای مهریه برای من كار كن. كار بكن به جای مهریه! چهارم اینكه خانه هم نداشت. گفت: در خانه ی خودم بیا، یك اتاق به تو می دهم بنشین. یعنی یك اتاق به او داد، دخترش هم به او داد، كار هم به او داد، داماد هم مهریه نداشت، به او گفت: پول ندارم به تو بدهم. ولی برایت كار می كنم. خیلی راحت، «وَ أَنْكِحُوا الْأَیامی مِنْكُمْ» خوب دیگر چه؟ روایت داریم.
3- نقش بزرگان خانواده و جامعه در ازدواج جوانان
یك آیه در قرآن داریم «مَنْ یَشْفَعْ شَفاعَه یً حَسَنَه ی» (نسا/85) «شفاعه ی» یعنی دلاّلی، می گویند: امام حسین شفیع شود، یعنی واسطه شود. «مَنْ یَشْفَعْ شَفاعَه یً حَسَنَه ی» اگر كسی واسطه شود برای اینكه یك دختری را به یك پسری معرفّی كند، برود و بیاید ودختر به پسر معرفی كند. پسر به دختر معرفی كند. یعنی دائم تلاش كند كه این ازدواج صورت بگیرد، دلاّلی كند «مَنْ یَشْفَعْ شَفاعَه یً حَسَنَه یً یَكُنْ لَهُ نَصیبٌ مِنْها» اجر بزرگی دارد. و بهترین دلالّی ها، دلالّی برای ازدواج است. آدم های ریش سفید، آدم های ریش سفید خودشان، بچه هایشان عروس شدند. داماد شدند. ولی به خاطر چهره ای كه دارد، اعتباری كه دارد، بیاید در محله این خیلی. . . رییس های هیئت همان هایی كه روز عاشورا دسته راه می اندازند، خوب روز عاشورا دسته راه می اندازی، تاسوعا و عاشورا كه تمام شد. محرم و صفر كه تمام شد، تو رییس هیئت همینطور كه جمعیت را جمع كردی برای خرید علمات و برای هیئت و برای عزاداری و آوردن مدّاح و واعظ و چقدر تلاش كردی كه این مراسم عزاداری را برقرار كنی؟ دستت درد نكند.
برنامه درسهایی از قرآن سال‏88 . ج1، ص: 3
اجرت با امام حسین. در همین هیئت سی تا جوان هستند كه در هیئت تو سینه می زنند، و اینها ازدواج نكردند. همین رییس های هیئت برای ازدواج بسیج شوند. خیلی حل می شود.
باید یك كار عمومی بكنیم. مثلاً كسی كه داماد شده است، سربازی اش كم شود. این خودش یك قدمی است. یعنی مادر می بیند اگر بچه اش داماد نشود، دو سال باید سربازی برود. اما اگر داماد شده باشد، مثلاً سربازی اش یكساله می شود. همین مادر را هل می دهد كه زودتر پسرش را داماد كند. وام ویژه بدهند. بانك ها چه می توانند بكنند؟ خیّرین چه می توانند بكنند؟ خیّرین مدرسه ساز الآن همه جا هستند. خدا جزای خیرشان بدهد. خدا جزای خیرشان بدهد. ولی خیّرین ازدواج، ستادهای ازدواج راه بیافتد. به هر حال اسلام سن ازدواج را خیلی جلو گفته است. گفته: بهترین دختر، دختری است كه عادت ماهانه اش در خانه ی شوهرش شروع شود. اینقدر در ازدواج عجله كرده است. ازدواج مانع درس است؟ نه! چه مانعی دارد؟ اتفاقاً ازدواج مشوّق درس است. چه افرادی كه به بالاترین درجات علمی رسیدند و زود هم ازدواج كرده اند. حدیث را قبلاً خواندم. فارسی اش را خواندم. حالا عربی اش را بخوانم. برای پدر و مادرها! دین فقط روزه گرفتن نیست. دین فقط عمره رفتن نیست. خدا می داند ده ها هزار نفر حاج خانم و حاج آقا كه مرتّب مكّه می روند. مرتب عمره می روند، و بچه هایشان به خاطر نداشتن همسر به فساد كشیده می شوند. این آقا دارد در مكّه طواف می كند بچه اش هم دارد در شهرش گناه می كند. چطور برای عمره ثبت نام می شود؟ این هم هركسی كه می خواهد عمره برود، هر دو نفری، سه نفری، اصلاً هر نماز جمعه ای هفته ای یك نفر را داماد كند. این جمعیتی كه نماز جمعه می آیند اگر كمك یك. . . ببین نخ، طناب نمی شود. اما این طناب را نخ، نخ كنند، هركسی یك نخ را پاره كند طناب پاره می شود. شهرهای بزرگ حداقل چند هزار نفر نماز جمعه می آیند. چند هزار نفر نمی توانند یك نفر را عروس كنند. یك جهازیه بدهند؟ باید به هم گره بخورد. نماز و شهوت یك طور است. پیغمبر فرمود: هم همسر را دوست دارم، هم نماز را دوست دارم. راجع به نماز می گوید: «عَلی صَلاتِهِمْ یُحافِظُونَ» (معارج/34)نسبت به شهوت هم می گوید: «لِفُرُوجِهِمْ حافِظُون» نماز «یُحافِظُونَ» ، «لِفُرُوجِهِمْ حافِظُون» ، «یُحافِظُونَ» ، «حافِظُون» یعنی هم باید همسر را حفظ كرد. هم باید شهوت را حفظ كرد. هم باید نماز را حفظ كرد.
4- بهره گیری از فضای نماز جمعه برای حل مشكلات جوانان
هم نماز انسان را از فحشا و منكر باز می دارد. هم همسر انسان را از فحشا و منكر باز می دارد. باید ازدواج به نماز جمعه گره بخورد. ستادهای نماز جمعه خود آنها هم كه نماز جمعه می آیند بدانند، امروز می خواهند نماز جمعه بروند خیلی خوب نماز جمعه می رویم، یك پولی برای خودمان می گذاریم، یك صندوقی باشد، صندوق ازدواج. هر شهری مثلاً هفته ای چهارصد تا نماز جمعه داریم، پانصد تا نماز جمعه داریم، حالا ممكن است بعضی شهرها ضعیف باشند. یا جمعیت زیاد باشد. شما نصفه بگو. هر دو تا نماز جمعه ای یك نفر را داماد كنند. ما ششصد تا نماز جمعه داریم، هفته ای چند تا آدم داماد می شوند. هفته ای سیصد تا، هفته ای سیصد تا ضرب در پنجاه و دو هفته بگو: پنجاه هفته. پنجاه تا سیصد تا چقدر می شود؟ ریاضی تان ضعیف است؟ سالی پانزده هزار جوان داماد می شود. آنوقت چقدر مردم به نماز جمعه خوش بین می شوند. این جوان می بیند نماز جمعه مسئله اش را حل كرد. جوان می بیند مشكلش را حل كرد.
وقتی قرآن می گوید: «وَ أَنْكِحُوا» از آیاتی كه عمل نشده این آیه است. ما در قرآن چند آیه داریم هنوز عمل نشده است. یكی این آیه است. «أَنْكِحُوا» به فرد نمی گوید. «انكح» می گوید: «أَنْكِحُوا» «أَنْكِحُوا» امر به امت است. امت باید بسیج شود برای اینكه
برنامه درسهایی از قرآن سال‏88 . ج1، ص: 4
خانواده ها را تشكیل بدهند. این فكر را از ذهنمان بیرون آوریم كه تا خانه ی شخصی نداشته باشیم، داماد نمی شویم. اول ازدواج آدم می تواند در یك اتاق هم زندگی كند. می تواند چهار، پنج نفری هركدام در یك اتاق زندگی كنند. آقا اثاثیه ام جور نیست. جور نباشد. قالی پشم است. من انسان هستم. یك انسان را می سوزانید به خاطر پشم. می گویید: چون قالی اش تأمین نیست پس تو بسوز تا قالی تأمین شود. قالی تأمین شد می گوید: نه بنّایی ما هنوز تمام نشده است. می گوید: نه آخر خواهرم هنوز نزاییده است. می گوید: آخر پدربزرگت هم كه مرد هنوز سالش نشده است. می گوید: پسرعمویت هم خارج است، باید بیاید. می گوید چه؟ می گوید: خواهرت برود بعد تو! یعنی اینقدر این را الاّف می كنند، ازدواج این گیرها را ندارد. من حالا نمی دانم صدا و سیما یك نهضتی راه بیاندازد، هر استانی یك مسابقه ای، جشنواره هایی كه می گیرند، یكی از موضوعاتشان چه قشنگ است كه جشنواره شود كه كدام فیلم، هنرمند توانست فیلمی برای ازدواج آسان بسازد؟ اصلاً مردم اگر یك نامه ای دارند برای ازدواج آسان، یعنی خودش چطور ازدواج كرده است. اگر ازدواج آسان است یك نامه بنویسد، بیاید بگوید: آقا ما این رقمی ازدواج كردیم. خیلی وقت ها افراد ازدواج آسان. . . یك سری از خطها را باید بشكنیم.
یك زمانی می گفتند: دانشگاه باید در شهر باشد. چه كسی گفت؟ الان شهرهای كوچك هم دانشگاه دارد. دانشگاه باید از شنبه تا چهارشنبه باشد. چه كسی گفت؟ ترم و واحد درست كردند، پنجشنبه و جمعه. دانشجو باید سر این كلاس حاضر باشد. چه كسی گفت؟ از راه دور باشد. دانشگاه باید مجّانی باشد. چه كسی گفت؟ دانشگاه باید خوابگاه داشته باشد. چه كسی گفت؟ استاد دانشگاه از 55 سال نباید بیشتر باشد. چه كسی گفت؟ ببینید اصلاً ما چقدر در دانشگاه چقدر قیدها را قیچی كردیم، یك قیچی دست گرفتیم استاد 55 ساله را قیچی كنیم. 70 ساله هم می تواند درس بدهد. دانشگاه باید وسط شهر باشد. چه كسی گفت؟ می رویم در تپه ها می سازیم. بیرون شهر می سازیم. یك قیچی برداشتند، یك مشت نخ ها را قیچی كردند نتیجه اش چه شد؟ چند میلیون لیسانس و فوق لیسانس. این به خاطر این است كه آمدند این نخ ها را قیچی كردند. همینطور كه این قیدهای تحصیل را قیچی كردند، ما باید قیدهای ازدواج را قیچی كنیم. آنوقت چقدر مردم به دین خوش بین می شوند. می گوید: قربان این دین بروم. این دین خوبی است. به مردم می گوید: سجده كنید. ضمناً همینطور كه جمع می شوند برای نماز جمعه مشكل من را هم حل می كنند. بعد هم اینها برمی گردد. یعنی اگر یك خدمت به یك جوان بكنیم این دیر یا زود برمی گردد. این مسئله ی مهمی است. صلواتی بفرستید. (صلوات حضار)
خوب، «رَكْعَتَانِ یُصَلِّیهِمَا الْمُتَزَوِّجُ أَفْضَلُ مِنْ سَبْعِینَ رَكْعَه ی» (كافی/ج /5ص 328)آدمی كه همسر دارد، دو ركعت نماز بخواند بهتر از هزار ركعت نماز كسی است كه همسر ندارد. این برای بی همسرها.
اما بعضی خانه ها مسئله ی دو زن پیش می آید. دو تا زن یعنی لازم است، یا هوس مرد است. ما اینجا تابع هوس مرد و هوس زن نیستیم. اما گاهی یك شرایطی است كه مرد رفته یك زن دیگر گرفته است. حالا یك قصه ای بگویم. شخصی بود به نام رافع. این را دیشب دیدم. قصه اش هم در مجمع البیان است. شخصی به نام رافع است. دو تا همسر داشت. یكی پیر بود، یكی جوان. این پیر هم اول بهانه می گرفت كه من یكی او هم یكی. من زن اول هستم و نمی دانم فلان. بالاخره آدم هم همیشه زن جوان را بیشتر از زن پیر دوست دارد. طبیعی است. قرآن هم یك آیه دارد می گوید: شما عدالت كه می گویند، عدالت در لباس، مسكن، در قلب، نمی شود عدالت كرد. بالاخره آدم یك كسی را بیشتر دوست دارد. یعنی علاقه چیزی نیست كه آدم چاقو بزند مثل باقالا برش بزند. بله خانه را می شود گفت این اتاق، آن اتاق. این فرش، آن فرش. این یخچال، آن یخچال. این تلفن، آن
برنامه درسهایی از قرآن سال‏88 . ج1، ص: 5
تلفن. یك چیزهای مادی را می شود برش داد گفت: مساوی. اما یك كسی حالا غیر از همسر شما همه ی آدم ها را یكسان دوست داری؟ دوستی چیزی نیست كه برش بزنی آقا ببینید 13 درجه. مثل اینكه می گویم: بخند. شما چهار دقیقه، ببخشید لبت بیش از چهار سانت نباید باز شود! خوب گاهی آدم چنان خنده اش می گیرد كه به قهقهه می كشد. گاهی هم اصلاً خنده اش نمی گیرد. یكسری از چیزها برشی نیست.
شخصی به نام رافع دو تا همسر داشت. یكی پیر بود و یكی جوان بود. برای اینكه زندگی شیرین شود، گفت: ما این همسر پیر را طلاق می دهیم. همسر آمد گفت: گرچه حق من است. ولی شما همسر جوانت را نگه دار، ما را هم نگه دار. آیه نازل شد كه «وَ إِنِ امْرَأَه یٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزا» (نسا/128) «امراه ی» یعنی زن، اگر زنی «خافت» خوف دارد. «مِنْ بَعْلِها نُشُوزا» از شوهرش می بیند «نُشُوز» یعنی گردن كلفتی، زمین هایی كه بالا است آب نمی خورد می گویند: ناشزه! اگر خانمی دید شوهرش یك خرده گردن كلفتی می كند، «أَوْ إِعْراضا» یا خانه نمی آید، اعراض می كند یعنی بی اعتنایی می كند، می گوید: اینها بنشینند، «أَنْ یُصْلِحا بَیْنَهُما» خودشان صلح كنند. از حق خودش بگذرد، ولی زندگی شان را متلاشی نكند.
5- اختلافات خانوادگی در اثر تنگ نظری و هوی و هوس
گاهی وقت ها خانم می گوید: چون من این را گفتم، تو انجام ندادی، اصلاً من دیگر با تو زندگی نمی كنم. یعنی خودش را بی شوهر می كند. شوهرش را بی همسر می كند. بچه اش را هم بدبخت می كند. به خاطر هوسش! گاهی مردها به خاطر هوس زندگی را متلاشی می كنند. گاهی زن ها به خاطر هوس زندگی را متلاشی می كنند. قرآن می گوید: «وَ أُحْضِرَتِ الْأَنْفُسُ الشُّحَّ» (نسا/128)چه اشكال دارد یك خرده كوتاه بیا. از حق خودت بگذر، نظام خانوادگی را از دست نده. ما داشتیم آدم هایی كه مثلاً شوهرش شغلی داشته است، خانم از این شغل خوشش نیامده. بچه را ول می كند می رود. خوب حالا به خاطر اینكه بچه را ول می كند می رود، این عاقبتش به چه می رسد؟ این نسل است. این بچه اگر بی مادر شد، بی پدر شد، این بچه چه چیزی بار می آید؟ بچه هایی كه پدر و مادر بالای سرشان است، گیر دارند. چه برسد به بچه هایی كه پدر و مادر ندارند. یك خرده از هوست كوتاه بیا.
خیلی از خانواده ها به خاطر غُد بودن، به خاطر هوس، هوس های لحظه ای زندگی شان را متلاشی می كنند. قرآن می فرماید: سوره ی نسا، آیه ی 128 می گوید: اگر دیدید نظام خانواده متلاشی می شود یك خرده از هوست بگذر. بعد هم قرآن می گوید: می دانم نمی گذری. «الشُّح» یعنی بخل. تنگ نظری «اُحضرت» ، «وَ أُحْضِرَتِ الْأَنْفُسُ الشُّحَّ» یعنی تنگ نظری حاضر می شود در دل و می گوید: نه! من باید به او بگویم: یك من ماست چقدر كره دارد؟ من باید روزگارش را سیاه كنم. من مزدش را كف دستش می گذارم. من زندگی شان را نابود می كنم. یا مرد این حرف ها را می زند یا زن این حرف ها را می زند. نتیجه چه؟ یك خانواده متلاشی می شود. یك نسلی منقرض می شوند به خاطر. . .
خدا رحمت كند امام را، دخترها و پسرهایی كه پهلوی امام می آمدند عقد بخوانند، می گفتند: آقا شما عقدمان را خواندی نصیحت كن. می گفت: بسازید. بسازید. یك خرده كوتاه بیایید. یك خرده كوتاه بیا. حل می شود! زندگی ها را متلاشی نكنید.
6- سخت گیری اسلام در مورد طلاق و جدایی
برنامه درسهایی از قرآن سال‏88 . ج1، ص: 6
بدترین چیز طلاق است. حلال است ولی حدیث داریم بدترین حلال ها طلاق است. اسلام برای طلاق اینقدر سرعت گیر گذاشته است، مثل خیابان ها سرعت گیر می گذارند كه ماشین ها تند نروند. همینطور سرعت گیر. . . گفته: حق نداری زنت را طلاق بدهی. مگر در این شرایط! اگر خواستی طلاق بدهی باید به صیغه ی عربی بخوانی. اگر خواستی صیغه ی طلاق جاری كنی و طلاق بدهی باید بروی پهلوی دو تا شاهد عادل. اگر در آن ماه با خانمت هم بستر شدی، در آن ماه نمی توانی خانمت را طلاق بدهی. اگر خانمت را طلاق دادی حق نداری خانمت را از خانه بیرون كنی. باید خانمت در خانه باشد. به خانم گفته: خانم! حالا كه شوهرت طلاقت داد، از خانه اش بیرون نرو بعد هم به خانم گفته: خودت را آرایش كن نشان شوهر بده. یعنی هی شوهر را قلقلك كن كه این، دو مرتبه رجوع كند و برگردد. ببین اینها سرعت گیر هست.
ما یك سری قوانین داریم سرعت گیر است. مثلاً گفتند اگر سگ مرده، گربه مرده، مرغ مرده، گوسفند مرده، دست بزنی غسل ندارد. اما آدم مرده را دست بزنی، می گوید: باید بروی غسل مسّ میّت كنی. چرا؟ برای اینكه گوسفند مرده را كسی نمی بوسد. ولی یك كسی كه می میرد همه رویش می افتند و روبوسی می كنند. می گوید: ببین هركس می خواهد او را ببوسد، باید حمّام برود. می گویند: نه نه! حالا از دور می ایستند گریه می كنند. از دور می ایستند. یك كسی رفته بود عزاداری، فاتحه ی یك كسی رفته بود، وقتی می خواست گریه كند، هی دستش را چنین كرده بود، گفتند: چرا چنین می كنی؟ گفت: آخر فامیل دورمان بود. حالا این چون فامیل دورمان بود، دستش را هم دور گرفته بود. اینجا یك سری قوانین سرعت گیر است.
اسلام چون با طلاق مخالف است، و طلاق راچیز بدی می داند، مگر «عند الاضطرار» گفته: هركس خواست طلاق بدهد عربی باید باشد. پهلوی دو تا شاهد ضمناً عادل طلاق هم از این عادل معمولی ها نیست. از این عادل های پیشنمازی نیست. پشت سر كسی كه می خواهی نماز بخوانی همینكه گناه ندیدی، بس است. عادل تعاونی حساب كردم. آن عادلی كه می خواهی خانمت را پهلوی او طلاق بدهی، باید از آن عادل، عادل، عادل ها باشد. یعنی از آن عادل درجه. . . یعنی دو تا عادل. بعد هم عادل كه هست، آخر آدم عادل كه همینطور لوله نیست كه بایستد. تو بیایی طلاق بدهی. اگر تو عادل هستی، جلوی این جدایی را بگیر. گفته: عربی باشد. پهلوی دو تا عادل باشد. عادل های درجه یك باشند.
7- سفارش های اكید اسلام به آشتی دادن افراد خانواده
به عادل هم گفته: بهترین دلاّلی، دلالّی آشتی دادن بین زن و شوهر است. حدیث داریم اگر دو نفر با هم قهر هستند یا می خواهند قهر كنند، اگر اینها را آشتی بدهی، از همه ی نمازهای مستحبی و از همه ی روزه های مستحبی. . . گیر این است كه ما ماه رمضان قرآن می خوانیم. خیلی هم خوب است. چون یك آیه ی قرآن خواندن، ثواب یك ختم قرآن دارد. اما بیاییم مثلاً ماه رمضان یك نفر را آشتی بدهیم. یكبار دیگر حدیث را بخوانم. بسم الله الرحمن الرحیم . اگر كسی بین دو نفری كه اختلاف است، آشتی بدهد، از تمام نمازهای مستحبی ثوابش بیشتر است. یعنی شما دو نفر كه قهر هستند، آشتی بده. به اندازه ی یك سال نماز شب ثواب دارد.
نگذارید خانواده از بین برود. بعضی می گویند: نه خانم می گوید: من حقم است باید از او بگیرم. من دادگاه می روم، شكایت می كنم. اتفاقاً خیلی ها كه مراجعه می كنند به دادگاه، فتنه بیشتر می شود. چون زن و شوهر در خانه سیزده درجه با هم بد بودند. خانم می گوید: به تو می فهمانم. می رود شكایت می كند، پلیس می آید مرد را می برد. مرد در خانه سیزده درجه ناراحت بود. می آید در دادگاه به خانم می گوید: هوم. . . (با بیان حركت و خنده حضار) حالا كه شكایت كردی من. . . این خانم فكر می كند به
برنامه درسهایی از قرآن سال‏88 . ج1، ص: 7
دادگاه برود خوب می شود. دادگاه مشكل را حل نمی كند. در آمریكا طلاق گرفتن مثل تاكسی گرفتن در ایران است. چرا؟ برای اینكه زن تا یك چیزی می شود، به پلیس زنگ می زند. پلیس هم اول می آید مرد را می گیرد. بعد هم قانون آمریكا این است كه مرد را كه گرفتند طلاق را سریع جاری می كنند، هرچه هم مرد دارد نصفش را به خانم می دهند. خوب مرد را پلیس می برند. می آید او را بگیرد. نصف اموال مرد هم به خانم می دهند. خانم هم می گوید: دیدی چه روزگاری از تو سیاه كردم؟ خیلی خوب! خانم، خانم پولدار می شود. خوب یك شب، دو شب، با یكی دو تا از افراد سینما می رود. دو تا بستنی می خورد. دو شب در پارك ها پرسه می زند. بعد می بیند عجب زندگی نكبتی دارد. آه می كشد برای آنهایی كه در ایران سیب زمینی می خورند، و به هم می خندند. می گوید: چقدر روزگارم سیاه شد! اینهایی كه می گویم حرف نمی زنم. من پارسال آمریكا بودم. سخنرانی كه می كردم، زن های مطلقّه یك طرف نشسته بودند. مردهای. . . یكی یكی می آمدند می گفتند: آقا ما غلط كردیم. از رفتنمان به آمریكا غلط كردیم. از این هم كه ازدواج كردیم غلط كردیم. حالا یك كسی پیدا نمی شود ما را با هم آشتی بدهد. این تصمیم های زودگذر و این قوانین بشری برای انسان نجات بخش نیست. آن خالق می داند انسان همسر می خواهد. انسان همسر می خواهد. لیسانس و فوق لیسانس، كار همسر را نمی كند. به بعضی ها می گوییم: آقا دخترت را شوهر می آید خوب به او بده. می گوید: حالا بگذار لیسانس بگیرد. مثل كسی كه تشنه اش است، می گوییم: آقا این تشنه اش است، آب به او بده. تشنه ات است. خوب صبر كنید انشاءالله بعد از لیسانس به تو آب می دهم. ببین چقدر حرف مسخره است.
بعضی وقت ها افرادی می آیند، می گویند: آقا من همسرم را دوست ندارم. قرآن یك آیه ای دارد سوره ی نساء، آیه ی 19 می گوید: «فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ» اگر از همسر كراهت داری، سنگین است. خوشت نمی آید. «فَعَسی أَنْ تَكْرَهُوا شَیْئاً» چه بسا چیزی را تو خوشت نیاید اما «وَ یَجْعَلَ اللَّهُ فیهِ خَیْراً كَثیرا» خدا خیر كثیر به تو می دهد. كسی پهلوی حضرت آمد گفت: آقا زن من زشت است. دوستش ندارم. حضرت فرمود: این زن زشت است. اما بچه های نابغه به تو خواهد داد. مثل دارو. یك سؤال می كنم همه ی ایرانی ها جواب بدهند. غیر ایرانی ها هركس می خواهد جواب بدهد. سؤال: همیشه خیر ما در هوس ما است؟ یكبار دیگر. همیشه خیر ما در هوس ما است؟ نه! خیلی چیزها هوس داریم، خیر ما در آن نیست. ما فكر می كنیم ازدواج هایی سعادت است. دارو را بچه نمی خواهد، اما پدرش می گوید: این دارو تلخ است. اما در این داروی تلخ شفای تو است. جهاد برای ایران اول انقلاب سخت بود، اما همین جهاد ایران را ایران كرد. ایران یك كشور ترسوی فقیر ذلیلی بود، الآن دنیا روی ایران حساب می كند. تنها كشور روی كره ی زمین است كه هشت سال بمباران كردیم یك سانتی متر زمین را تحویل ما نداد. یك ذرّه از اصولش عقب نشینی نكرد. جهاد تلخ است اما باعث عزّت است. دارو تلخ است، اما باعث شفا است. اصلاً كلاس برای بچه مدرسه ای سخت است. كلاس تلخ است. اما همین درس تلخ و كلاس تلخ، خیلی وقت ها امر و نهی های پدر و مادر تلخ است. اما همین امر و نهی بچه را بیمه می كند. قرآن می گوید: اگر از همسرتان بدتان آمد، تحمّل كنید. چه بسا چیزی را شما بدت می آید اما خدا خیر كثیری در آن قرار داده است.
8- رعایت عرف جامعه در زندگی خانوادگی
حرف های دیگر هم هست كه راجع به خانواده برای تأمین زندگی و مسكن، این هم در نیم دقیقه بگویم. خدا در قرآن ملاك را عرف گذاشته است. می گوید: «عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوف» (نسا/19) «فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوف» (طلاق/2) «وَ أْتَمِرُوا بَیْنَكُمْ بِمَعْرُوف» (طلاق/6)معروف یعنی عرفی، یعنی زندگی تان عادی باشد. مردم چطور زندگی می كنند. مردم متدیّن معمولی چطور
برنامه درسهایی از قرآن سال‏88 . ج1، ص: 8
زندگی می كنند؟ آنها مهمانی می روند تو هم برو. آنها رفت و آمد دارند. آنها چه؟ آنها چه؟ آنها چه؟ زندگی تان معروف باشد. چون زندگی های استثنایی دوام ندارد. ممكن است یك مدتی تحمل كنند. ما داریم آدم هایی كه مثلاً زنشان را ول می كنند، مدت های طولانی مسافرت می روند. خوب این ممكن است بگوید: بله خانم من با من می سازد. خوب خانم شما می سازد تا چه وقت؟ یك وقت مثل فنر دستش می گذاری، دست بالا می پرد. یك وقت به صورت انفجار درمی آید. اگر كار عرفی باشد اینهایی كه زیاد درس می خوانند، مریض می شوند. اینهایی كه زیاد بازی می كنند، به درس نمی رسند باز پشیمان می شوند. هرچیزی باید عرفی باشد. امام رضا فرمود: ساعات خود را تقسیم كنید. ساعاتی برای لذّت بگذارید. ساعاتی برای عبادت بگذارید. ساعاتی برای كار بگذارید. اینهایی كه برنامه ریزی های سنگین برای خودشان می گذارند، برنامه هایشان طبق فطرتشان نیست، همه ی نیازهایشان را تأمین نمی كند، اینها عاقبت انفجار است. حرف تمام.
بسم الله الرحمن الرحیم. امت باید بسیج شود. بانك ها، سربازی، وام دادن ها، برداشتن قیدها، قیدهای تحصیلی، قیدهای پادگانی، امت باید بسیج شود برای. . . همانطور كه بسیج شدند قیدهای دانشگاه را برداشتند، چند میلیون لیسانس در آن پیدا شد. این یك مورد. آدم های صالح را بروید داماد كنید، كه جوان های هرزه هم به سمت صلاح كشیده شوند. از فقر نترسید. اگر در خانه خانمی دید همسرش خانم دیگر دارد، اگر هوس باز است من ضامن هوس نیستم. اما گاهی وقت ها مرد به دلیلی یك زن دیگر می خواهد بگیرد، هوسش نیست. فرض كنید اولاد بخواهد خانم اولش بچه دار نمی شود. زن اولش خیلی تفاوت سنی دارد. حالا به هر دلیلی عقلایی نه به دلیل هوس بازی. من ضامن هوس نیستم. یك خرده از حقمان كوتاه بیاییم. زندگی را نابود نكنیم. از توقعاتمان بگذریم. مشكلات خانوادگی زیاد است. و آمریكا و غرب مشكلاتش از ما زیادتر است. چند وقت پیش در اتریش یك همه پرسی كرده بودند. مشكل شما چیست؟ نگفتند: مشكل ما فرودگاه و مترو و انرژی هسته ای و هیچ. . . هشتاد و پنج درصد مردم اتریش گفتند: مشكل ما این است كه نظام خانواده دارد متلاشی می شود. نظام خانواده دارد متلاشی می شود. مواظب باشید اصول دین مان را حفظ كنیم. كه به غربی ها كشیده نشویم.
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است