نگاهی به سوره نصر (2)

بسم الله الرحمن الرحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
سرسفره ی قرآن هستیم رمضان 86در استان یزد بحث ها ضبط می شود با هم این سوره ای كه می نویسم سوره ی اذا جا ء نصرالله این برادر عزیزمان با صوت قشنگ می خواند وشما هم زمزمه كنید آنهایی هم كه پا تلویزیون هستند همه با هم دهانمان را با قرآن متبرك كنیم.
پیغمبر ما چهل سالگی به پیغمبری رسید سه سال مخفیانه تبلیغ كرد شد چهل و سه سال بعد از سه سال آیه آمد «فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ» (حجر/94)دیگر مخفیانه نه علنی دعوتت را اظهار كن ده سال دیگر هم در مكه ماند علنی تبلیغ كرد شد پنجاه و سه سال فشار كفار بر مومنین باعث شد كه اینها هجرت كردند به مدینه وقتی وارد مدینه شدند بعد از هشت سال كه گذشت درمدینه یك حكومت اسلامی تشكیل داد
1- نصرت به دست خداست
رفتند ومكه را فتح كردند این آیه برای فتح مكه است آیه چه می گوید «إِذَا جَاءَ. . . » وقتی آمد «نَصْرُ اللَّهِ» (نصر/1) «نصر» نصرت یعنی وقتی قدرت خدا آمد می گوید «نَصْرُ اللَّهِ» نمی گوید: «اذا نصرتم» نمی گوید وقتی شما پیروز شدید پیروزی از طرف خدا آمد این پیامش این است كه هر كس هر چیز دارد از خدا بداند در جلسه ی قبل هم مقداری در این زمینه صحبت كردم حالا در اینجا می خواهیم نصرت خدا را برای شما یك نمونه ای را بگوییم خدا چه كسانی را نصرت می كند در سوره ی روم آیه ی 5 داریم «بِنَصْرِ اللَّهِ یَنصُرُ مَنْ یَشَاءُ» (روم/5) «بِنَصْرِ اللَّهِ یَنصُرُ مَنْ یَشَاءُ» یعنی خداوند با قدرتش قدرت می دهد پیروزی می دهد هر كس را كه بخواهد من یك مسأ له ی اعتقادی اینجا مطرح كنم خیلی هم مهم است در قرآن كلمه ی من یشاء خیلی داریم من یشاء یعنی كسی را كه خدا می خواهد «من یشاء» مثلا می گوییم: «وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ» به هر كس تو بخواهی عزت می دهی «تُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ» هركسی را بخواهی ذلیل می كنی «تُؤْتِی الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ» (آل عمران/26)ملك را به هركس كه بخواهی می دهی درقرآن كلمه ی «مَنْ تَشَاءُ» «مَنْ یشاء» زیاد است یعنی هر كسی را كه خدا بخواهد اینجا كسی ممكن است بگویید حالا چطور خدا برای او خواست برای ما نخواست می گویم خدا خواسته او را خوشگل كرده او را پولدار كرده اورا تیز هوشش كرده است همه ی اینها زیر دست خدا است خودش هم د ر قرآن می گویدهمه ی اینها زیر دست خودم است.
2- مشیت و خواست الهی بر اساس علم و حكمت
اینكه قرآن می گوید «مَنْ یَشَاءُ یَشَاءُ» را مثلا می گوید: «یَهْدِی بِهِ مَنْ یَشَاءُ» (انعام/88)هر كسی را بخواهد هدایت می كند «یُضِلُّ مَنْ یَشَاءُ» (رعد/27)هر كسی را بخواهد گمراهش می كند اینها یك سری آیات داریم كه هدایت دست خودش است ذلت دست خودش است عزت دست خودش است حكومت دست خودش است این «مَنْ یَشَاءُ» یعنی دست خودش است این «مَنْ یَشَاءُ» یعنی دست خودش است دست خودش است تمام شد ولذا بعضی از آنهایی كه ریگی در
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 2
كفش هایشان است گفتندپس ما كاره ای نیستیم همه كاره اوست به قول چیز می گویند جبری اما جواب ما می گوییم خدا گفته هر كس را كه بخواهد منتهی می دانی چه كسانی را می خواهد، «بِنَصْرِ اللَّهِ یَنصُرُ مَنْ یَشَاءُ» (روم/5)منتهی گفته یشاء می دانی كیست من یشاء به تو بگویم كیست «وَكَانَ حَقًّا عَلَیْنَا» (روم/47)برما واجب است «نَصْرُ الْمُؤْمِنِینَ» (روم/47)درست است ما هر كس را كه بخواهیم ولی ما هر كسی را نمی خواهیم فقط مومنین را می خواهد اگر كسی ایمان آورد آن كسی كه ایمان آورد آن وقت می شود جز من یشاء ما مثلا داریم خدا هر كسی را بخواهد عزیز می كند هر كسی را بخواهد ذلیل می كند منتهی می گوید: «منْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اللَّهُ» (الكافی/ج /2ص 122)اگر كسی تواضع كند گردنش را پیش مردم خم كند دست مادر و پدرش را ببوسد، احترام به كوچكترها و بزرگترها بگذارد آنوقت این عزیز می شود. عزت دست خداست ولی از راه تواضع، نصرت دست خداست دست خودش است. منتهی نصرالمومنین. . .
بگذارید یك مثال بزنم دزد می آید خانه ی شما طبقه ی پایین حالا سرداب زیر زمین طبقه ی پایین شما نگاه می كنید می گویید دزد رفت در خانه تا رفت در خانه در را قفل می كنی در را با قفل می بندی زنگ می زنی به پلیس پلیس می آید و دزد می گوید كه این دست خودش است این در را روی من قفل كرد می گویم بله من در را روی تو قفل كردم منتهی چون با پای خودت آمدی من هم در را رویت قفل كردم خدا در را قفل می كند ولذا در قرآن آیاتی داریم طبع یعنی خدا مهر زدكه این بدبخت بشود «خَتَمَ اللَّهُ عَلَی قُلُوبِهِمْ» (بقره/7)ختم یعنی ختم مهر زد خدا در را قفل می كند منتهی خدا الكی در را روی كسی قفل نمی كند كسی كه با پای خودش آمد دزدی كرد مثل اینكه مثلا می گوییم بازاری ها به هر كس بخواهند نسیه می دهند به هر كس بخواهند نسیه نمی دهند. می گوییم بله ولی بازاری ها خل كه نیستند عاقل هستند به آدم های خوش حساب نسیه می دهند، به آدم های بد حساب نسیه نمی دهند بازاری به هر كس بخواهد نسیه می دهد به هر كس بخواهد نسیه نمی دهد منتهی دل بازاری كه به میل خودش نسیه می دهد نسیه نمی دهد این دادن نسیه و ندادنش مربوط است به عملكرد مشتری است خوش حساب باشی یك مثلی است می گویند آدم خوش حساب شریك مال مردم است یعنی تو خوش حساب باش همه ی مردم به تو نسیه می دهند پس ببینید من یشاء خدا مثل من یشاء بازاری هاست بلا تشبیه بازاری ها به هر كسی كه بخواهند نسیه می دهند به هر كس كه بخواهند نسیه نمی دهند منتهی بازاری ها الكی نمی دهند
خدا هم الكی نمی دهد «من یشاء» حق من است دیگر چه كسی؟ خدا می فرماید: می خواهی یاریت كنم بسم الله «إِنْ تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْكُمْ» (محمد/7)اگر می خواهی «یَنصُرْكُمْ» تو هم «تَنصُرُوا» نزن تو سرت كه چرا مالم سوخت خمس ندادی شوخی هم با كسی نداریم پنجاه میلیون به تو داده اند ده میلیونش خمس می شود مال فقرا بود ندادی مال دین بود ندادی ده میلیونت را ندادی بیست میلیونت را كسی خورد بزن تو سر خودت.
3- رابطه متقابل میان انسان و خداوند
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 3
یك طرفی كه نمی شود. . . دو طرفه است. «تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْكُمْ» خدا را كمك كنید خدا كمكتان كند چقدر ما آدم داریم درخانه اش اتاق خالی دارد و چقدر جوان داریم خودش رابه آب و آتش می زند برای یك اتاق خالی حدیث داریم كسانی كه یك اتاق خالی دارند می توانند گرهی را باز كنند نمی دهند به كسی خدا روز قیامت می گوید فرشته ها ببنید این دردنیا دو، سه متر زمین داشت به كسی نداد این همه زمین داشت حالا دو تا پنجاه متر می دادی به دو تا جوان تو كه داشتی ندادی خدا روز قیامت تو را از آنجا محرومت می كند بده و بستان است پس ببنید كلمات من یشاء بر گردیم به بحثمان در قرآن داریم هر كسی را بخواهد و لی خداوند حكیم است الكی نمی خواهد كسانی كه در اینجا مسكن می دهند درآنجا مسكن می گیرند كسانی كه اینجا بخل می كنند در آنجا محروم می شوند اصلا تعبیرات مثل هم است مثلا اینجا در قرآن داریم مجرمان به پیغمبران می گفتند بگویی یا نگویی فرق نمی كند ما گوش به حرف شما نمی دهیم آیه این است «سَوَاءٌ عَلَیْنَا أَوَعَظْتَ ام لَمْ تَكُنْ مِنْ الْوَاعِظِینَ» (شعراء/136)موعظه بكنید یا نكنید ما گو ش بده نیستیم آن وقت روز قیامت آنها در جهنم هی جیغ می زنند آخرش می گویند فایده ای ندارد جپغ بزنیم یا نزنیم فرقی نمی كند كسانی كه اینجا به پیغمبران می گفتند بگویید یا نگویید یك جور است آنجا هم می گویند جیغ بزنید یا نزنید یك جور است ذاغوا، اذاغ تنصر ینصر، استجیبوا استجب، خوش حساب بهت می دهند پس این جهت را باید داشته باشیم كه خدا الكی چیزی به كسی نمی دهد ممكن است خودت هم آدم خوبی نباشی یا بنده هر چه نگاه كند به چه دلیلی خدا این همه به من داده ولی باید ببینیم پدرو مادرمان چه آب خنكی به دست چه تشنه ای داده اند چون یك آیه داریم در قرآن «و كان ابوهما صالحا» گاهی خود طرف هم كاری نكرده اما پدر و مادرش یك كارخیری كردند و فرصت نشده از دنیا رفته اند خدا مزد آن كارخیر پدر را داده به بچه اش امرو ز شما می آیید بروید می بینی یك بچه وسط خیابان دارد می رود دلت می ریزد پیاده می شوی بچه را می بری كنار پیاده رو به شما می گویند آقا به شما چه مگر نوكر مردمی می گوید آقا بگذارید رحم كنیم به مردم امروز بچه مردم را از این كه به ماشین و موتو ر بخورد نجات دادی بعد از ده سال بیست سال همین خدمتی كه تو امروز كردی یك كسی همین خدمت را به نسل خودت خواهد كرد. هیچ خیری محو نمی شود «فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ» (زلزله/7)
4- جلوه های نصرت و امداد الهی در قرآن
برویم سراغ بحثمان اذا جاء. . . اینجا كه می گوید اذا جاء نصرالله نصرت خدا می آید بیان كرده نصرت خدا چیست می گوید می دانی نصرت خدا چیست نصرت خدا این است كه یدخلون فی دین الله افواجا یعنی فوج فوج مردم می آیند مسلمان می شوند نصرت خدا این است در آیات دیگر جلوه هایی از نصرت خدا است مثلا نصرت های خدا جلوه ها یی از نصرت خدا 1- در سوره انفال یكی از جلوه های نصرت خدا این است كه خدا وقتی می خواهد به كسی كمك كند دلها را به هم مهربان می كند ببین امام را خدا یاری كرد در ایران ما خیلی طایفه داریم كرد و لرو ترك و عرب و بلوچ و فارس و. . . سلیقه های مختلف داریم شیعه داریم سنی داریم زن و مرد و سلیقه های سیاسی اصلا خدا یكی از امدادهایی كه جاء نصرالله و الفتح نصرت خدانسبت به امام خمینی این بود كه همه دلها را به هم مهربان كرد یعنی هیچ كس نگفت
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 4
امام خمینی مال آن است همه می گفتند مال خودمان است دانشجو و طلبه و حوزه و دانشگاه و. . همه می گفتند مال ماست این وحدت یك نصرت الهی است با پو ل هم نمی شود یك آیه داریم كه پیغمبراگر همه بودجه های كره زمین را خرج كنی تو نمی توانی با پول دلها را به هم مهربان كنی «لَوْ أَنْفَقْتَ. . . ما أَلَّفْتَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ» (انفال/63)یعنی الفت داد می گوید «لَوْ أَنْفَقْتَ» یعنی اگر انفاق می كردی خرج می كردی «ما فِی الْأَرْضِ جَمیعاً» اگر تمام بودجه كره زمین را خرج نزدیك كردن دلها می كردی نمی شود خدا دلها را به هم مهربان كرد ما داریم عروس و دامادهایی كه عروس پولدار و جهیزیه دار و داماد پولدار اما خدا دلهایشان را به هم جوش نداده و آدم داریم كه هم عروس وضع مالی اش خوب نیست هم داماد وضع مالی اش خو ب نیست اما قربان هم می روند پس «ما أَلَّفْتَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ» دلها دست خداست یك مثلی است من این را برای طلبه ها گفته ام مثلی كه معروف است درایران می گوید كدخدا را ببین ده را بچاپ قرآن می گوید كه خدا را ببین دل را بچاپ این اتحاد ملی انسجام اسلامی ما باید به سمت این برویم كه از خدابخواهیم دلها را جوش بدهد دلها را اگر خدا جو ش داد خداهم اگر یك چیزی را جو ش داد دیگر وا نمی آید مثل دم طاووس بارها گفته ام دم طاووس را چو ن خدا رنگ كرده هر كاری هم كنید دیگر پاك نمی شود بگیری اما این تخم مرغ ها یی كه ما رنگ می كنیم با یك ذره آب پاك می شود یعنی اگر خدا دل را جو ش بدهد چنان جو ش می دهد كه بتون آرمه ای است یك دعا می كنم خدایا در مقابل این همه كینه و دشمنی كه كفار نسبت به ما دارندهمه مسلمانان را دلهایشان را به هم متحد بفرما دلها دست توست یكی از جلوه ها الفت است.
یكی از جلوه ها استجابت دعاست درقرآن صدو چهارده سوره داریم یكی از سوره ها سوره انبیاست در سوره انبیا تار یخ چند پیغمبر را نقل كرده كه دعا كرده همه اش می گوید فاستجبنا له در هیچ سو ره ای در قرآن مانند سو ره انبیا فاستجاب در آن نیست بیشترین فاستجاب در سو ره انبیاست فلان پیغمبر دعا كرد فاستجاب یكی از جلوه های نصرت خدا استجابت دعاست
یكی از جلوه های خداوند معجزه و استدلال است ارسلنا رسلنا بالبینات یعنی ما پیغمبران را با معجزه منطق به آنها دادیم گاهی یك كسی منطق دارد واین هم خودش یك قدرت است نصرت خدایی است یك كسی بتواند منطق قوی داشته باشد.
مثلا درباره فرشته داریم «وَأَیَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْهَا» (توبه/40)جنود جند است جند یعنی لشگر «بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْهَا» لشگرهایی كه با چشم دیده نمی شود خدا شما را در جبهه با لشگریان ندیدنی كمك كرد بجنود لم تروها یعنی امدا د با فرشته این یكی ا ز نصرت هاست «إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ» یدخلون فی دین الله افواجا ست و لی نصرت های خدا یكی از جلوه هایش امدادهایست از طریق فرشته ها
یكی ایجاد رعب در میان دشمن است گاهی دشمن می ترسد امام در زندان بود شاه بیرون زندان بود شاه با همه قوای مسلحی كه داشت و همه قدرتها یی كه داشت از امام كه تنها در یك اتاق بود می ترسید «وَقَذَفَ فِی قُلُوبِهِمْ الرُّعْبَ» (احزاب/26)رعب یعنی ترس همین كه خداوند تر س در دل طرف می اندازد یكی از امدادهای غیبی است طرف
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 5
می ترسد پس ببینید ترس در دل دشمن امداد غیبی است دلها به هم مهربان می شود امداد غیبی است فرشته ها امداد غیبی است یدخلون فی دین الله افواجا یك نصرت است خنثی كردن توطئه ها هر چه نقشه می كشند یك چیزی دیگر درمی اید «وَأَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ كَیْدِ الْكَافِرِینَ» (انفال/18)كید یعنی توطئه و خدعه و حیله موهن یعنی آب می كند خنثی می كند خداوند حیله دشمنان را نقشه شان را نقش بر آب می كند خدا قول داده «مُوهِنُ كَیْدِ الْكَافِرِینَ» هر چه نقشه می كشید بر عكس می شود شاه گفت احدی عكس امام را چاپ نكند و هیچ مرجع تقلیدی در تاریخ به اندازه امام عكسش چاپ نشد برادران یوسف گفتند یوسف نباشد ولی خدا گفت یوسف باشد زلیخا درها را بست كه عشقی كه به یوسف دارد هیچ كس نفهمد هیچ قصه ای چون عشق زلیخا به یوسف لو نرفت یعنی آن كه همه درها را بست تا هیچ كس نفهمد همه فهمیدند هیچ كس عكسش را چا پ نكند همه چاپ كردند «وَأَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ كَیْدِ الْكَافِرِینَ. . . » اینها نصرت های الهی است.
5- خنثی شدن توطئه های دشمنان به دست خداوند
یكی توسعه فكر و فرهنگ و پیروان این هم یكی از نصرت هاست جلوه های نصرت را می خواهم بگویم جلوه های نصر ت 1- جوش دادن دلها با پو ل نمی شود 2- امدادهای غیبی فرشته 3- ترس در دل دشمن 4- خنثی كردن تو طئه دشمن اینها همه بوده اند این ها كه جوان هستند ممكن است نوجوا ن ها اینها را كم دیده باشند ولی آدمهای بزرگسا ل و میانسال نمونه های این را دیده اند از او ل انقلاب تا حالا آمریكا سال به سال در دنیا ضایع تر می شود و جمهو ری اسلامی رو ز به رو ز در دنیا عزیزتر می شود آمریكا همه چیز داشت و حتی تهدید می كرد ما را رئیس جمهورش آمد گفت ما روابط اقتصادی را با ایران قطع می كنیم به هر كشوری گفته بود رنگش پریده بود منتهی این امام بود كه گفت كارتر اگر در عمرش یك حرف حسابی زده همین بوده ما ا ز خدا می خواهیم تو رابطه ات را با ما قطع كنی تو اصلا رابطه ای با ما نداری رابطه تو با ما را بطه گرگ با گوسفند است تو چه خیری به ما دادی ایران نفت و گاز نداشته باشد بگوییم از قحطی مردیم شما هیچی به ما نمی فرستید ما كه شما را می شناسیم بنابراین ایجاد رعب خودش یك نعمتی است
6- نا امید نشدن از نصرت الهی
نصرت های الهی گاهی ممكن است طول بكشد داریم كه آیه آخر سو ره یوسف «حَتَّی إِذَا اسْتَیْئَسَ الرُّسُلُ» (یوسف/110)گاهی كاربه جایی می رسید كه پیغمبران هم دیگر به بن بست می رسیدند پیغمبر هم می گفت خدایا «متی نصرك» كی كی در جنگ احد بود پیغمبر گفت خدایا چند تا مسلمان بیشتر نیستند اگر این ها شكست بخورند دیگر تو در زمین عبادت نمی شوی همین چهار نفر هستند كه عبادت تو را می كنند یعنی گاهی نصرت دیر می شود یعنی فردا نگوئید كه آقای قرائتی گفت خدا كمك می كند خوب ما گاهی وقتها زود از خدا چیزی می خواهیم مثلا پا می شویم دو ركعت نماز شب می خوانیم یك دعایی ذكری می كنیم بعد این آستین ها را تكان می دهیم می گوئیم چرا فرشته ها از آستین نمی ریزند مثلا یك سوره قرآن می خواند می خوابد می گوید خدایا من امشب یك سوره قرآن خواندم صدوبیست و چها ر هزا ر پیغمبر امشب می آیند خواب من حالا یك امام زاده هم نمی گوئیم همه انبیاء امشب بیایند خواب ما
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 6
7- تحمل سختی ها تا رسیدن نصرت الهی
معنای نصرت این نیست كه انسان درد نبرد اگر به یك مادری گفتند بچه دار می شوی معنی اش این نیست كه بچه دار می شوی بدون درد زائسیدن هم بچه دار می شوی هم درد زائیدن سرجایش هست اگر گفتند امام زمان ظهو رمی كند دنیا پر از عدل و داد می شود معنی اش این نیست كه امام زمان ظهو رمی كند و هیچ كسی هیچ غصه ای نمی خورد آنقدر امام زمان ممكن بیاید تحولاتی در افراد پیدا شود اموالی مصادره شود اموال حرام خیلی جابه جا شود ولی اگر گفته اند «یَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا» (مستدرك/ج /12ص 283)خلاصه آمدن امام زمان معنایش بی غصگی نیست «وَالْعَاقِبَه یُ لِلْمُتَّقِینَ» (اعراف/128) «وَ الْعاقِبَه یُ لِلتَّقْوی» (طه/132)عاقبت با خوبان است معنایش این است كه بی غصه نیست زن بچه دا ر می شود یعنی درد زایمان سرجایش است «إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ» نصرت خدا می آید معنایش این نیست كه وقتی نصرت خدا می آید زندگی در رفاه می شود پس نصرت خدا یك حرف است ببینید ما امروز چه گفتیم چند تا اصل گفتم امروز بسم الله الرحمن الرحیم فهرست سخنرانی ام:
1- گفتیم تمام كلماتی كه قرآن می گوید «من یشاء» به هر كه بخواهیم گمراه، هركه بخواهیم هدایت می شود هركه بخواهیم ذلیل هر كه بخواهیم عزیز هركه بخواهیم حكومت می دهیم هر كه بخواهیم حكومت ازاو می گیریم هركسی بخواهیم یاری می كنیم هركسی بخواهیم یاری نمی كنیم این هركس را بخواهد «من یشاء» ها درست است خدا هر كه را بخواهد ولی چون خدا حكیم است بیخودی چیزی نمی خواهد یك مثل زدم بازاری به هر كه بخواهد نسیه می دهد منتهی بازاری عاقل است به آن كسی نسیه می دهد كه خوش حساب باشد خداوند كسی را كمك می كند كه «وَكَانَ حَقًّا عَلَیْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِینَ» (روم/47) «إِنْ تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْكُمْ» (محمد/7)خدا نصرتش مال افراد خاص است نصرت ممكن است فردی باشد ممكن گروهی باشد.
2- نصرت ممكن طول هم بكشد.
3- معنای نصرت خدا زجر نكشیدن نیست، ممكن است هم خدا نصرت كند هم ما باید زجرهایی را بكشیم.
خدایا تو را به آبروی همه آبرومندان درگاهت ایمانی به ما بده كه آنی و كمتر از آنی از نصرت تو و لطف و مدد تو مایوس نشویم. روز به روز ایمان ما و نسل ما را به خودت و اولیایت و نصرت های الهی و جلوه های نصرت ایمانمان را روز به روز بیشتر بفرما. هر چه در ماه رمضان 86 برای خوبان تاریخ مقدر می كنی همه را برای همه ما مقدر بفرما.
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است