تفاوت های كوثر و تكاثر

بسم الله الرحمن الرحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
رمضان هشتاد و شش، در ماه خدا به ضیافت و مهمانی خداوند آمده ایم و ابزار مهمانی اش هم نزول قرآن است. «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ» (بقره/185)ماه رمضانی كه «أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ» بهتر این است كه با خدا آشناتر شویم سوره ای است در قرآن بنام سوره «كوثر» یك سوره دیگر نیز در قرآن داریم «تكاثر» كوثر و تكاثر هر دو از كثیر است كثیر یعنی زیاد اما كوثر خوب و تكاثر بد است در این جلسه كه بیست و چند دقیقه هست می خواهیم انشاءالله سوره تكاثر را با هم بخوانیم و پای تفسیرش بنشینیم این برادرمان كه جمله، جمله می خواند « أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ» (تكاثر/1)همه با هم بخوانیم شما بخوانی همه با هم، برادرها و خواهرها هم كه پای تلویزیون نشسته اند این آیات را با هم بخوانیم چون یك آیه قرآن خواندن در ماه رمضان ثواب یك ختم قرآن دارد شما بینندگان هم كه در ماه رمضان مقابل تلویزیون نشسته اید این سوره را بخوانید.
1- شأن نزول سوره ی تكاثر
«أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ» دو قبیله با هم درگیر بودند كه تعداد ما بیشتر است یا شما؟ گفتند بشمرید. آمار سر شماری شروع شد یكی از قبیله ها باخت طبق نقلی طرفی كه باخت گفت من قبول ندارم زنهای حامله را دو نفر حساب كنید از نو آمار بگیرید باز آمار گرفتند باز هم باخت گفت قبول نیست بروید مرده ها را هم بشمرید ببینید زنده و مرده كدام قبیله بیشتر است. رفتند قبرستان قبر پدرشان را بشمرند. آیه نازل شد «أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ حَتَّی زُرْتُمْ الْمَقَابِرَ» (تكاثر/1و2)یعنی بقدری شما سرگرم سرشماری و آمار هستید حتی اینكه «زُرْتُمْ» یعنی زیارت كردید « الْمَقَابِرَ» مقبره، یعنی سرگرمی آمار شما را به قدری مست كرده كه رفتید حتی قبر پدرتان را بشمرید.
انشاءالله روی بند، بند این آیه می خواهیم صحبت كنیم یكی كلمه « أَلْهَاكُمْ » یعنی شما را به لهو واداشته است «أَلْهَاكُمْ» از لهو است یعنی سرگرم كارهایی جزئی و پست بودن. لهو و لعب یعنی سرگرم كارهای جزئی است « التَّكَاثُرُ» یعنی كثرت. ما بیشتر هستیم یا شما.
ما در عزاداری ها گاهی اوقات اینطور است می گویند یك هیئت ابوالفضل راه افتاد یك سرش كجاست وسر دیگرش كجا است مثلاً فكر می كنیم امام حسین طناب می گیرد. هر هیئتی درازتر است ثوابش بیشتر است. چند عدد دیگ پلو چند تا خیابان چنین، عروس را كه می بردند نمی دانی چهل عدد ماشین بوغ می زند. فكر می كنیم اگر عروسی چهل عدد ماشین برایش بوغ بزند مهم تر از عروسی است كه سی و پنج عدد ماشین برایش بوغ بزند همینطور سرگرمیم چند
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 2
دست شكستنی چند دست چه چیزی؟ چند هزار تا را حفظ است چند تا مقاله تحقیقاتی نوشته چند عدد سخنرانی كرده است همه ما به نحوی البته خود بنده هم دلمان به یك چیزهایی خوش است.
نام شخصی محرم بود می گفت من ماه محرم از عشق امام حسین دیوانه می شوم این دیوانه شدن خودش را به شعر بسته بود شعرش این بود می گفت دیوانه شود محرم چون اسمش محرم بود، دیوانه شود محرم در ماه محرم رفیقش گفت: در ماه صفر هم ده ماه دگر هم. یعنی تو كه همیشه دیوانه هستی حالا كیست كه به چیزی ننازد؟ سرگرم چه شده ای؟ دلت به چه چیزی خوش است؟
2- خودتان را دقیق بسنجید
اگر می خواهید خودتان را متر كنید به این صورت خودتان را متر كنید چند ركعت نماز با توجه خوانده ای؟ حالا به خودت نمره بده از سال پیش تا حالا خانه چند یتیم رفته ای؟ به خودت نمره بده. چقدر خدا به تو لطف فرمود؟ تو چه اندازه به دستور خدا عمل كرده ای؟ حالا به خودتان نمره بدهید. هفته ای چند عدد كتاب خوانده ای؟ در ماه چند عدد گره از كار مردم باز كرده ای؟ چه مشكلی از مردم حل كرده ای؟ قرآن می فرماید: می خواهید به خودتان نمره دهید به این شكل است « أَیُّكُمْ زَادَتْهُ هَذِهِ إِیمَانًا» (توبه/124)قرآن كه خوانده می شود علامت مؤمن « وَإِذَا تُلِیَتْ عَلَیْهِمْ آیاتُهُ» (انفال/2)وقتی آیات قرآن خوانده می شود ایمانش زیاد شود بعد قرآن كه خوانده می شد می گفت: كدامتان ایمانتان زیاد شد؟ « أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ، حَتَّی زُرْتُمْ الْمَقَابِرَ» چیزهایی كه برای لهو و لعب است. یكی سوره منافقون است آیه 9 می فرماید: اولاد عوامل لهو است.
3- عوامل سرگرمی
1- ثروت 2- اولاد (فرزند) 3- «اموالكم» یعنی ثروت
شما را فرزند و ثروت سرگرم نكند. مردم عزیز ایران شرم دارم، خواهش می كنم حداقل در ماه رمضان در خیابان مغازه تان را ببندید تا گفتند» الله اكبر» مغازه ها را ببندید اگر گرسنگی كشیدید مرا لعنت كنید. این مشتری كه ظهر می آید چه قدر در آمد دارد؟ ولی مساجد هم نماز را طول ندهند بین دو نماز سخنرانی نكنید گروگان گیری است دو نوبت نماز را سریع بخوانید بعد هر كس می خواهد بنشیند، هر كسی می خواهد برود. ده یا پانزده دقیقه نماز بخوانید اگر خدا رازق است؟ اگر خدا می تواند این مشتری را بعداً بفرستد اگر می خواهی امتحانت كند بگذار دو مشتری را از دست بدهی بگو خدایا من به خاطر نماز اول وقت دست از مشتری كشیدم. ماه رمضان مغازه را ببندید. آدم خجالت می كشد بعضی مكان ها كه می رویم، می بینیم كه مغازه ها را می بندند، بازار را ببندید اگر هم واقعاً می بینید كه جنس را طوری چیده اید كه نمی توانید جمع كنید پست بدهید. بگویید آقا امروز شما اینجا بایست من می روم نماز بخوانم مواظب مغازه من باش فردا هم نوبت تو هست به صورت نوبتی. طوری باشد كه وقتی می گویند» الله اكبر» یعنی خدا بزرگتر از این مشتری است بزرگتر از این سود است ثروت و فرزند شما را سرگرم نكند.
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 3
قرآن تعریف می كند در سوره نور آیه 37 می فرماید: یك تعداد آدمهایی داریم « رِجَالٌ لَا تُلْهِیهِمْ» (نور/37)می فرماید: انسانهایی هستند كه تجارت و داد و ستد این ها را از یاد خدا غافل نمی كند یعنی اگر مشتری آمد اینها به خاطر مشتری دست از نماز نمی كشند. دیگر چه چیزی است؟
4- آرزوهای دراز انسان را غافل می كند
بعضی اوقات آرزوها « یُلْهِهِمْ الْأَمَلُ» (حجر/3)سوره حجر آیه 3 یعنی آرزو دارد، كه این آرزوهای دراز هم انسان را پیر می كند. چه دخترانی كه دوره دبیرستان خواستگار داشتند، پیش دانشگاهی خواستگار داشتند، سال اول دانشگاه خواستگار داشتند. این دختر آرزو داشت بگذار لیسانس بگیرم در عوض خواستگار دكتر برایم می آید. حالا فوق لیسانس است و دیگر كسی نمی آید. «یُلْهِهِمْ الْأَمَلُ» .
می گویند ملانصرالدین عبایش را به این شكل گرفته بود و در خیابان راه می رفت گفتند: چرا چنین كرده ای؟ گفت شنیدم یك پرنده ای در آسمان بیك تخمی می اندازد می خواهم زمین نیفتد من بردارم و به خانه ببرم. گفت: چه آرزوهایی. گفت: نه به خانواده ام گفتم آب را بجوشان من تخم مرغ را آوردم اولین خواستگار كه برای دخترتان آمد فكر نكن. وقتی به شما ریحان و نعنا دادند به ریحان نگاه می كنی اگر ریحان و نعنا است می خوری نمی گویی ببخشید این ریحان در زمین متری دومیلیونی كاشته شده است یا در بیابانی كه ارزان است تو چه كار داری اگر ریحان است بخور. پدر این عروس و داماد بنز دارد یا ژیان منزلشان در شمال یا جنوب شهر است در اطاقشان موكت یا قالی ابریشم است. آیا شما در مصرف غذا می گویی این ریحان در باغچه ی متری چقدر كاشته شده است حالا پدرش سوار ژیان اصلاً سوار خر می شود پدر من سوار هواپیمای شخصی می شود اما این دو اگر طرز تفكرشان به هم نزدیك است می توانند با هم ازدواج كنند شما دو انسان، انسان یعنی فكر نه هواپیما یا قالی. بلی دكمه باید رنگ لباس باشد دكمه و لباس هر دو جمادند. جمادها باید به هم بیایند مگر شما دو عدد جامد هستید كه می خواهید با هم ازدواج كنید جامد كه نیستند دو انسان هستند انسان كه جماد نیست شما چرا انسان یا بنده را جماد می كنید؟ پدرش یا روی موكت می نشیند یا روی قالی؟ قالی و موكت جامد هستند شما نسلتان انسان است ببینید این دو انسان طرز فكر شان به هم می خورد یا نه. اعتقاد، عقیده و اخلاقشان چطور؟ .
5- توجه به نیازهای اصلی
بارها من این را گفته ام بلكه به عنوان فكر در ذهن ها بیفتد ازدواج ضرورت است. لیسانس و فوق لیسانس فضیلت است. هیچ وقت فضیلت را نباید فدای ضرورت كنیم. ازدواج كنید بعد هم لیسانس بگیرید. طوری نیست من نمی گویم درس نخوانید می گویم ازدواج را عقب نیندازید « یُلْهِهِمْ الْأَمَلُ» دیگر چه چیزی است؟ البته این كه می گویند سرگرمی به شرطی است كه فقط انسان به دنیا بچسبد اگر نه سرگرمی دنیا كه باشد ایرادی هم ندارد.
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 4
خداوند در قرآن می فرماید: « رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَه یً وَفِی الْآخِرَه یِ حَسَنَه یً» (بقره/201)، « فِی الدُّنْیَا حَسَنَه یً و َفِی الْآخِرَه یِ حَسَنَه یً» یعنی دنیا خوب است بنده به دنیا و زندگی و خانه و. . . نیاز دارد اما اگر فقط دنیا باشد بد است « وَلَمْ یُرِدْ إِلَّا الْحَیَاه یَ الدُّنْیَا» سوره نجم آیه 29 « فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّی عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ یُرِدْ إِلَّا الْحَیَاه یَ الدُّنْیَا» (نجم/29)، « لَمْ یُرِدْ» یعنی اراده نمی كند مگر دنیا را یعنی فقط دنیا را می بیند اصلاً یاد آخرت نیست.
عوامل لهو، یعنی سرشماری به چند صورت است. در چه چیزی؟ می شود. در ایمان باشد بجای یكتا پرستی چند تا پرستی یوسف در زندان آمد دید هر كسی دنبال بتی است « أَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ» (یوسف/39)یك خدا، هر كسی یك بت گرفته است آیا « أَرْبَابٌ» جمع رب آیا رب های متفرق و متشتت بهتر است یا خدایی كه واحد و قهار است؟ این كه مقام معظم رهبری فرمود: سال وحدت ملی و انسجام اسلامی یعنی اگر یكی باشید قدرت دارید انگشتان اگر به هم چسبیدند قدرت پیدا می كند غیر از این باشد انگشت می شكند خدا اگر یكی بود « الْقَهَّارُ» است قهار از قدرت است یعنی قدرت خدا بخاطر یكتا بودنش است. «الْوَاحِدُ» واحد كه شد «الْقَهَّارُ» می شود. «أَمْ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ» (یوسف/39)یعنی متحد كه شدید قدرتمند هستید انگشتان كه یكی شد قدرتمند است. گاهی» تكاثر» در مثال ایمانی جای توحید می آید گاهی تكاثر در مسكن است. هر جایی می رسد یك خانه دارد كنار دریا یك خانه دارد تهران یك خانه دارد استان خودش یك خانه دارد در روستا یك خانه دارد. هر جا رسید یك خانه می سازد خداوند برای آنهایی كه هر جا یك برجی می سازند، یك آیه دارد می فرماید: در هر دامنه كوهی یك برج بساز. « أَتَبْنُونَ» آیا بنا می كنید؟ « بِكُلِّ رِیعٍ آیَه یً تَعْبَثُونَ» (شعراء/128)یعنی دامنه كوه آیا بنا می كنید در هر دامنه كوه آیه یعنی علامت یعنی برجك در دامنه هر كوهی یك برج می سازید « تَعْبَثُونَ» از عبث یعنی كار بیهوده یعنی برای عیاشی در دامنه هر كوهی یك برجك می سازید یعنی هر جا رسیدید یك عیاشخانه درست می كنید « أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِیعٍ» (شعراء/128)این « بِكُلِّ رِیعٍ» تكاثر است یعنی همه جا این همه خانه را برای چه می خواهی؟ « أَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ» (یوسف/39)این همه ارباب را برای چه می خواهی؟ یك رب.
6- در شهوت نباید كثرت باشد
گاهی تكاثر در شهوت است. قرآن می فرماید: انسان دارای شهوت است. شهوت داری ازدواج كن. اما بعضی ها نه، با اینكه زن دارند چشمشان دنبال ناموس دیگری است. سیر است اما هر چه حلوا نذری می بری باز انگشت می زند و می خورد. ما می گوییم هرزه است. انسانهایی كه باصطلاح هر جایی كه می خواهند یك ناخنك می زنند یزدی ها چه می گویند؟
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 5
شخصی از نجف آمده بود گفتند: زبان عربی می دانی؟ گفت: بلی. گفت: عربها به گاو چه می گویند؟ گفت: به گاو «بقر» می گویند. گفت: به گوساله چه می گویند؟ هرچه فكر كرد گفت: اصلاً عربها معادل كلمه گوساله چیزی ندارند. صبر می كنند بزرگ كه شد یكباره به آن «بقر» می گویند. ما كاشانی ها می گوییم انسانهایی كه هرزه هستند مثلاً تو كه همسر داری، آدمی كه همسر دارد نباید نگاه به شخص دیگری بیندازد.
سوار ماشین هستی؟ برو. می گوید: عجب ماشینی فلان مدل است قیمت آن اینقدر است كارخانه اش چنین است پانزده دقیقه در فكر ماشین جلویی است می گذرد سر چهار راه بعدی ماشین قشنگتر می بیند باز می بیند. . یعنی با اینكه سوار ماشین است بگو الحمد لله سوار ماشین هستی برو. یعنی هر ماشینی می بیند قیمت گران و ارزان شدن و نرخش را مقایسه می كند افرادی هستند آرامش ندارند یعنی حریص هستند در شهوت هم افرادی هستند چشم به ناموس و دختر و پسر مردم دارند. قرآن می فرماید: «إِلَّا عَلَی أَزْوَاجِهِمْ» (مؤمنون/6)یعنی مسئله شهوت نباید تكاثر داشته باشد. یعنی زیاده روی نداشته باشد به اندازه داشته باشد. در شهوت همسر خوب است. بعد هم می فرماید: « غَیْرُ مَلُومِینَ» (مؤمنون/6)كسی خواست با همسرش باشد ملامتش نكنید. می خواهد با همسرش باشد. خانم شوهرش را در جبهه از دست داده است یا فوت یا تصادف كرده است. خواستگار دارد و ازدواج كرده است. می گوید: مردم خواهند گفت كه هنوز یك سال از مرگ شوهرش نگذشته ازدواج كرده است. آدم باید نسبت به همسرش وفادار باشد پس وفادار بودن یعنی ازدواج نكنید؟ اگر خواستگار آمد از نظر فكری و اخلاقی مشكلی با یكدیگر ندارید بسم الله. «غَیْرُ مَلُومِین» ملامت نكنید. ازدواج كرده است از بچه دار شدن جلوگیری می كند می گوید: خوب نیست مردم خواهند گفت كه آن هفته ازدواج كرده اند این هفته بچه دار شدند بلی طوری نیست «َ یْرُ مَلُومِینَ» یعنی به یكدیگر طعنه نزنید می خواهد بچه دار شود. می خواهد زود بچه دار شود. دختر عموهایت هنوز ازدواج نكرده اند تو حامله شده ای. همسرش می خواهد حامله شود. به دختر عموهایش چكار داری « غَیْرُ مَلُومِینَ» خدا می دانند، اما به قرآن عمل نمی كنند خیلی ها هم اینگونه هستند مادر به دخترش طعنه می زند می گوید: چرا بچه دار شده ای؟ « غَیْرُ مَلُومِینَ» یعنی ملامتش نكن. اگر خیلی دیندار هستید به حرامها طعنه بزنید. ما منكر روشن را می بینیم و چیزی نمی گوییم به معروف قطعی طعنه می زنیم
قرآن می فرماید: « فَمَنْ ابْتَغَی» (مؤمنون/7) « عادون» یعنی « معتدین» «متجاوز» اگر كسی بخواهد خودش را به غیر از همسرش ارضاء كند عادون یعنی متجاوز است پس ببینید در شهوت هم تعادل باید داشته باشیم در مسكن تعادل داشته باشیم در ایمان یكتا پرستی داشته باشیم.
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 6
7- كثرت در خوردن
تكاثر گاهی اوقات در خوردن است. یهودی ها می گفتند « لَنْ نَصْبِرَ عَلَی طَعَامٍ وَاحِدٍ» (بقره/61)ما یك نوع غذا نمی خواهیم «َ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ» (بقره/61)یعنی ما صبر نمی كنیم به یك غذا سیر و پیاز می خواهیم چیزهای دیگر می خواهیم. تكاثر گاهی اوقات زیاده روی در خوردن است.
8- كثرت عمر
گاهی تكاثر در عمر است. شخصی دوست دارد هزار سال عمر كند. قرآن می فرماید: بعضی از یهودیها « یَوَدُّ أَحَدُهُمْ» (بقره/96)بعضی ها دوست دارند هزار سال عمر كنند اما قرآن به آنها می فرماید: اگر هزار سال هم عمر كنی عمر طولانی تو را از جهنم نجات نخواهد داد. آدم خوبی باش. مثلاً بعضی ها استعفا می دهند یكی از رؤسا به كسی كه این قصد را داشت گفت: می خواهی استعفا بدهی بده. اما تو با این اخلاقی كه داری هر جایی بروی جهنم است. بعضی زنها و مردها خودشان جهنم هستند. یعنی خصلتی دارد كه بخاطر آن می سوزد و دیگران را نیز می سوزاند آن شخص چرا چنین كرد و چرا چنان گفت؟ حواست به زندگی خودت باشد به زندگی مردم چكار داری؟ جهنمی در وجودش است كه هم خود آقا یا خانم را می سوزاند هم كسانی را كه اطرافشان هستند.
یك مقداری باید راحت تر زندگی كنیم. تكلف گر نباشد خوش توان زیست، اهل شعر نیستم اما شعری كه خیلی به دلم نشست و زیاد می خوانم این شعر است:
تكلف گر نباشد خوش توان زیست
تعلق گر نباشد خوش توان مرد
تكلف یعنی كار به كار یكدیگر نداشته باشیم. من گفتم منزل عمه برویم، شما گفتید منزل دایی برویم. من گفتم این، شما گفتید آن. من گفتم، شما گفتید. این زندگی ها پایدار نیست كاری نداشته باشید حالا یا این یا آن، شد كه شد، نشد هم نشد. تكلف گر نباشد خوش توان زیست « أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُحَتَّی زُرْتُمْ الْمَقَابِرَ» (تكاثر/1و2)
ابن ابی الحدید از علمای مهم اهل سنت است به این خطبه كه می رسد می گوید: من پنجاه سال است كه هزار بار این خطبه را خوانده ام خطبه ای از امیرالمومنین ذیل این سوره گفته است خطبه این است می فرماید كه » ابابائهم یفخرون» به پدرانشان كه مرده اند افتخار می كنند به قبرستان رفته اند كه قبر پدرشان را بشمرند كه ببینند كدامیك آمارشان بیشتر است؟ «ام بعدید الهلكی یتكاثرون» دل خوش به انسان هایی كه هلاك شده اند هستند. «أَجْسَاداً خَوَتْ» پدر شما مرد جسدش قطعه قطعه شد پوسید. جسد هایی متلاشی شدند «أَجْسَاداً خَوَتْ» و «حَرَكَاتٍ سَكَنَت» اینها متحرك بودند اما اكنون ساكن هستند «وَ لَأَنْ یَكُونُوا عِبَراً أَحَقُّ مِنْ أَنْ یَكُونُوا مُفْتَخَراً» (نهج البلاغه/خطبه 221)تو باید وقتی به قبرستان می روی عبرت بگیری كه ببینی دیگر لبها حرف نمی زنند گوشها نمی شنوند چقدر پهلوان اینجا خوابیده اند چه تعداد قهرمان اینجا خوابیده اند چقدر سرمایه دار اینجا خوابیده است؟ كجا هستند كسانی كه خیلی خیانت
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 7
كردند بر اموال دنیا همه را گذاشتند و رفتند به قبرستان برو و عبرت بگیر «وَ لَأَنْ یَكُونُوا عِبَراً أَحَقُّ مِنْ أَنْ یَكُونُوا مُفْتَخَراً» عبرت بگیرید نه اینكه به آنها افتخار كنید امیرالمومنین به مناسبت « أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ» یك سخنرانی دارد.
ابن ابی الحدید می گوید پنجاه سال است بیش از هزار بار این خطبه را خواندم و هر بار كه می خوانم هیجان زده می شوم ابن ابی الحدید می گوید: می خواهم سخنرانان عرب را دعوت كنم. این خطبه را بخوانم همه به سجده بیفتند وقتی می گوییم چرا سجده می كنید می گوید همان گونه كه شما قسمت هایی از قرآن را می خوانید سجده می كنید این خطبه نیز از آن دسته خطابه ای است كه سجده واجب دارد.
9- كوثر و تكاثر چیست؟
« حَتَّی زُرْتُمْ الْمَقَابِرَ» كوثر و تكاثر چیست؟ كوثر یعنی خیری كه خدا می دهد. تكاثر یعنی چیزی كه خودت انجام می دهی اگر خدا داد كوثر است اگر خودمان انجام دادیم تكاثر است، اگر میوه رسید خودش از درخت می افتد خودش دارای آب و قند است و هم خودش شیرین است اما اگر قصد چیدن میوه نارس را داشتی هم شاخه می شكند هم میوه آب ندارد و هم وقتی خوردی دل درد می گیری اگر خدا داد كوثر است كوثر یعنی « إِنَّا أَعْطَیْنَاكَ الْكَوْثَرَفَصَلِّ» (كوثر/1و2)، كوثر شما را به نماز می كشاند تكاثر شما را به قبرستان می كشاند ما بیشتر هستیم یا شما؟ بروید قبر پدرانتان را بشمرید تكاثر انسان را به قبرستان می فرستد كوثر انسان را به مسجد « إِنَّا أَعْطَیْنَاكَ الْكَوْثَرَ» ، « أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ» بعد می فرماید: « كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْیَقِینِ» (تكاثر/3- 5)، سه عدد « كلا» با هم آمده است « كَلَّا» یعنی فكر تو نادرست است.
فكر تو نادرست است. فكر تو نادرست است. چرا سه بار گفته است «كَلَّا» ، یك چیزی كه در جامعه فرهنگ شد باید با تكرار و اصرار زیاد این فرهنگ را تصحیح كرد به دلیل اینكه این ها افتخارشان این بود كه هر قبیله ای تعدادشان بیشترند مهمترند. و لذا خدا فرموده است: « كَلَّا» ، فكرت غلط است. «كَلَّا» ، فكرت غلط است. « كَلَّا» ، فكرت غلط است. سپس می فرماید: « سَوْفَ تَعْلَمُونَ» به روایتی یك « سَوْفَ تَعْلَمُون» برای برزخ است یك « سَوْفَ تَعْلَمُونَ» برای قیامت است « سَوْفَ تَعْلَمُونَ» در برزخ خواهید فهمید همین كه شما را در قبر می گذارند خواهید فهمید كه مال تمام شد قیامت خواهید فهمید « كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْیَقِینِ» (تكاثر/5)، » لَوْ» یعنی نمی شود فهمید انسانی كه گرفتار دنیا شد نمی تواند به مسائل درست فكر كند « لَوْ» یعنی نمی فهمی « لَوْ تَعْلَمُونَ» به این شكلی كه شما به دنیا دل بسته اید دیگر محال است آنچه را كه باید بفهمید خوب درك كنید حالا اگر فهمیدید علم یقین با چشم برزخی یا در قیامت، جهنم را خواهید دید سپس در روز قیامت از شما سئوال پرسیده می شود. امام رضا فرمود: فكر نكنید، آیه آخر « لَتُسْأَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنْ النَّعِیمِ» (تكاثر/8)روز قیامت از. . .
برنامه درسهایی از قرآن سال 68 . ج1، ص: 8
شخصی به منزل امام آمد خرمای خوبی بود گفت: امام چه سفره ای، چه خرمایی سپس این آیه را خواند « ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنْ النَّعِیمِ» خدا روز قیامت از این نعمت ها سئوال می كند. امام فرمود: مقدس اگر هستی مقدس عاقلی باش این كه قرآن می فرماید در باره نعمت ها سئوال می كنیم « لَتُسْأَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنْ النَّعِیمِ» نعمت آب، نان و خرما نیست چهره خوبی ندارد كه خدا به مردم بگوید به شما نان و آب دادم خرما، زیتون، انجیل و انگور به شما دادم. این « النَّعِیمِ» یعنی نعمت رهبری یعنی روز قیامت پرسیده می شود زیر پرچم چه كسی سینه زده ای به چه كسی رأی دادی؟ چه كسی را رئیس جمهور كردی؟
رهبرت چه كسی بود؟ طرز تفكرت را از چه كسی گرفتی؟ مراد از نعمت، نعمت ولایت و رهبری است. نه نعمت خرما. به خانه ما آمده ای می بینی یك خرما می خوری خرمایش خوب است می گویی روز قیامت از خرما پرسیده می شود؟ یعنی خدا می فرماید: ابر و باد و مه و خورشید را بر هم می زند كه در مورد خرما از ما سئوال كند؟ امام رضا فرمود: چهره خوشایندی ندارد كه حتی انسانها از یكدیگر بپرسند یادت هست آن روز در منزل ما یك خرما به تو دادم؟ انسان به انسان نمی گوید یك خرما به تو دادم آنوقت خدا به انسان بگوید؟ مراد از نعمت، نعمت ولایت است. انشاءالله شما بینندگان آبرو دارید در ماه رمضان دعا كنید، دعاهایتان مستجاب می شود خدایا تو را به حق محمد و آل محمد ما را از آن دسته كه به آنها گفتی « أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ» یعنی كثرت در شرك كه به جای یكتا خدا پرستی سراغ خدایان متعدد برویم قرار مده كثرت مسكن، كثرت شهوت، كثرت شكم، كثرت. . . خدایا تكاثر ما را سرگرم نكند. ما را غافل نكند. خدایا تو را به حق محمد و آل محمد به ما توفیق بده در دنیا دنبال رهبری و امامت اولیای تو برویم كه روز قیامت وقتی از ما پرسیدی خط مشی را از كه گرفتی؟ روز قیامت را از روز رو سفیدی ما قرار بده.
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است