احسان و نیكوكاری، ویژگی یاران پیامبر

بسم الله الرحمن الرحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
بحث را در آستانه عید نوروز و پایان سال 85 بینندگان عزیز می بینند. چون امسال سال پیامبر بود، فكر كردم آیه آخر سوره فتح را كه معروف است مطرح كنم و تفسیر همین آیه را بگویم.
قرآن می فرماید: «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنْ اللَّهِ وَرِضْوَانًا سِیمَاهُمْ فِی وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَلِكَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْرَاه یِ وَمَثَلُهُمْ فِی الآنجِیلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَی» (فتح/29)این كلمه «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ» یك خاطره قشنگی دارد، شاید شنیده باشید. در صلح حدیبیه، تا پشت مكه مسلمان ها آمدند كه بروند مكه، كفار آمدند بیرون گفتند نمی گذاریم بیایید، یك درگیری و چانه زدن شد، بعد بنا شد صلح كنند، در صلح نامه نوشتند این قرارداد بین محمّد رسول الله و كفار مكه است، كفار مكه گفتند ما قبول نداریم محمد رسول الله است، اگر قبول داشته باشیم كه راهتان می دهیم، اصلا پیغمبر را قبول نداریم. پاك كنید، «رَسُولُ اللَّهِ» را پاك كنید. حضرت علی سنگینش بود و گفت من پاك نمی كنم.
1- حذف نام خود به خاطر مصالح جامعه
رسول خدا (ص) فرمود كه مصلحت این است كه پاك كنید. من خودم پاك می كنم، خودِ پیغمبر با دست مباركشان كلمه «رَسُولُ اللَّهِ» را پاك كردند، وقتی «رَسُولُ اللَّهِ» را پیغمبر با دست خودش پاك كرد، آیه نازل شد، «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ» این یك درس خیلی قشنگی است، یعنی اگر یك زمانی درگیری شد بین من و او، شما خودت را پاك كنی، خدا اسم شما را می نویسد. خیلی اصرار نكن كه مثلا این سالن به اسم من باشد، این كتاب به اسم من باشد، به اسم او باشد، دنبال اسمت نگرد. اگر خودت خودت را پاك كنی، خدا می نویسد. امام حسین رفت زیرِ سم اسب، كنبدش طلا شد. اگر آنجا سماجت می كردند و این كلمه را پاك نمی كردند، چه بسا درگیری می شد و بر فرض این ورقه صلحنامه، یا محو می شد یا در یك موزه ای به عنوان یك ورقه تاریخی بود ولی الآن میلیون ها بار در قرآن چاپ شده و میلیون ها و دهها و صدها میلیون مسلمان این آیه را خوانده اند. این اولین درس این آیه این است كه یك جایی كه صلاح هست، خودت را محو كنی، خودت را محو كن، غصه نخور. خوب این یكی.
بعد از این جمله می گوید: «وَالَّذِینَ مَعَهُ» كلمه معه معنا دارد، چون سه تا كلمه داریم، «آمَنَ بِهِ» ، «آمَنَ لَهُ» ، «وَالَّذینَ مَعَهُ» «مَعَهُ» ، «مَعَ» ، یعنی با او باش، یعنی ایمان به پیغمبر كافی نیست، باید با پیغمبر بود، چون بعضی قبول دارند یك كسی را، اما با او نیستند، همراهش نیستند، «وَالَّذِینَ مَعَهُ» یعنی همراهی اش كنید، فكرت، بودجه ات، كمك هم بكنید. بله، من مسلمان هستم، اما خمس نمی دهم. مثل ماشین است ولی بنزینش نمی كند، خوب نمی دهد. «وَالَّذِینَ مَعَهُ» یعنی حمایت از پیغمبر بكند.
«أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ» یك وقتی در تلویزیون «أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ» را باز كردم. اشداء سیاسی، اشداء نظامی، اشداء فرهنگی، این «أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ» یعنی نسبت به كفار شدید باش. مسلمان ها واقعا اگر شیر نفت را ببندند، پدرِ كفار
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 2
درمی اید. ما هنوز نخواستیم، «أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ» عمل نشده. فوقش یك مرگ بر آمریكا می گویند چهار جا در مراسم، این «أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ» در فرهنگی تصمیم بگیرند مثلا جنس غربی ها را نخرند، كمرشان می شكند، شیرِ نفت را ببندند كمرشان می شكند، جنس را تعطیل كنند كمرشان می شكند، سرِ یك تنباكو، میرزای شیرازی كمر انگلیس را شكست. «أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ» بعد می فرماید «رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ» .
2- توصیه دیگران به احسان و انفاق
اصولا در قرآن سه تا تواصی است، «وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ» (عصر/3) «تَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ» (عصر/3)تواصی یعنی همدیگر را سفارش كنید. یك آیه هم جای دیگر داریم می فرماید «وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَه یِ» (بلد/17)سفارش به رحمت كنید. یعنی به هم سفارش كنید كه كمك كنید. دانشجویی كه بابایش پولدار است یك چك مبلغ خوبی از بابایش بگیرد بدهد به رئیس دانشگاه یا بدهد به نهاد مقام معظم رهبری، بگوید آقاجان این پول را بگیر بعضی از این دانشجویان ما مشكل دارند، كمكشان كن. «وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَه یِ» و واقعا اگر یك دانشجویی امروز با اینكه بابایش پولدار است می تواند یكی از دانشجوها را كمك كند نكند، این مثلا بزرگ هم شود حالا بالاترین مدرك علمی را هم بگیرد، یك دانشمند بی خاصیتی است، «وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَه یِ»
«الرَّاحِمُونَ یَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَن» (بحارالانوار/ج /74ص 169)روایت داریم كسی كه رحم داشته باشد، خدا به او رحم می كند. «ارْحَمْ تُرْحَم» (بحارالانوار/ج /71ص 100)حدیث داریم رحم كن، دیگران به تو رحم می كند. «ارحم من دونك یرحمك من فوقك» اگر به زیر دستت رحم كنی، بالا دستت به تو رحم می كند. «قس سهوه» اگر زیر دستت سهو كرد، داد سرش نزن، خودت هم سهو كردی «و معصیته لك بمعصیتك لربك» اگر او نافرمانی كرد، تو خودت نافرمانی خدا را نكردی؟ «و فقره إلی رحمتك بفقرك إلی رحمه ی ربك» (غررالحكم/حكمت/9974)اگر او به تو محتاج است شبِ عید، حساب كن خودت به خداوند چقدر محتاج هستی. «عجبت لمن یرجو رحمه ی من فوقه كیف لا یرحم من دونه» (غررالحكم/حكمت 10334)تعجب می كنم، حدیث است اینهایی كه می گویم همه اش حدیث است، تعجب می كنم از كسی كه امید دارد خدا به او رحم كند، اما خودش رحم نمی كند به زیردستانش. «مَنْ لَا یَرْحَمْ لَا یُرْحَم» (الفقیه/ج /4ص 380)بی رحم مورد رحم قرار نمی گیرد.
عده ای در جهنم می گویند «نجّنا» خدایا ما را از جهنم نجات بده، خدا به آنها خطاب می كند «هل رحمت عصفورا» تو به یك گنجشك رحم كردی؟ چقدر خانه خالی داریم كه می شود یك اتاقش را داد به یك بی خانه. اینقدر افراد اتاق های خالی دارند. آنقدر بودجه ها كنار دریا برای یك ماه تفریح وزارتخانه ها ساخته شد و حال آنكه پرسنل آن وزارتخانه در فقر می سوزند. مثلا فرض كن در سال چهل روز از آن ساختمان استفاده می شود، ولی در سال 365 روز این پرسنل دارد می سوزد از فقر. البته رحم هم كاری به پولدارها ندارد، حدیث داریم «رحماء امتی اوساطها» طبقه متوسط رحم می كنند، یعنی خیلی وقتی می گویند رحم سراغ آن دانه درشت ها نروید. به خصوص افرادی كه عزیز بودند
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 3
ذلیل شدند. «ارْحَمُوا عَزِیزاً ذَلَّ وَ غَنِیّاً افْتَقَر» (كافی/ج /8ص 150)افرادی بودند خمس می دادند، حالا باید به آنها خمس داد. افرادی بودند یك زمانی امكانات داشتند، حالا به این روزگار نشسته اند.
3- اصلاح ذات البین، عامل جلب رحمت الهی
خوب؛ می گوید اگر می خواهید خدا به شما رحم كند، آشتی بدهید اینهایی كه با هم قهر هستند. شبِ عید حرف را گوش می دهند بینندگان عزیز. من یك مقداری امشب این بحث رحم را می خواهم باز كنم برای شبِ عیدی. در فامیل كی ها با هم قهر هستند، قبل از عید اینها را با هم آشتی بدهید. قرآن می گوید اگر آشتی دادید، خدا به شما رحم می كند. «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَه یٌ» (حجرات/10)آیه قرآن است، مؤمنین همه با هم برادر هستند، «فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْكُمْ» (حجرات/10)بین برادرهایی كه با هم قهر كرده اند آشتی بدهید، «وَاتَّقُوا اللَّهَ» بعد می گوید «لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» بعد می گوید اگر می خواهید خدا به شما رحم كند، آخر گاهی می گویند آقا باران نیامده، بلند شوید چهار تا از اینهایی كه قهر هستند در یك روستا، محله بالا و محله پایین، این عروس با آن مادرشوهر، آن خواهر شوهر، با آن زنِ برادر، اینها را اگر آشتی بدهید یك وقت دیدید باران هم آمد. قرآن می گوید «أَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْكُمْ» ، اصلاح كنید بین اینهایی كه قهر هستند، بعد می گوید «لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» (حجرات/10)مورد رحم قرار می گیرید.
ما گاهی وقت ها نشسته ایم تحلیل می كنیم، علت اینكه گوجه گران است، علت اینكه مسكن گران است، علت اینكه چی گران است، یك خورده قرآن می گوید از این تحلیل ها بروید بیرون، قرآن می گوید چرا تحلیل كج می كنید، هی می گوید «رَبِّی أَكْرَمَنِی» (فجر/15)امسال خدا به ما اكرام كرده، عربی هایی كه می خوانم قرآن است، «رَبِّی أَهَانَنِی» (فجر/16)خدا امسال به ما اهانت كرده، می گوید نه «أَكْرَمَنِی» ، نه «أَهَانَنِی» ، نه خدا دوستت دارد، نه خدا دشمنت دارد، پارسال به تو دادیم به یتیم ها ندادی، «كَلّا» اینطور نیست كه تو می گویی، «لَا تُكْرِمُونَ الْیَتِیمَ» (فجر/17)به یتیم ندادی، به تو ندادیم، پول داشتی، افرادی هم وام می خواستند به آنها وام ندادی، در این معامله ضرر كردی، مالت سوخت.
4- نقش زكات در رفع مشكلات محرومان
كشاورزهای عزیز كه پای تلویزیون هستید تصمیم بگیرید همین الآن كه شب عید است، تصمیم بگیرید زكات مالتان را بدهید، اصلا حقّ خداست، آخر گندم كه همه اش برای تو نیست، این گندمی كه یك گونی كاشته ای، چند تا گونی برمی داری، آخر خورشید سهم نداشته؟ خوب نور خورشید هم اثر داشته، باران سهم ندارد؟ آن صاحب خورشید و صاحب باران گفته هر به ده كیلو، یك كیلویش را بده به فقیر، این هم نمی گوید فقیر غریبه، همان فقیر توی روستای خودت. من باید تشكر كنم، تاكنون زكات مطرح نبود، ولی امسال تكانی خوردند، كمیته امداد خیلی زحمت كشید و یك شش میلیارد تومانی جمع شد ولی زكات گندم ما سیصد میلیارد تومان است. یعنی واقعا سیصد میلیارد تومان خیلی دخترها جهازیه دار می شوند، خیلی بچه های باهوش می شود اینها بروند دانشگاه درس بخوانند، خیلی كارها را می شود كرد با سیصد میلیارد تومان پول، تازه زكات گندم، غیر از جو و خرما و كشمش و طلا و نقره و اینها، از سیصد میلیارد تومان شش میلیارد امسال جمع شده. زكات را هم تا توی محله فقیر هست، كسی حق ندارد ببرد جای دیگر، یعنی پهلوی یك
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 4
ریش سفیدی، پهلوی یك كسی كه از نظر علم و تقوا قبولش دارید، زكات را جمع كنید، همان مقداری هم كه جمع كنید دولت روی آن می گذارد، یعنی اگر یك روستایی صد میلیون زكات جمع كردند، صد میلیون هم دولت روی آن می گذارد، دویست میلیون، خرج خودِ آن روستا می شود. خدا جبران می كند، اسمِ خدا جبّار است، جبّار یعنی جبران می كنم، نترس. قرآن یك آیه دارد می گوید نترس، «فَهُوَ یُخْلِفُهُ» (سبا/39)این آیه قرآن است، «یُخْلِفُهُ» از خلیفه، خلیفه یعنی جانشین، یعنی بده جایش را پُر می كنم، جایش را پُر می كنم. لباس عید می خرید اسراف نكنید، بازاری ها گران فروشی نكنند، اگر چهار تا دختر دارید، فرض كن پنج تا دختر داشتی، برای دختر همسایه هم بخر، اصلا به او پول بده خودش برود بخرد. «فَهُوَ یُخْلِفُهُ» یعنی جبران می كنم، دردی، مرضی، حادثه ای را از جانت برمی دارم.
«إِنَّ رَحْمَه یَ اللَّهِ قَرِیبٌ مِنْ الْمُحْسِنِینَ» (اعراف/56)چه آیه های قشنگی، «إِنَّ رَحْمَه یَ اللَّهِ» رحمت خدا نزدیك است، نزدیك كی است؟ «قَرِیبٌ مِنْ الْمُحْسِنِینَ» ، «مُحْسِنِینَ» نیكوكار، اگر شما نیكوكار بودی، رحمت خدا می آید نزدیك شما. اگر دیدید باران نمی آید، اگر دیدید آفتی می زند، اگر دیدید هرچه می دوید به جایی نمی رسید، معلوم می شود گیرِ رحم است، تا پول ندهی عمل نمی كنم، تا پول ندهی سوار نمی كنم، تا پول ندهی نسیه نمی دهم، تا پول ندهی، تا پول ندهی، تا رهن ندهی. بالاخره بله، خانه شما نرخ اجاره اش این است، ولی شما كه می دانی آن آدمی كه مستأجر شماست وضعش چطور است، وقتی می دانی وضعش چطور است خوب كوتاه بیا، كوتاه بیا. بگو آقای قرائتی این حرفهایی كه می زنی برو به پولدارها بگو، ما پای تلویزیون امشب نشسته ایم حضرت عباسی خودمان هم هشتمان گرو نهمان است،
5- عفو و بخشش خطاهای دیگران
خوب شما پول نداری بدهی، كینه چه كسی در دلت است؟ هر كس را فحشت داده حلالش كن، هر كه فحشت داده حلالش كن. «بالعفو تستنزل الرحمه ی» چه حدیث قشنگی است، به به، «بالعفو» یعنی توسط عفو، عفوش كن دیگران را، «تستنزل الرحمه ی» یعنی توسط عفو، رحمت خدا را نازل كنید. نگو آبرویم را ریخته است. بابا ببخشش. فحشم داده، بابا شبِ عید است ببخشش. «ببذل الرحمه ی تستنزل الرحمه ی» (غررالحكم/حكمت 5054)می گوید دلت برای همه خوش باشد. می فرماید «أبلغ ما تستدر به الرحمه ی أن تضمر لجمیع الناس الرحمه ی» (غررالحكم/حكمت 10344)بیشترین رحمت را می دانی خدا سرِ كی می ریزد؟ به كسی كه دلش برای همه مردم بسوزد، نه فقط بچه های خودش، بچه های فامیلش، هیأت محله شان. یك چیزی می گویم راستش را بگویید پای تلویزیون هر كسی نشسته، تو را به خدا راستش را بگوید، در عمرت به بودایی ها دعا كردی؟ آنها آدم نیستند؟ حیف نیست كه آنها هم هدایت شوند؟ هندوها چی؟ ما وقتی هم دعا می كنیم می گوییم خدایا، یك همسر برای پسرم، یك همسر برای دخترم، جهازیه دخترم، همه اش خودم، قلمم، شلوارم، كتم، كیفم، همه اش خودم خودم است، یك خورده ذهنت را ببر بالاتر. «اللَّهُمَّ أَغْنِ كُلَّ فَقِیرٍ، اللَّهُمَّ أَشْبِعْ كُلَّ جَائِعٍ» (بحارالانوار/ج /95ص 120)حدیث داریم «أبلغ ما تستدر به الرحمه ی» بیشترین قلابی كه رحمت خدا را سرازیر می كند، «أن تضمر» ضمیر، در دلت باشد، «أن تضمر لجمیع الناس الرحمه ی» رحم را برای همه بخواه. ما داشتیم كه مجوسی بوده، وقف كرده برای مسلمان ها. چنانكه قرآن می گوید از مسلمان ها پول بگیر بده به كافرها، «إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ»
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 5
(توبه/60)زكات را بگیر، تقسیم بر هشت كن، یك هشتم زكات را «وَالْمُؤَلَّفَه یِ قُلُوبُهُمْ» (توبه/60)بده به آنها كه اصلا دین ندارند، بگذار بی دین ها هم سرِ سفره اسلام بنشینند. آخر گاهی وقت ها آنقدر روده تنگ است كه هسته انار تویش گیر می كند. آقا شما كه در هیأت ما سینه نزدی، برو آنجا غذایت را بخور. این نمی دانم مالِ كسانی است كه. . . گاهی من به او سلام كنم، من به او سلام كنم؟ من ترم چهارمم، او ترم اول، ای بابا، سلام كن، پیغمبر به بچه ها هم سلام می كرد. ما گاهی وقت ها در یك چیزهای مفت هم گیر می دهیم، می بینید این ها همه گیرهایمان اینهاست. گیرهای ما اینهاست. گاهی وقت ها سیلی می خوریم از این چیزها سیلی می خوریم.
6- پاداش برتر و بیشتر الهی به كارهای نیكوكاران
قرآن می فرماید «لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَی» (یونس/26)می گوید اگر بدهی می دانی چه می كنم؟ چهار تا كار می كنم. چه قرآنی داریم، به به به، به به. «لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا» یعنی برای كسانی كه نیكوكار باشند، «الْحُسْنَی» ، حسنی افعل التفضیل است، احسن است، یعنی اگر تو نیكی كنی، نیكی بهترش را می كنم، اگر نیكی عادی كنی، من نیكی برتر. بعد می گوید از نظر كیفی، از نظر این از نظر كیفی، از نظر كیفی بهتر، اما از نظر كمّی «وَزِیَادَه یٌ» آیه قرآن است، «وَزِیَادَه یٌ» این هم یعنی از نظر كمّی. این برای دنیا، در دنیا هم بهتر می دهم، هم زیادی. اما در قیامت: «لا یرهقهم قتر وَلَا ذِلَّه یٌ» یعنی غبار، یعنی در قیامت غبار غم به اینها نمی نشیند، «وَلَا ذِلَّه یٌ» (یونس/26)یعنی از درون هم ذلیل نمی شود. ببینید، شما یك احسن انجام بده، اگر یك كار خوبی كردی، از نظر كیفی بهترش را به تو می دهم، از نظر كمّی زیادی اش هم می كنم، از نظر قیامت ظاهرت را نمی سوزانم، باطنت را هم ذلیل نمی كنم. چه آیه قشنگی است.
7- ایستادگی در برابر دشمنان، ویژگی یاران پیامبر
«مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ» (فتح/29)كسانی كه امّت پیغمبر هستند، «أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ» نسبت به كفار شدید هستند. به راحتی می شود با بستن شیرِ نفت و قطع خرید اجناس خارجی، به راحتی می شود كمرِ همه قلدرها را شكست. به راحتی. امام فرمود شیرِ نفت را ببندید یك، سربازها از سربازخانه فرار كنند دو، شاه فلج شد فرار كرد. به راحتی می شود. هم نسبت به كفار «أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ» هم نسبت به خودی ها «رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ» .
در روایات داریم «الاحسان محبه» (غررالحكم/حكمت 8809)شما خانه ات را سنگ مرمر می كنی كه مهمان ها اوه بگویند، شما مثلا می خواهی با قالی ابریشم و با سنگ مرمر عزیز شوی؟ می گوید اگر این پول را بدهی به فقرا محبت به تو می كنیم. تو چرا از طریق جماد می خواهی عزیز شوی؟ از طریق انسان ها عزیز شو. آن پولی كه خرج تغییر مبلمان و ماشین و دكور خانه ات می كنی، پولی كه خرج پُز می كنی، خرج جماد می كنی، خرج این آدمها كن، خرج آدمها كن. یك آقایی مرده بود تشییع جنازه اش خیلی شلوغ شد و چند میلیون هم خرج برداشت، یك نفر گفت این آقا از بی نسخه ای مُرد، اگر این پول تشییع جنازه را نسخه می خریدند نمی مرد. این پولی كه ما از طریق جمادات می خواهیم عزیز شویم، حدیث می فرماید كه «الاحسان محبه» مگر نمی خواهی محبوب شوی، به مردم كمك كن محبوب می شوی.
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 6
بعضی پولشان را ذخیره می كنند، می گوید اشتباه می كنی در بانك پس انداز كردی، ذخیره شما بانك نیست. «الإحسان ذخر و الكریم من حازه» (غررالحكم/حكمت 8759)احسانی كه می كنی ذخیره است. حدیث داریم فقیر كه می آید درِ خانه ات نگاه به فقیر نكن، این حاملی است كه بار تو را بگیرد برای قیامت حمل كند، این آمده اموال تو را بگیرد بفرستد برای قیامت و در قیامت پولها قبلاً می رود. دیدی سفرهای كاروان های حج؟ كاروانهای حج آشپزها قبل از حاجی ها می روند. پرواز آشپزها زودتر است. یعنی آنها می روند دیگ را بار كنند كه حاجی ها كه رسیدند غذا پخته باشد.
8- كارهای نیك، پیش از انسان به قیامت می رود
همین طور كه آشپزها و لپه و نخود و امكانات و پتو و یك سری آدمها و یك سری اسباب و وسایل قبل از كاروان حج می رود، كارهای خیر ما قبل از خودِ ما می رود قیامت. ولذا قرآن دو تا تعبیر دارد عجب قرآنی داریم بَه، قرآن می گوید «قَدِّمُوا» (بقره/223)یعنی چی را پیش فرستاده اید، یك آیه داریم «مَا تُقَدِّمُوا» (بقره/110)چی را از پیش فرستاده ای؟ مقدم داشتی، یعنی بابا اگر می خواهی بروی آخرت، یك چیزی بفرستید. می گویی بدهم خدا چه خواهد كرد؟ اینهایی كه زن نمی گیرند از ترس خرجی، حدیث داریم این توحیدش لق است. آمد خدمت امام گفت فقیرم، فرمود برو زن بگیر، گفت بَه، می گویم ندارم بخورم، می گوید برو زن بگیر، لابد دو سه تا بچه هم درست كنیم یك خیابان گدا راه بیفتد؟ امام فرمود هرچه به تو می گویم گوش بده، گاهی رزق شما قفل شده با رزق خانم، رزق خانم و شوهرش قفل شده به رزق بچه. ما یك خورده گیرِ ایمانی داریم، یعنی ایمانمان، یك جای دیگر خراب است، ما هی لامپ كشی می كنیم می بینیم روشن نشد، بابا كارخانه برق قطع است، شما كارخانه برق را، شما از منبع غافل شدی، از منبع غافل شدی.
خوب؛ احسان چی است؟ خدمت اگر بكنی. «أفضل زراعه ی» خدمت بهترین زراعت است، «أربح بضاعه ی» (غررالحكم/حكمت 8714)اینها هر كلمه ای كه می گویم یك حدیث است. سودآورترین سرمایه گذاری است. «افضل الایمان» نیكی كنید شبِ عیدی به هم، بهترین درجه ایمان است. «تغمد الذنوب» با این نیكی گناهانت بخشیده می شود. یك حدیث دیگر «زاد المعاد» توشه قیامت است. «زكات الظفر» زكات پیروزی است. بالاخره شما و فلانی همشاگردی بودید؟ حالا او در كنكور قبول نشد، شما قبول شدی، او نمی دانم، به هر حال حالا كه وضعت خوب شده، از خودت ندان. هركس بگوید موفقیتم از مخم بوده، برنامه ریزی، مدیریت، اقتصاد، خواهش می كنم از این پُزها را ندهید، از این پُزها را قارون هم داد. به قارون گفتند «أَحْسِنْ» قارون احسان كن، «كَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَیْكَ» (قصص/77)خدا به تو احسان كرده خوب تو هم بده، گفت خدا نداده، «أُوتِیتُهُ» این پولها به من داده شده، «عَلَی عِلْمٍ عِندِی» (قصص/78) «عِندِی» ، «عِندِی» ، «عِندِی» ، این گیر همه در «عِندِی» است. می گوید این علمی بوده كه نزدِ من بوده، این مُخ كار می كرده، والا به خدا از تو مخ دارتر هست، خیلی هم فكر كرده به جایی نرسیده. قرآن می گوید از شما زوردارتر، پولدارتر بودند.
«إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ» (اسراء/7)اگر احسان كنید؛ در دنیای آخوندی هم همین طور هستیم. بنده طلبه اگر به شاگرد اول های دانشگاه یك تلفن تشكر بكنم، فردا اگر مریض شوم دكتر می گوید آقای قرائتی شما یادت هست چند
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 7
سال پیش یك تشكر از ما كردی چون شاگرد اول بودیم، دیگر پولِ ویزیت از ما نمی گیرد. اصلا دوایم را هم می دهد. پولها برمی گردد به شما، اینها چیزهایی است كه همه اش برمی گردد. غصه نخورید كه پول از بین می رود.
خوب؛ آقای قرائتی، ببین قربانت این حرفهایی كه می زنی برای پولدارهاست می گویم نه، شما هم می توانید با عفو این كار را بكنید، «وَالْكَاظِمِینَ الْغَیْظَ» یك كسی ظرف آب دستش بود، یكی از خادمهای امام سجاد، این ظرف از دستش افتاد خورد توی صورت آقا، آقا یك خورده نگاهش كرد و تا نگاهش كرد این خادم زرنگ بود گفت «وَالْكَاظِمِینَ الْغَیْظَ» یعنی غیظت را قورت بوده، امام فرمود باشه، بعد گفت «وَالْعَافِینَ عَنْ النَّاسِ» یعنی از مردم عفو كن، گفت خیلی خوب عفوت هم كردم، گفت «وَاللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ» (آل عمران/134)گفت اصلا آزاد برو، ما یك وقتی ستاد نماز ششصد هزار تومان كاغذ از یك كسی گرفته بودیم، به او گفتم دویست هزار تومانش را ببخش، نماز است، مگر نماز برای من است؟ گفت خیلی خوب بخشیدم، گفتم ببین آن دویست هزار تومان دومش را هم ببخش، گفت باشه، گفتم سومش را هم ببخش، گفت بابا یك بار بگو، گفتم یك بار قبول نمی كردی. به هر حال شبِ عید است، بازاری ها نگویید بازار شلوغ است باید كوزه مان را پُر كنیم برای آن یازده ماه، رحم كن خدا كوزه ات را پُر می كند. مشتری كوزه تو را پُر نمی كند. اگر خواسته باشی سوءاستفاده كنی از شلوغی بازار، جنس هایت را دوبله بفروشی، خدا یك جایی سوراخ می كند در برود، رزق تو بیش از این نیست. شما رحم كن، خدا به تو رحم می كند. بازاری ها رحم كنند، آقایانی كه انبارگردانی می كنند ببینید خدا چقدر به آنها داده روزی كه از دنیا آمدیم چیزی نداشتیم، دو سه روز دیگر هم می رویم در قبر چیزی نداریم، این دو سه روز یك خورده پول به ما داده امتحانی، بیست درصدش را خمس بدهید. كشاورزها تصمیم بگیرید زكات بدهید، شكم فقرا را سیر كنید، خدا باران رحمت می فرستد. به هر حال رحم كنید تا رحم بشوید. اگر حادثه تلخی برایتان پیش آمد، ببنید كجا یك پول به حقی را نداده اید.
خدایا به همه ما رحم كافی مرحمت بفرما. محرومیت را و فقر را از فرد و جامعه ما برطرف بفرما.
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است