دعا، آداب دعا

بسم الله الرحمن الرحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
بحث را بیننده ها چه تاریخی می بینند؟ ماه رمضان، شب بیست و سوم. یعنی آخرین شب از شبهای قدر. من هر سال اصرار دارم این را بگویم كه شب بیست و سوم، اهمیت شب قدری اش از شب نوزدهم و از شب بیست و یكم بیشتر است. شب نوزدهم حدیثی داریم كار یك مرحله تمام می شود، بیست و یكم یك مرحله دیگر، بیست و سوم قطعی می شود. مثل پارچه ای كه یكبار می برند، یكبار كوك می زنند، یكبار دوخت آخر. یعنی شب بیست و سوم آن شبی است كه كارها دیگر مهر و موم می شود. یك كارهایی هم هست شب قدر، عمومی است ولی شب بیست و سوم پررنگتر است. مثلا شب قدر مستحب است آدم غسل كند. اما شب بیست و سوم دو تا غسل دارد. یك غسل سر شب، یك غسل آخر شب. البته اینها غسل مستحب است، نمی شود با آن نماز خواند، باید وضو هم گرفت برای نماز. یا مثلا شب بیست و سوم قرآن دو تا سوره اضافه دارد بخوانیم. سوره روم و عنكبوت. این كه دو تا غسل دارد، دو تا سوره روم و عنكبوت می گویند بخوانید، و اینكه شب بیست و سوم حضرت زهرا نمی گذاشت كسی بخوابد. اگر كسی هم از بچه ها خوابش می برد، یك آب در صورتش می پاشید، و غذایشان را تغییر میداد و غذای سبكتر، علی ای حال یك اصراری داشتند بر اینكه نخوابند، این پیداست كه شب بیست و سوم عنایت می شود.
یك كسی آمد مدینه گفت آقا راستش را بخواهی من در روستا اصلا نمی توانم سه شب احیا بگیرم، نمی توانم بیایم مسجد، خیلی كه چانه زد امام فرمود پس شب بیست و سوم بیا. علی ای حال یك قرینه هایی در كار است كه شب قدر واقعی شب بیست و سوم احتمالش خیلی زیادتر است. خب شب قدر. . . اینها ممكن است برای شما تكراری باشد، ولی بچه های ما باید بشنوند، دو سه بار باید بشنوند تا این فرهنگشان شود.
شب بیست و سوم شب قدر است. قدر یعنی اندازه گیری. هر چیزی حساب و كتابی دارد. قرآن می فرماید تمام نعمتهایی كه به شما می رسد خزینه اش پهلوی ما است. به مقداری كه حكمت است صادر می كنیم. «إِنْ مِنْ شَیْ ءٍ إِلَّا عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ» (حجر/21)یعنی چیزی نیست مگر اینكه خزینه اش پهلوی ما است، «وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلاَّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ» یعنی خزینه پهلوی ما است به مقدار خاص نازل می كنیم. مثل اینكه سماور پر از چای است، منتهی شما لیوانی بریزید، چای كمرنگ بریزید، پررنگ بریزید آنها مربوط به این است كه چقدر عقل شما قضاوت كند كه برای كه چه چای بریزید، یعنی خزینه اش در سماور است اما یك استكان یك استكان. . منتهی از سماور ما كم می شود ولی از خزینه خدا كم نمی شود. یك مثل هم برایتان بزنم، یك آیه داریم در قرآن می فرماید «مِثْلَ مَا أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ» (ذاریات/23)مثل اینكه دارید حرف می زنید. خزینه حرف حلق شماست، منتهی چند كلمه به یكی بگویی، این اختیارش دست شماست. یعنی قدرت سخنرانی در بدن هست اما استفاده از این قدرت به مقداری است كه شما صلاح بدانید. چطور شما توان سخن دارید، منتهی هر چه می توانید كه حرف نمی زنید، به مقداری كه لازم است، حرف می زنید. «مِثْلَ مَا أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ» یعنی همانطور كه شما قدرت نطق دارید،
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 2
منتهی از این قدرت كم كم استفاده می كنید به مقداری كه صلاح می دانید، خدا هم قدرت دارد، از قدرتش تدریجا، آن مقداری كه حكیمانه هست عرضه می كند.
پس شب قدر، به احتمال قوی شب بیست و سوم است. در شب بیست و سوم چه باید كرد؟ یك دو ركعت نماز است كه لابد می دانید، من هم اشاره كنم كه اگر كسی نمی داند. . . فقط «قُلْ هُوَ اللَّهُ» (اخلاص/1 (هفت تا است. بعد از نماز مغرب و عشا، دو ركعت نماز مثل نماز صبح، منتهی بجای یك «قُلْ هُوَ اللَّهُ» هفت تا می خوانید. ركوع و سجودش، هیچ فرق نمی كند، فقط «قُلْ هُوَ اللَّهُ» اش هفت تا است. بعدش هم هفتاد مرتبه «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ» ، «ربی» هم نمی خواهد. هفتاد مرتبه، كه كل نماز چهار دقیقه طول می كشد با «استغفر الله» هایش تقریبا. این دو ركعت هم داریم كه اگر كسی بخواند، همینطور كه نشسته، خدا خودش و پدر و مادرش را می بخشد. خب حالا چه كنیم؟
مهمترین كار شب قدر، كه قرآن فرمود «لَیْلَه یُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» (قدر/3) «أَلْفِ» یعنی هزار. هزار ماه را تقسیم بر دوازده كن با ماشین حساب، می شود هشتاد و خرده ای سال. یعنی شب قدر ارزشش به اندازه هزار ماه است. هر كاری شب قدر بكنی. یعنی افرادی را من سراغ دارم كه خمسشان را شب بیست و سوم می دهند، چون هزار تومان كه شب بیست و سوم بدهی، انگار یك میلیون داده ای. یك نفر را شب بیست و سوم افطاری بدهد، انگار به هزار نفر افطاری داده ای. تجاری كه وضع مالیشان خوب است، هر چه می خواهند در طول سال بدهند، فكر كنند چقدر پول می خواهند بدهند، همه را شب بیست و سوم چكش را بنویسند، بگذارند كنار. ضربدر هزار می شود. چطور اگر یك جنسی ارزان است، می خرند می گذارند انبار، برای اینكه بعدا دیگر گیر نمی اید؟ البته اگر چیز مورد نیاز جامعه باشد، احتكار است، غلط است این كار. بنابراین هر كس هر كاری می خواهد بكند، شب بیست و سوم ضرب در هزار می شود. حالا بهترین كار چیست؟ راجع به دعا من می خواهم چنددقیقه صحبت كنم. راجع به مناجات شب بیست و سوم. اول یك دعا بكنم.
خدایا تو را به آبروی همه كسانی كه لیاقت دارند و شب بیست و سوم بهترین مقدرات را برایشان می كنی، به ما هم لیاقت دریافت آنهمه الطافی كه به اولیایت داری به ما هم آن الطاف را مرحمت بفرما. هرچه به خوبان می دهی به ما هم بده.
و اما بحث ما. موضوع بحث ما كه ماه رمضان امسال بحثش را داریم، انسان است. در انسان یك رابطه هم هست با خدا. چون انسان چهار تا رابطه دارد. انسان با خدا، انسان با مردم، انسان با خودش، انسان با طبیعت. عمری باشد راجع به اینها هم صحبت می كنیم. رابطه انسان با خدا همین عبادت است كه قله این عبادت نماز و دعا است. قرآن می فرماید كه «ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَكُمْ» (غافر/60)یعنی دعا كنید من مستجاب می كنم. اول یك اشكال در این زمینه هست. اگر قران گفته دعا كنید من مستجاب می كنم، پس چرا برخی وقتها دعا می كنیم مستجاب نمی شود؟ یك گیری در این هست. یا این گیر در «ادْعُوا» است. یا این گیر دارد. . . چون «ادعوا» یعنی دعا كنید. دعا چیست؟
1- دعا، یعنی طلب خیر
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 3
دعا یعنی طلب خیر. یعنی از خدا خیر بخواهید. خیلی وقتها كه ما دعا می كنیم، فكر می كنیم دعاست، واقعا طلب خیر نیست. خیال می كنیم خیر است. آیات قرآن زیاد داریم می گوید «یَحْسَبُونَ» (اعراف/30)خیال می كنند، «أَفَحَسِبْتُمْ» (مؤمنون/115)اینطور خیال می كنید؟ «لَا تَحْسَبَنَّ» (آل عمران/188)اینطور فكر نكن. «عَسَی أَنْ تُحِبُّوا شَیْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ» (بقره/216)خیلی چیزها را دوست دارید، شر است. اینقدر آدم دلش می خواهد با فلانی ازدواج كند، حال آنكه فاجعه است ازدواج با فلانی. خیال می كند. خیال می كند این غذا را بخورد خوب است. می خورد بعد دكتر می گوید نخور به صلاحت نیست. پس یا دعا لق است، چون دعا یعنی خیر، خیلی چیزهایی كه ما می خواهیم واقعا خیر نیست. یا این كه خیر است «نِی» اش گیر دارد. چون «نِی» یعنی چه؟ یعنی اخلاص. «ادْعُونِی» یعنی بخواهید خیر را از من. گاهی وقتها از خدا نمی خواهیم. بخدا می گوییم به هر كس و ناكس دیگر هم می گوییم. یعنی در دعا مخلصین نیستیم. همینطور می گوییم ولی خب خیلی هم دلمان با خدا نیست. یا اخلاصش لق است، اخلاص نیست شرك است، یعنی غیر خدا هم هست، یا «لَكُم» . یعنی به نفع شما. آخر می گویند فلانی به له فلانی است یا فلانی علیه فلانی است. له یعنی به نفعش است، علیهش است یعنی ضدش است. «لَكُم» یعنی به نفع. خیلی چیزهایی كه ما می خواهیم به نفع نیست، به ضرر است. پس اگر خیر بود و خلوص بود و به نفع بود حتما. . . هر جا كه مستجاب نشد، یا در «ادْعُو» گیریم، یا در «نِی» اش گیریم، یا در «لَكُم» گیریم. اگر خیر باشد یك، خلوص باشد دو، از او هم بخواهیم سه، مستجاب می شود. دعا مثل شماره تلفن است. یعنی شماره تلفن را اگر زدی گوشی را برنداشت، می گویند چه شماره ای را گرفتی؟ می گویی این شماره را. می گوید این شماره خانه ما نیست. دعا یك شماره ای دارد، می گوید اگر شماره را گرفتی من گوشی را بر می دارم. شماره دعا ده دوازده تا شماره است. این شماره ها را من می گویم كسی پای تلویزیون هم می خواهد بنویسد، بنویسد. شماره تلفن دعا. چگونه دعا كنیم. عوض شماره تلفن بگوییم آداب دعا.
2- آداب دعا در روایات
«بِاِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَانِ الرَّحِیمِ» . گفتن «بِاِسْمِ اللَّهِ» . روایت داریم «لَا یُرَدُّ دُعَاءٌ أَوَّلُهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» (بحارالانوار/ج /95ص 313)اگر دعا اولش بسم الله باشد رد نمی شود. پس این شماره اول، گفتن بسم الله.
شماره دوم تمجید. «كُلُّ دُعَاءٍ لَا یَكُونُ قَبْلَهُ تَمْجِیدٌ فَهُوَ أَبْتَر» (بحارالانوار/ج /95ص 221)دعایی كه اولش تمجید نباشد ابتر است. ابتر یعنی ناقص. یعنی از خدا ستایش كن. مثل دعای ماه رمضان كه می گوییم «یا علی یا عظیم یا غفور یا رحیم انت الرب العظیم» بعضی وقتها می گوییم خدایا حكیمی، علیمی، قدرت داری، شنوایی، بینایی، عزت دست تو است، قدرت دست تو است. تمجید كنیم.
نماز هم موثر است. دو ركعت نماز بخوانم. یك كسی آمد دو ركعت نماز خواند، پیغمبر فرمود «صل توسل» بعد از آنكه نماز خواندی دعا كن، دعای بعد از نماز اثر دارد.
دعایتان را كم نشمارید. چند تا چیز را كم نشمارید. گناهانتان را كم نشمارید. گاهی وقتها آدم یك گناهی می كند، می گوید این كه چیزی نیست، بعد در همان گیر می كند، یعنی پوست خیار بیشتر از خیار مردم را تا حالا انداخته. اگر از
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 4
كسانی كه زمین خورده اند بپرسیم كه بابا از خیار درسته زمین خوردی یا از پوست خیار؟ بیشترشان می گویند پوست خیار. كار یك ریز بیشتر اثر دارد. گاهی وقتها انسان. . . پول مردم هم همینطور است. اگر به مردم یك پول سنگینی بدهكار باشی یادت نمی رود اما اگر مثلا دو ریال، ده ریال، یك تومان، ده تومان باشد، ممكن است از ذهنت بپرد و مال مردم را بخوری و عذر خواهی هم نكنی. اگر چادر و پیراهن و كت و شلوار مردم را با تیغ پاره كنی، یادت می رود كه یك گناهی كرده ای. اما اگر می روی روضه پایت را گذاشتی روی كفش مردم، كفش مردم را گلی كردی، می گویی این كه چیزی نیست، عذر خواهی نمی كنی. چیزی است. مال مردم چیزی است. درخت را قطع كنی می گویی بد كردم، اما شاخه مردم را براین چای خوردن می شكنی، نمی گویی بد كردم. چون شاخه پهلویت چیزی. . . گناهانی كه چیزی نیست، آنها چیزی نیست، آنها چیزی هست. آخر به یك دختر فوكولی می گویند خانم این فوكولت بیرون است. برو بابا من پهلوی خیلی ها حزب اللهی ام. من كه از خیلی ها بهترم. بله تو از خیلی هابهتری. اما می گویی چیزی نیست. این كه می گویی چیزی نیست. . .
3- گناه را كوچك نشماریم
حلقه طلا برای مرد حرام است. می گویند برو بابا. این حلقه نامزدی است. چیزی نیست. گناهی كه آدم بگوید این چیزی نیست این خیلی مهم است. ممكن است این سنگ. . . این وزنی ندارد هان! این دو سه مثقال است، شاید هم كمتر، من می زنم توی كله ات. می گویم چیزی نیست. اگر من این را بزنم به كله ات، بگویم چیزی نیست، تا آخر عمر شما از من نمی گذری. می گویی چقدر پررو. زد توی كله ما بعدش هم گفت چیزی نیست. اما ممكن است یك سنگ پرت كنم، بعدش بیایم بگویم آقا معذرت می خواهم ببخشید. ممكن است سنگ سنگین را چون عذر خواهی می كنم ببخشی، ولی یك مثقالی را چون عذر خواهی نمی كنم نبخشی.
برای دیگران دعا كنیم. برای دیگران اگر برای چهل نفر دعا كنی، دعای خودت هم مستجاب می شود.
در دعا خوش گمان باش. نگو ما دعا می كنیم ولی ای بابا كی مستجاب می شود؟ خوش گمان باش. روایت داریم خدا می گوید من كنار گمان بنده ام. اگر گمانش بالا باشدمن دعایش را مستجاب می كنم. مثلا نگو من كجا او كجا. باورت بیاید. شاید شد. چه اشكالی دارد مثلا كره زمین از مغز شما استفاده كند؟ من؟ ما همین كنكور قبول شویم، بسمان است. ما همین قرض هایمان را بدهیم بس است. بگو اشكالی ندارد خدایا قرض ما را بده، توفیق هم بده به خیلی ها هم وام بدهیم. از دستتان خیر جاری شود. اشكال دارد این درختی كه شما می كارید، چوبی شود كه در حرم امیرالمؤمنین ازش ساخته شود؟ بگو خدایا ما این درخت را می كاریم، تو خودت نظر كن كه از این انجیرها امام زمان بخورد، از این چوب در مسجد ساخته شود. یعنی هی نگو من كجا امیرالمؤمنین كجا. من كجا او كجا. در دعاها دعاهای بزرگ كنیم. خوش بین باشی. یك وقتی خدا یك عنكبوت را می گذارد دم غار، تار عنكبوت پیغمبر را در غار حفظ می كند. یك وقت چهار تا شنهای طبس، امریكا را فلج می كند. یك وقت ابابیل ابرهه را «تَرْمِیهِمْ بِحِجَارَه یٍ مِنْ سِجِّیلٍ» (فیل/4)یك بار یك كلاغ می اید یك چیزی را خاك می كند، . . . آخر حضرت آدم دو تا بچه داشت. هابیل و قابیل. یكی آن یكی را كشت. بعد
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 5
ماند كه آن كه كشته شده چه كند؟ هی كول كرد این طرف و آنطرف برد خسته شد. بعد یك كلاغ آمد یك چیزی را زیر خاك كرد، یادش داد تو هم این جنازه را خاك كن. یك وقت می بینی یك كلاغ كاری می كند، معلم چند میلیارد بشر می شود. یعنی چند میلیارد آدمی كه جنازه شان را خاك كرده اند، معلمشان كلاغ بوده. دیگر من از كلاغ بد ترم؟ من از تار عنكبوت بدترم؟ من از شن صحرای طبس بد ترم؟ یعنی وقتی دعا می كنید، بخصوص جوانها. نگو كنكور قبول شوم و در فوتبال و والیبال و در ریاضیات و كامپیوتر و. . نمی دانم سربازیم حل شود و. . . اینها را بگویید اما در اینها نایستید. برو بالا. در دعا همتتان بلند باشد. ببینید امام كه دعا می كند می گوید «اللَّهُمَّ أَغْنِ كُلَّ فَقِیر» نمی گوید خدایا فلانی فقیر است. كل فقیر. «اللَّهُمَّ أَشْبِعْ كُلَّ جَائِعٍ» «اللَّهُمَّ اكْسُ كُلَّ عُرْیَانٍ» (بحارالانوار/ج /95ص 120)همه مریضها. اصلا فكرت، روحت بلند باشد. صدقه می دهی برای سلامتی خودت نده، برای سلامتی همه بده. می روی آب بخوری، بگو آقا كسی آب نمی خواهد؟ همش دست و پا به خیر باشد. می روی نان بگیری می بینی یك پیر مرد، پیرزن در محله تان هست كه باید با عصا و زحمت بیاید نانوایی. . . خب مگر نوكرش ام؟ طوری نیست یك نان بهش بده. دست و پا به خیر باشد. این ها در دعا مستجاب است.
4- لطف و رحمت خداوند نسبت به بندگان
تضرع در دعا مستجاب است. می گوید وقتی دستتان را بالا می كنید، انگار غذا طلب می كنید. یعنی واقعا دستمان. . . حدیث داریم دستی كه می اید بالا خدا می گوید این دست آمده بالا از من چیزی می خواهد، من خدای كریمم. حالا كه دستش را دراز كرد، محروم بر نمی گردانم.
پنج تا كار خدا می كند: گاهی همین كه می خواهیم به ما می دهد، یا اگر این صلاح نباشد، مشابهش را می دهد، یا اگر اصلا صلاح نیست، می گوید حالا كه دستش آمده بالا محروم نباید برگردد، یك بلایی از جانش دور می كنم، یا در مقابل یك چیزی به نسلش می دهم، یاحالا كه دعا كرد یك چیزی برای قیامتش ذخیره می كنم. یا خودش، یا مشابهش، یا رفع بلا، یا نسلش، یا قیامتش. حدیث داریم دست كه می اید بالا خدا می گوید خجالت می كشم. . . عجب خدایی است. می گوید گناه كردی یكی می نویسم، ثواب كردی ده تا می نویسم. هر چی گناه كردی راست بگو معذرت می خواهم می بخشمت. حدیث داریم یك وجب بیایی رو به من، یك قدم می ایم رو به تو. عادی بیایی رو به من، من با دو می ایم رو به تو، و خوبی هایت را نشان می دهم در جامعه. بدی هایت را می پوشانم. حتی بدی هایی كه اگر پدر و مادرت بفهمند از خانه بیرونت می كنند، من میدانم ولی هیچ به رویم نمی آورم. «یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ وَ سَتَرَ الْقَبِیحَ» (كافی/ج /2ص 578)خوبی ها را نشان می دهم عیب ها را می پوشانم. مردم خوبی ها را دفع می كنند، بدی ها را نشان می دهند. یعنی حتی زن و شوهر! چهل تا لقمه می خورد، در یك لقمه شن است، این شن را می آورد به خانم می گوید ببین! نخود را پاك نكرده ای! یعنی در چهل تا نخود كه می خورد آن شن را نشان می دهد. ولی خدا اینطور نیست.
در دعا اصرار كنید. حدیث داریم به مردم اصرار نكنید. اما خدا دوست دارد نسبت به خودش اصرار كنی. الحاح یعنی اصرار. نگو آقا ما به خدا گفتیم. هی بگو هی بگو. . . بعد از نماز فریضه، بعد از نماز واجب دعا مستجاب می شود. مردم
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 6
می گویند «السلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته» می دوند. حدیث داریم كجا می روی؟ این كه می دود فكر می كند به كارش می رسد. تعقیب مهم است. دعا مهم است. بهترین تعقیب هم سی و چهار بار «الله اكبر» ، سی و سه بار «الحمدلله» و سی و سه با ر «سبحان الله» كه ثواب هزار ركعت نماز دارد. تمام نیازها را هم از خدا بخواه. حتی بند كفشت را. بخدا بگو. با خدا حرف می زنی همچین ریز و درشت كارهایت را بگو.
دعا كه می كنید «وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً» (اعراف/56)یعنی با ترس و طمع دعا كنید. حضور قلب داشته باشید. یعنی بدانید چه می گویید.
یقیق داشته باشید مستجاب می شود.
5- گناه عامل عدم استجابت دعا
گاهی وقتها دعا می كند مستجاب می شود بعد از دعا می رود گناه می كند. خدا به فرشته ها می گوید این دعایش مستجاب شد ولی چون گناه كرد شما هم دست نگه دارید. یعنی «اللهم اغفر لی الذنوب التی تحبس الدعاء» دو تا معنا شده. یا یك گناهانی آدم می كند كه دیگر حال دعا ندارد، یا یك گناهی می كند كه حال دعا دارد ولی دعایش مستجاب نمی شود. حبس دعا، یا آدم اصلا خودش قفل می شود حال دعا ندارد، یا نه دعا می كند یك مانعی می اید جلوی استجابت را می گیرد. اینها همه اش حدیث است حدیثش هم اینجا هست. می گوید كه عده ای آمدند به امام صادق گفتند كه ما دعا می كنیم «فلا یستجاب لنا» مستجاب نمی شود. گفت «لانكم تدعون من لا تعرفون» (فلاح السائل/ص 107)چیزی از كسی می خواهید كه نمی شناسیدش. یعنی خودتان ایمانتان لق است، باورتان مشكل دارد، جدی نیستید. مثل اینكه شما می گویید بفرما. خب نمی فرمایم. این لقلقه زبان است. با تمام وجود نمی گویی بفرما. اگر با تمام وجود بگویی بفرما. . . آخر ببینید جدی بودن یك مساله ای است. امام كاظم رفت در خانه، امام رضا (ع) بچه كوچولو بود. با پدرش بود. گفت آقا جان این كه با ما بود از شیعیان است. شما رفتی در خانه می گفتی بفرما. شما بفرما نگفتی رفتی در خانه. امام كاظم فرمود الآن آمادگی پذیرایی ندارم. كسی كه قلبا آمادگی ندارد بگوید بفرما، قلبش با زبانش تفاوت دارد یك نفاق است. یعنی این كه انسان وقتی می خواهد بگوید جدی بگوید. گاهی دو نفر قهرند، می گویند بیایید همدیگر را ببوسید. این ها كه قهرند و به همدیگر فحش داده اند همینطور جدی نمی بوسند. اما گاهی وقتها آدم نوه اش را، بچه اش را وقتی می بوسد سفت می بوسد. این جدی بودن مهم است.
6- غذای حلال شرط استجابت دعا
غذای حلال. حضرت فرمود كه می خواهی دعایت مستجاب شود «طَهِّرْ مَأْكَلَكَ وَ لَا تُدْخِلْ بَطْنَكَ الْحَرَام» (بحارالانوار/ج /90ص 372)لقمه حرام خورده ای دعایت مستجاب نمی شود. مثل این كه گازوئیل ریخته ای در هواپیما، هواپیما نمی پرد. هی می گوییم آخر چه شده است؟ می گوید بابا در شكم این هواپیما گازوئیل ریخته اید. لقمه حلال خیلی مهم است. وقتی كه بدنیا آمدیم چیزی نداشتیم، دو سه روز دیگر هم چیزی نداریم و می رویم، لخت آمده ایم و لخت هم می رویم، حالا دو سه روز خدا بهت داده، چرا خمسش را نمی دهی؟ چرا زكات نمی دهی؟ یك ملخ یك آفت
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 7
یك كمبود باران. اینقدر حدیث داریم هرجا مالی تلف شد بخاطر این است كه مردم زكات نداده اند. اصلا نماز بی زكات قبول نیست. پیغمبر آمد در مسجد افرادی را بلند كرد گفت برو بیرون نمی خواهد نماز بخوانید، گفت چرا؟ گفت نماز می خوانید به فقرا كمك نمی كنید. خمس واجب است، زكات واجب است. نگو آقا ما كه مالیات می دهیم، جمهوری اسلامی از ما مالیات می گیرد، . . . بابا مالیات مال زندگی شخصی تو است. شما در خانه گلدان دارید، یك پولی هم میدهی دولت بیرون پارك درست كند. در خانه قفل می زنی، یك پولی هم می دهی به دولت بیرون خانه پلیس می گذارد. در خانه كپسول آتش نشانی داری، یك پولی هم می دهی بیرون ماشین آتش نشانی باشد. در خانه موزاییك و اسفالت می كنی، یك پولی هم میدهی بیرون را اسفالت كنند. در خانه یك آكسار و آسپرین و چهار تا قرص و كپسول داری بیرون خانه هم پول می دهی یك درمانگاه می زنند. یعنی همینطور كه نیازهایی را مختصرش را در خانه داری، بیرون خانه هم پولی كه به دولت می دهی برای مالیات، برای حل مشكلات خود شماست. من در خانه گلدان دارم، بیرون هم پارك می خواهم، در خانه كپسول آتش نشانی دارم بیرون هم ماشین آتش نشانی می خواهم. در خانه دارو دارم بیرون هم درمانگاه می خواهم. در خانه قفل می زنم بیرون هم پلیس می خواهم. پول مالیات پولی است كه به دولت می دهید برای حل مشكلات شخص شما. ولی زكات برای مشكلات شخص شما نیست. برای این است كه فقرا سیر شوند. من پول نمی دهم كه دولت زندگی من راتامین كند، پول میدهم كه فقرا سیر شوند. فرق است پولی كه به دولت می دهید كه خرج منافع شما كند یا پولی كه می دهید فقیر سیر شود كاری به منافع خودت نداشته باشد. فرق می كند. حساب مالیات فرق می كند. زكات عبادت است. قصد قربت می خواهد. خمس قصد قربت می خواهد. گیرنده خمس باید عادل باشد. باید مرجع تقلید باشد یا وكیلش باشد. مصرفش، گیرنده اش، نیتش، همه اش فرق می كند. همینطور می گوییم بله ما كه حالا كه زكات می دهیم. . . اگر می خواهیددعا مستجاب شود، برای اجابت دعا به عهد خدا وفا كنید. قول هایی كه بخدا داده اید وفا كنید. قرآن می گوید «أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِكُمْ» (بقره/40)شما چند تا نذر كردی عمل نكردی؟ مگر نذر نكردی كه اگر بعدش خوب شد چه كنی؟ مگر نذر نكردی. . . مگر نذر نكردی. . . ؟ تعهدهایی كه داده اید عمل كنید، دعا مستجاب می شود. و به هنگام دعا از دیگران قطع امید كن. یعنی یكسره دل را از همه جا بكن. در استجابت دعا مستجاب می شود. آقا حالا كه خدا می تواند این كار را بكند، پس چرا نمی كند؟ خدا می تواند بكند اما حكیمانه نیست. مگر من نمی توانم یقه خودم را پاره كنم؟ من می توانم یقه خودم را پاره كنم، من می توانم بزنم شیشه را بشكنم، اما نمی شكنم. اصلا خدا می تواند همه مردم وقتی به دنیا می آیند، بوعلی سینا به دنیا بیایند، اصلا زحمت درس خواندن نكشند. می توانند همه درخت ها اتوماتیك گل بدون میوه بدهند، اینقدر زحمت كشاورزی نباشد. منتهی حكمت خدا به این است كه افراد با تلاش به جایی برسند. خداوند قدرت دارد اما وقتی از قدرتش استفاده می كند كه حكیمانه باشد. مثل این كه شما قدرت داری شیشه را بشكنی، یقه ات را پاره كنی، ولی این كار حكیمانه نیست. همینطور كه شما از قدرتت مقداری استفاده می كنید كه حكیمانه باشد، خدا هم از قدرتش مقداری استفاده می كند كه حكیمانه باشد. نابرده رنج. . . نمی شود كه آدم رنج نكشیده كه گیرش گنج بیفتد.
برنامه درسهایی از قرآن سال 58 . ج1، ص: 8
8- ذكر اسماء حسنی در دعا
دارد كم كم حرفها تمام می شود. حالا من چون شب بیست و سوم است یك دقیقه یك دعایی است اینجا می خواهم برایتان بخوانم. سه تا آیه داریم در قرآن این است: «وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَی» (اعراف/180)یعنی خداوند اسماء حسنایی دارد كه «فَادْعُوهُ بِهَا» دعا می كنید با این اسم ها باشد. البته اسماء هم معانی سنگینی دارد، معنی اسماء هم نه این است كه لقلقه زبان باشد. یعنی خودمان را به این صفات نزدیك بدانیم. اینها 99 تا اسم است، من تند می خوانم شما هم با من بخوانید یك دقیقه طول می كشد.
بسم الله الرحمن الرحیم. شب بیست و سوم بحث را میبینید، دعای مهمی است.
«یا الله الاله الواحد الاحد الصمد الاول الاخر السمیع البصیر القدیر القادر العلی الاعلی الباقی البدیع البارئ الاكرم الباطن الحی الحكیم العلیم الحلیم الحفیظ الحق الحسیب الحمید الحفی الرب الرحمن الرحیم الذارع الرازق الرقیب الرئوف الراعی السلام المؤمن المهیمن العزیز الجبار المتكبر السید السبوح الشهید الصادق الصانع الظاهر العدل العفو الغفور الغنی الغیاث الفاطر الفجر الفتاح الفالق القدیم الملك القدوس القوی القریب القیوم القابض الباسط قاضی الحاجات المجید المولی المنان المحی المبین المغیث المصور الكریم الكبیر الكافی كاشف الضر الوترالنور الوهاب الناصر الواسع الودود الهادی الوفی الرفیع الوارث البر الباعث التواب الجلیل الجواد الخبیر الخالق خیر الناصرین الدیان الشكور العظیم اللطیف الشافی» .
این ها 99 تا. خدایا به آبروی این اسماء الحسنی تمام دعاهای شب قدر را مستجاب بفرما.
ما را در همه خیرات شریك كن. اگر كاری از ما خیر هست همه محبین اهل بیت را دركار ما شریك كن. هر چه برای خوبان مقدر می كنی همانها را برای همه ما مقدر كن. قیامت را روز رو سفیدی ما قرار بده. مشكلات فرد و جامعه و نظام و دولت و ملت ما را حل كن. رهبر، دولت، امت، ناموس، نسل، انقلاب، آبرو، هرچه كه به ما داده ای در پناه امام زمان حفظ كن. ما را مشمول دعای امام زمان قرار بده. قلبش را از ما راضی كن. ما را از غافلین در دنیا و از زیانكاران در دنیا و آخرت قرار نده. نسل ما را تا آخر تاریخ بهترین مؤمنین و مؤمنات قرار بده. به بی همسرها همسر خوب بده.
به بی مسكن ها مسكن خوب بده. به بیكارها كار خوب بده. به بی فرزندها فرزندان سالم صالح بده. دلها را به هم مهربان كن. مرض ها را شفا بده. مرده هارا بیامرز. عاقبت ما را ختم بخیر كن. دانه دانه افراد را خیر دنیا و آخرت مرحمت بفرما. ضمنا اگر هم می خواهید خدا شما را ببخشد هر كه بهتان ظلم كرده همین الآن ببخشید. فحشی غیبتی تهمتی. . .
خدایا هر كس به ما ظلمی كرده است بخاطر احترام شب قدر همه را من بخشیدم تو هم مرا ببخش. ببخشید تا ببخشند.
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است