تفسیر سوره قدر (1)

بسم الله الرحمن الرحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
بینندگان عزیز بحث را شب بیست و یكم ماه رمضان می بینند. كه شب قدر یا شب بیست و یكم یا شب بیست سوم است و شب شهادت آقا امیرالمؤمنین. چه خوب است. من بلند می خوانم شما هم با من این سوره قدر را بخوانید. ثواب سوره قدر را هدیه كنید به امیرالمؤمنین.
«بِاِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَانِ الرَّحِیمِ» ، «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه یِ الْقَدْرِ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَیْلَه یُ الْقَدْرِ لَیْلَه یُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَه یُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ سَلَامٌ هِیَ حَتَّی مَطْلَعِ الْفَجْرِ» (قدر/1- 5)
در تفسیر این آیه مطالبی را بگویم و بعد هم چند جمله ای راجع به امیرالمؤمنین. پنج دقیقه آخر هم ذكر مصیبتی داشته باشیم.
1- جایگاه سوره قدر در قرآن
اول اینكه تلاوتش در نماز و در شب قدر به منزله جهاد در جبهه و آمرزش گناهان است. كسی اگر در نمازش بعد از سوره حمد سوره قدر را بخواند یا شب قدر سوره قدر را بخواند از نظر ثواب شبیه این است كه در جبهه باشد.
دو، صد و چهارده تا سوره داریم، چهارتای آن با «إِنَّا» شروع می شود. آیا این رمزی هم دارد یا نه؟ یك جا می گوید: «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه یِ الْقَدْرِ» . یك جا می گوید: «إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِینًا» (فتح/1)یك جا می گوید: «إِنَّا أَعْطَیْنَاكَ الْكَوْثَرَ» (كوثر/1)یك جا می گوید: «إِنَّا أَرْسَلْنَا نُوحًا» (نوح/1)چهار تای این سوره ها با انا شروع شد. نوح اولین پیغمبر اولوالعزم است. نوح مقامی دارد كه خدا به هر پیغمبری سلام خالی می كند به نوح یك سلام پررنگ تر می كند. مثلا می گوید: «سَلَامٌ عَلَی إِبْرَاهِیمَ» (صافات/109) «سَلَامٌ عَلَی مُوسَی وَهَارُونَ» (صافات/120) «سَلَامٌ عَلَی إِلْ یَاسِینَ» (صافات/130)اما به نوح كه می رسد نمی گوید سلام علی نوح. می گوید: «سَلَامٌ عَلَی نُوحٍ فِی الْعَالَمِینَ» (صافات/79)یك «فِی الْعَالَمِینَ» اضافه می كند. نوح كسی است كه ابراهیم از پیروان نوح است قرآن می فرماید: «وَإِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لَإِبْرَاهِیمَ» (صافات/83)یعنی یكی از شیعیان حضرت نوح حضرت ابراهیم است. پدر دودمان است. وقتی آب آمد كفار غرق شدند، نسل ما از حضرت نوح است. پس پدرمان اولین پیغمبر اولوالعزم است.
2- جایگاه سوره كوثر در قرآن
دوم، كوثر، كوثر چیست؟ من نمی دانم. ولی خداوند خیلی چیز به پیغمبر داد. هیچ جا نگفت تو هم كاری انجام بده. خداوند به پیغمبر می گوید: «وَلَقَدْ آتَیْنَاكَ سَبْعًا مِنْ الْمَثَانِی وَالْقُرْآنَ الْعَظِیمَ» (حجر/87)این آیه قرآن است. پیغمبر من قرآن عظیم به تو دادم. «إِنَّكَ لَعَلی خُلُقٍ عَظِیمٍ» (قلم/4)خلق عظیم به تو دادم. قرآن عظیم به تو دادم. «أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ» (شرح/1)سعه صدر به تو دادم. «إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ» (فتح/1)من به تو فتح و پیروزی قسمت كردم. مقام محمود به تو دادم، مقام شفاعت به تو دادم. خدا به پیغمبر خیلی چیز داده. هیچ كدام اینها را نگفته تو هم یك چیزی انجام بده. دو جا خدا
برنامه درسهایی از قرآن سال 48 . ج1، ص: 2
به پیغمبر می گوید: من یك چیزی به تو دادم، تو هم یك چیزی در مقابل عكس العمل نشان بده. یك جا می گوید: «یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجًا» (نصر/2)وقتی مردم دسته دسته، ، افواج یعنی فوج فوج، گروه گروه مردم مسلمان می شوند. اینجا گفته یك چیزی می خواهم. یك جا می گوید: وقتی من به تو كوثر دادم، یك چیزی می خواهم. در آنجا كه مردم مسلمان می شوند، فقط می گوید: «فَسَبِّحْ» . «إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجًا فَسَبِّحْ» (نصر/1- 3)یك «سُبْحَانَ اللَّه» بگو. اما وقتی به كوثر می دهد، می گوید من كوثر دادم، «فَصَلِّ لِرَبِّكَ» ، سبح كافی نیست. «فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ» (كوثر/2)هم نماز بخوان، هم شتر بكش. این معلوم می شود كوثر خیلی مهم است. یكبار دیگر تكرار می كنم. خداوند در قرآن بارها الطافش را به پیغمبر یادآور شده. پیغمبر من اینجا این كار را كردم، این كار را كردم، این كار را كردم. اما هر نعمتی كه خدا به پیغمبر داده، نگفته تو هم یك كاری بكن. فقط دو جا می گوید تو هم یك كاری بكن. یكی وقتی گروه گروه مسلمان می شوند می گوید: «سُبْحَانَ اللَّه» بگو. یكی هم كوثر كه به تو دادم می گوید: نماز بخوان.
وزن كوثر معلوم می شود از وزن یدخلون بیشتر است. چون مردم كه مسلمان می شوند «سُبْحَانَ اللَّه» بس است، اما كوثر كه دارم «سُبْحَانَ اللَّه» را نه نیست باید یك نماز كامل بخوانی.
حالا. نوح اولین پیغمبر اولوالعزم است. كوثر هم تنها نعمتی است كه خدا از پیغمبر خواسته در مقابل كوثر نماز بخواند و نحر كند. این چهار تا سوره كه با انا شروع شده چه رابطه ای بین اینهاست. نمی دانم. ولی بی چیزش نیست. تو ذهن من هست. من رابطه اش را كشف نكردم. مثل خیلی چیزها. در علوم طبیعی، مثلا برگ انار باریك است، برگ انگور پهن است. یك رابطه ای هم بین برگ و مزه هست. منتها علوم طبیعی هنوز این رابطه ها را كشف نكرده، نمی دانم.
3- كارهای خداوند با واسطه و بی واسطه
خداوند در بعضی آیه ها می گوید: «انی» بعضی جاها می گوید: «انا» هر جا یك كاری را خودش انجام می دهد می گوید انی. «أَنِّی أَنَا الْغَفُورُ الرَّحِیمُ» (حجر/49)خودم می بخشم. چون بخشش فقط كار خود خودش است. اما بعضی كارها را خدا با واسطه انجام می دهد. می گوید: «أَنزَلْنَا مِنْ السَّمَاءِ مَاءً» (مؤمنون/18)ما باران دادیم. باران كار خداست اما با واسطه. خورشید باید بتابد، بخار برود بالا، بخارها متراكم بشود، ابر شود، باد بیاید ابرها را جابجا كند، ابرها به هم فشرده بشود، كه خدا باران می دهد. اما از طریق خورشید و بخار و ابر. هركجا خدا یك كاری را با واسطه می كند می گوید انا. هر كجا یك كاری را بی واسطه می كند می گوید انی. «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه یِ الْقَدْرِ» (قدر/1)ما قرآن را فرستادیم پیداست اینجا خداوند قرآن را با واسطه فرستاده.
4- نزول دفعی و تدریجی قرآن
خب. انزلنا داریم، نزّلنا هم داریم. انزل و نزّل فرق می كنند. انزلنا یعنی یك دفعه، نزّل یعنی تدریجی. «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه یِ الْقَدْرِ» یعنی قرآن را یكجا فرستادیم. سؤال؟ پس ما شنیدیم كه در مدت بیست و سه سال تكه تكه آمد. در هر حادثه ای یك آیه می آمد. امام رضا می فرماید كه: قرآن شب قدر یك جا به بیت المعمور آمد حالا بد نیست اینجا یك نكته ای را
برنامه درسهایی از قرآن سال 48 . ج1، ص: 3
در تفسیر اطیب البیان هست. تفسیرهای دیگر ندیدم. این از ابتكارات اطیب البیان است بیان كنم. ایشان می فرمایند كه قرآن یك بار می فرماید: «بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِیدٌ فِی لَوْحٍ مَحْفُوظٍ» (بروج/21- 22)یعنی قرآن مجید در لوح محفوظ ثبت شده. این مرحله اول. بعد از تمام پیغمبران و پیغمبر ما بیعت گرفت كه به این قرآن باید عمل كنند. «وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِیثَاقَ النَّبِیِّینَ» (آل عمران/81)خداوند میثاق، پیمان گرفت از همه انبیاء كه «لَمَا آتَیْتُكُمْ مِنْ كِتَابٍ وَحِكْمَه یٍ ثُمَّ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَلَتَنْصُرُنَّهُ» . اول قرآن ثبت شد. بعد از انبیاء پیمان گرفتند كه به پیغمبر اسلام و به این قرآن پایبند باشند، ایمان بیاورند. بعد در مرحله سوم شب قدر از لوح محفوظ بر ملائكه و پیامبر نازل شد، تدریجا نازل شد. خلاصه قرآن 2 تا نزول دارد. مثل بقچه ای كه یك مرتبه بقچه بسته را می دهند به شما. از مكه كسی می آید می گوید این چمدان سوغاتی مال تو. یكبار چمدان را در بسته می دهند یك بار هم باز می كنند قطعه قطعه تحویل می دهند. یك مرتبه همه قرآن بر قلب پیغمبر نازل شد. یك مرتبه هم در مدت بیست و سه سال. ولذا وقتی جبرئیل می آمد پیغمبر می دانست، تند تند می خواند. تا می گفت انا انزلناه پیغمبر گفت: فی لیله القدر و ما ادرئك، پیغمبر گفت ما لیله ی القدر. یعنی پیغمبر پیش پیش می خواند. آیه نازل شد «لَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ» (طه/114)صبر كن جبرئیل بخواند. تو چرا پیش پیش می خوانی. این كه پیش پیش می خواند پیداست قبلا بر قلبش نازل شده بود. وقتی من گفتم سعدیا مرد نكو نام نمیرد هرگز. تا می گویم سعدیا مرد نكو نام، شما می گویید نمیرد هرگز. این پیداست این شعر را قبلا یاد گرفته اید. . . قرآن می فرماید: «لَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ» ، عجله نكن. پس قرآن دوبار نازل شد. یك مرتبه از لوح محفوظ به بیت المعمور به قلب پیغمبر. یك مرتبه هم در مدت بیست و سه سال. یك مرتبه بقچه را بسته دادند. یك مرتبه هم باز كردند قطعه قطعه پارچه هایش را تحویل دادند. «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ» «ه» به كجا برمی گردد؟ قرآن. چرا نگفته: «انا انزلنا القرآن» برای اینكه از بس روشنه نیاز نیست.
5- تفاوت شب و روز در امور معنوی
چرا فی لیله ی؟ چرا شب؟ مساله شب حسابش با روز فرق می كند. كارهای عرفانی، معنوی جایش شب است. یك نكته برایتان بگویم. «سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَی بِعَبْدِهِ لَیْلًا» (اسراء/1)شب یعنی لیل. یعنی پیغمبر شب رفت معراج. «وَوَاعَدْنَا مُوسَی ثَلَاثِینَ لَیْلَه یً» (اعراف/142)موسی سی شب در كوه طور بود. به پیغمبر می گوید «فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَه یً» (اسراء/79)شبها پا شو سحر «قُمْ اللَّیْلَ» (مزمل/2) «یَا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ» (مزمل/1) «یَا أَیُّهَا الْمُدَّثِّرُ» (مدثر/1)در سوره مزمل و مدثر می گوید: «قُمْ اللَّیْلَ» ، شب پاشو. تو شب هم سحرش خیلی برجسته است. خدا به همه قطعات زمان یك بار قسم می خورد به سحر سه بار. «وَالْفَجْرِ» (فجر/1)یكبار توی قرآن است «وَالصُّبْحِ» (تكویر/18)یك بار توی قرآن است. «وَالضُّحَی» (ضحی/1)قسم به چاشت. «وَالنَّهَارِ» (لیل/2)قسم به روز، همه یكبار است. «وَالْعَصْرِ» (عصر/1)هم یكی است. یكبار دیگر بگویم. . .
توجه كنید. چی دارم می گم. خداوند به هر قطعه زمان یكبار قسم خورده. «وَالْفَجْرِ» طلوع فجر یكبار. «وَالصُّبْحِ» ، «وَالضُّحَی» ، «وَالنَّهَارِ» ، «وَالْعَصْرِ» ، «وَاللَّیْلِ» ، اینها همه عددش كم است اما به سحر خدا سه بار قسم خورده. یكبار فرموده «وَاللَّیْلِ إِذْ أَدْبَرَ» (مدثر/33) «وَاللَّیْلِ إِذَا یَسْرِ» (فجر/4) «وَاللَّیْلِ إِذَا عَسْعَسَ» (تكویر/17)یعنی قسم به شب وقتی كه
برنامه درسهایی از قرآن سال 48 . ج1، ص: 4
دارد تمام می شود. پس معلوم می شود زمان مهم است ولی سحر از همه اهمیتش بیشتر است. «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه یِ الْقَدْرِ» . قرآن شب قدر نازل شد. خیلی خوب است كه انسان توی مناسبتها اگر، سرگردی بخواهد سرهنگ بشود. كسی بخواهد فارغ التحصیل بشود. جشن فارغ التحصیلی یعنی كارهای شیرین را در ایام شیرین انجام بدهید. قرآن شیرین است. قرآن از انسان هم مهمتر است. بگذار قرآن بخوانم. قرآن اول می گوید: «عَلَّمَ الْقُرْآنَ» (رحمن/2)بعد می گوید «خَلَقَ الْإِنسَانَ» (رحمن/3)یعنی قرآن اهمیتش از آفرینش انسان هم بیشتر است. اول می گوید «عَلَّمَ الْقُرْآنَ» بعد می گوید «خَلَقَ الْإِنسَانَ» . «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ» شب قدر چون به اندازه بهتر از هزار ماه است. خداوند قرآن را در این شب نازل كرد. ظرف خوب چیز خوب می خواهد. مخ شما خوب است این مخ در اختیار هر خواننده ای نباشد. به من می گویند فلان موسیقی حلال است یا حرام. می گویم حلال هم باشد من گوش نمی دهم. مخ من حیف است موسیقی گوش بدهد. این ظرف باید چیز خوب. . . امام كاظم فرمود: هركس مخش را در اختیار هر خواننده ای بگذارد برده و نوكر او است. می خواهی گوشت را در اختیار حق بگذار، بنده حقی. می خواهی گوشت را در اختیار باطل بگذار بنده باطلی. «مَنْ أَصْغَی إِلَی نَاطِقٍ فَقَدْ عَبَدَهُ» (كافی/ج 6 /ص 434)من اصغی الی ناطق. گوش به حرف هر كس بدهی بنده او هستی. بنده حق یا بنده باطل. ظرف خوب چیز خوب.
6- ارزش شب قدر به اندازه یك عمر مفید
«لَیْلَه یُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» . شب قدر از هزار ماه بهتر است. قرآن هم شب قدر نازل شد. عبادت شب قدر هم همینطور است. شما به یك نفر افطاری بدهید انگار به هزار نفر افطاری دادید. هر عمل خیری در شب قدر ضرب در هزار می شود. یك روز دیدند پیغمبر ناراحت است. گفتند چرا ناراحتی؟ گفت خواب دیدم موجوداتی از منبر من بالا می رفتند و مردم را منحرف می كردند. اشاره به بنی امیه است. و هزار ماه طول كشید این حكومت بنی امیه. . . پیغمبر خیلی ناراحت است. جبرئیل رفت و برگشت. گفت خدا می فرماید: «لَیْلَه یُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» (قدر/3)ما یه چیزی به تو می دهیم كه از هزار ماه حكومت بنی امیه ارزشش. . . هزار ماه یعنی چه؟ ماشین حساب دارید. هزار تقسیم بر دوازده ماه می شود هشتاد و چند سال. یعنی شب قدر شبی است كه به اندازه یك عمر مفید می ارزد. یك شب بیست و یكم است یا شب بیست و سوم. چه باید كرد. «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه یِ الْقَدْرِ» (قدر/1)قدر یعنی چه؟ قدر دو تا معنی، سه تا معنی دارد. یا معنای منزلت است، یا به معنای اندازه است. چون هر چیزی اندازه هست. «وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ» (حجر/21) «أَنزَلْنَا مِنْ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ» (مؤمنون/18) «كُلُّ شَیْ ءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ» (رعد/8) «الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ» (رحمن/5) «لَا یَسْتَأْخِرُونَ سَاعَه یً وَلَا یَسْتَقْدِمُونَ» (اعراف/34)آیاتی داریم توی قرآن كه می گوید هر چیزی حساب و كتابی دارد. شب قدر یعنی شب حساب و كتاب. تا سال دیگر كی زنده. كی مرده. كی مریض می شود. كی خوشبخت می شود. كی بدبخت می شود. شب قدر مثل روزی است كه وزرا می روند مجلس. روزی است كه بودجه تصویب می شود. هر وزارت خانه ای خرجی یك سالش را باید از مجلس بگیرد. روزی كه لایحه بودجه را می دهند به مجلس آن روز تصویب، روز قدر وزرا است. شب قدر شبی است كه انسان برای یكسالش می تواند چیزی ذخیره كند. هر چیزی حساب و كتابی دارد در سوره حا میم داریم:
برنامه درسهایی از قرآن سال 48 . ج1، ص: 5
«حم» بعد می فرماید: «إِنَّا أَنزَلْنَهُ فیِ لَیْلَه یٍ مُّبَرَكَه یٍ» (دخان/3)شب قدر شب مباركی هم هست. روز هم بركت دارد. بله تو قرآن می خوانیم. بعضی روزها بی بركت است. «یَوْمِ نَحْس» (قمر/19)تو قرآن است. «یَوْمِ نَحْس» یعنی بعضی روزها نحس است. «أَیَّامٍ نَحِساتٍ» (فصلت/16)بعضی روزها نحس است. عوضش «لَیْلَه یٍ مُبَارَكَه یٍ» (دخان/3)در دعای سمات داریم، و ساعه سوء و لیل و یوم سوء و ساعه ی سوء بعضی روزها بد است بعضی روزها خوب است. شب قدر لیله ی مبارك است. «فِیهَا یُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِیمٍ» (دخان/4)شب قدر همه كارها برنامه ریزی می شود حدیث داریم شب نوزدهم مرحله ای، شب بیست و یكم مرحله ای، شب بیست و سوم تنفیذ. مثل اینكه شورای نگهبان می گوید ایشان به درد رئیس جمهوری می خورد. مرحله دوم مردم رای می دهند. مرحله سوم رای مردم تنفیذ می شود. پارچه را یك بار قیچی می زنند، یك بار پرو می كنند، یك بار دوخت آخری. شب نوزدهم مرحله ای. شب بیست و یكم مرحله ای دیگر، شب بیست و سوم قطعی.
روایت داریم. با هم بخوانیم «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه یِ الْقَدْرِ» (قدر/1)ما قرآن را شب قدر نازل كردیم. قرآن چه كتابی است. در جمهوری اسلامی به لطف خداوند هم حافظ قرآن زیاد است و هم كلاس های قرآن و تجوید زیاد است. ولی آنكه هنوز باقی داریم تا برسیم تفسیر قرآن است. ما مزه قرآن را نچشیدیم. قرآن كتابی است كه هر واوش، هر حرفش، الفش، نونش، یایش، هر حرفش نكته دارد. بنده در سوره «إِنَّا أَعْطَیْنَاكَ الْكَوْثَرَ» (كوثر/1)یك تحقیقی كردم. هفتاد و هفت نكته گیرم اومد. توی این سوره كوچك. یعنی وقتی می گوییم: «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ» ، چرا انا گفته و انی نگفته. چرا انزلناه گفته نزلنا نگفته. «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه یِ الْقَدْرِ» . بعد می گوید و ما ادریك ما. . . دو مرتبه لیله ی القدر را تكرار می كند. می توانست بگوید و ما ادریك ما لیله ی. . . ما هو. دو بار شب قدر تكرار شده. اصلا تو هر آیه ای شب قدر تكرار شده. «إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَه یِ الْقَدْرِ» . آیه دوم «وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَیْلَه یُ الْقَدْرِ» (قدر/2)آیه سوم» لَیْلَه یُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» (قدر/3)باز آیه «تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَه یُ وَالرُّوحُ فِیهَا» (قدر/4) «فِیهَا» یعنی در شب قدر. سلام هی یعنی سلامتی است. در آن شب سلامتی است تا صبح. یعنی پنج تا آیه تو سه تاش كلمه لیله ی القدر آمده، در دوتای آیه چهارم و پنجم ضمیرش آمده است. یعنی پنج بار شب قدر توی این سوره تكرار شده.
7- شب قدر، شب توبه از گناهان
شب بیست و یكم از شب نوزدهم مهمتر است. شب بیست و سوم از شب. . . حالا چه باید كرد؟ 1- غسل دارد. به شرطی كه كسی وسواسی نباشد. 2- احیاء دارد. 3- توبه دارد. توبه چیه؟ توبه گریه كردن است؟ چه كنیم خدا ما را ببخشد. قرآن چند تا كلید دارد برای بخشیدن. یكی از كلیدهایش كه خوبه آقایان و خواهرانی كه پای تلویزیون هستند گوش بدهند، این است كه اگر می خواهی تو را ببخشم، تو هم مردم را ببخش. بالاخره اگر كسی فحشت داده، نفرینت كرده، متلك گفته، سبكت كرده، تهمت بهت زده، ظلمی به تو كرده، ببخشش، ببخشش. «وَلْیَعْفُوا» ، ببخشید همدیگر را. «وَلْیَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ» (نور/22)مگر نمی خواهی خدا تو را ببخشد. اگر می خواهی خدا تو را ببخشد تو هم دیگران را ببخش.
برنامه درسهایی از قرآن سال 48 . ج1، ص: 6
حاضرید پای تلویزیون یك جمله ای بگویید؟ «بِاِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَانِ الرَّحِیمِ» . خدایا به احترام شب قدر، به احترام خون امیرالمؤمنین، به احترام اشكش، عبادتش، به شكرانه این كه من از علاقه مندان و از شیعیان امیرالمؤمنین هستم در امشب تمام كسانی كه به نحوی به من ظلم كرده اند همه را ببخشید. آبرویمان را ریخته. مگر كسی می تواند آبروی تو را بریزد. مگر مناجات ماه شعبان را فراموش كردی؟ «اِلَهی بِیَدِكَ لَا بِیَدِ غَیْرِكَ زِیَادَتِی وَ نَقْصِی» (بحارالانوار/ج /91ص 96)زیادی نفس، عزت و زلت دست خداست. دست كسی نیست. ببخشید. توبه چیه؟ قرآن پشت سر توبه می گوید: «تَابُوا وَأَصْلَحُوا» (بقره/160)نماز نخواندی؟ بخوان. فلانی از تو طلب داره؟ بده. ممكن است در جوونی، بچگی، آدم یك خلافی كرده. پول یك كسی را خورده. بنده خودم بچه بودم می رفتم دهاتهای كاشان میوه می خوردم، فرار می كردم. می گفتم هنوز پانزده سالم نشده. بعد كه پانزده سالم شد. دیدم كسانی كه مال مردم را خورده اند باید صاحبش را راضی كنند گرچه در كودكی باشد. پول برداشتیم و رفتیم روستا گفتیم آقا این درخت را می بینی؟ ما از این میوه خوردیم، فرار كردیم. این پول را بگیر حلال كن. اكثرا نگرفتند. و بعضی هم گرفتند حلال كردند. حالا نگو من خجالت می كشم بروم بگویم دزدی كردم. مال تو خوردم. پول را به حسابش بریز. به نحوی پول را بده. نگذارید مال حرام تو شكمتون باشد.
8- پرداخت خمس و زكات، راه جبران واجبات مالی
حدیث بخوانم. امام صادق فرمود: لقمه حرام روی نسلتان اثر دارد. نگذارید خمس توی مالتان باشد. نگذارید زكات توی مالتان باشد. اگر یك كسی یك باغ انگور داد به شما گفت باغ مال خودت فقط سالی دو تا جعبه انگور به ما بدهید. اگر ندهی همه مردم می گویند خیلی این نامرده. یك باغ انگور بهش دادند سالی دو تا جعبه اش را نمی دهد به صاحبش. خدا همه چیزی به تو داده. گفته بیست درصد بده به فقرا. نامردی نكنید. توبه، مال مردم را پس دادن است. توبه، خمس دادن، نماز خواندن است. توبه دل رنجاندن، عذرخواهی كردن است. خانم ببخشید من جسارت كردم. بچه جان ببخشید من سر تو داد زدم. به بچه، برادر، شریك، شاگرد. شب قدر قلبتان را پاك كنید. اگر ظرف را بشویید، خدا شیرش می دهد. توی قرآن سه تا قلب داریم. قلب سلیم، قلب منیب، قلب مریض. «فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ» (بقره/10)به دیگران دعا كنیم. دعا كه می كنید، عمومی دعا كنید. شب شهادت امیرالمؤمنین بحث را گوش می دهید. برادر عزیزمان چند دقیقه ای ما را به فیض می رساند و من هم دعا می كنم.
خدایا به آبروی امیرالمؤمنین هر چی شب قدر، به آبروی امیرالمؤمنین هرچی شب قدر برای بندگان صالحت مقدر می كنی، همه آنها را برای همه ما مقدر بفرما نابودی دشمنان، خنثی شدن طرح دشمنان، عزت اسلام و مسلمین را مقدر بفرما آمرزش اموات، شفای مریضا، حل مشكلات مقدر بفرما قلب آقا امام زمان را برای همیشه از ما راضی و ما را از بهترین یاران امام زمان قرار بده رهبر ما، دولت ما، امت ما، جوانهای ما، مرز ما، انقلاب ما، عزت ما، وحدت ما، آبروی ما، هر نعمتی كه به ما داده ای، در پناه امام زمان (ع) حفظ و ما را شاكر قرار بده توفیق فهم اسلام، عمل به اسلام، نشر اسلام، قربت الی الله مرحمت بفرما. ما را از غافلین در دنیا و از زیانكاران در دنیا و آخرت و از اهل حسرت روز قیامت قرار نده اول مرگ، اول راحتی روز قیامت و روز سرافرازی ما قرار بده
برنامه درسهایی از قرآن سال 48 . ج1، ص: 7
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است