شیوه های دعوت به راه حق (4)

بسم الله الرحمن الرحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
بحثی را كه دنبال می كردیم مسأله این بود كه بی تفاوت نباید باشیم درباره مكتب. حق و باطل نباید پهلوی ما یكی باشد وقتی حق را فهمیدیم باید دیگران را نیز به حق دعوت كنیم این آیه را دوسه جلسه صحبت كردیم شاید این جلسه هم بتوانیم نكات اضافی را بگوییم.
«ادْعُ إِلَی سَبِیلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَه یِ» مردم را به راه خدا دعوت كنید از طریق حرفهای حكیمانه «وَالْمَوْعِظَه یِ الْحَسَنَه یِ» از طریق موعظه های نیكو «وَجَادِلْهُمْ» از طریق جدال و بحث منتهی «بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ» (نحل/125)جدال برتر، دعوت واجب است «ادْعُ» امر است، دعوت به سمت خدا باشد نه به سلیقه ی حزبی و قبیله ای و نژادی، از سه طریق دعوت كنید یا استدلال و حرفهای حكیمانه برای خواص، یا موعظه ی نیكو برای عموم، یا جدال نیكوتر برای مخالف، اینها راه دعوت است حالا یك نمونه هایی را برای شما بگویم.
1- موعظه در زندان
موعظه ی حسنه: حضرت یوسف آمد توی زندان دید كه مردم بت پرست هستند حالا اگر صاف خواسته باشد بگوید بت نپرستید می گویند برو بابا تازه وارد زندان شده همه عقایدمان را زیر سؤال می برد یك مدتی حضرت یوسف به زندانی ها خدمت كرد اینها خیلی خوششان آمد كه چه جوانی، و چه جور برای همه دارد فداكاری می كند دیدند خیلی این جوان خوبی است دوتا از این زندانیها خواب دیدند رفتند گفتند: «إِنَّا نَرَاكَ مِنْ الْمُحْسِنِینَ» (یوسف/36)یك خوابی دیده ایم برایمان تعبیر كن گفت خیلی خوب من خواب شما را تعبیر می كنم اما یك چیزی هم من به شما بگویم واقعاً این بتها چیه كه شما می پرستید؟ «یَا صَاحِبَیِ السِّجْنِ أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَیْرٌ» (یوسف/39) ای دوستان زندانی، همشهری، خواهرم، لحن باید لحن عاطفی باشد انبیاء كه می آمدند می گفتندای قوم من «یَا قَوْمِ إِنِّی أَخَافُ عَلَیْكُمْ» (غافر/30)من دلم به حال شما می سوزد من برای شما می ترسم، موعظه ی حسنه باید با لحن خوبی باشد بعد هم صبر كنیم تا نیازمند بشود وقتی نیاز دارند به تعبیر خواب مشكلاتشان را از طریق تعبیر خواب حل كنیم بعد كنار حل مشكل یك موعظه ای هم بكنیم این یك نمونه.
2- گفتگوی نیكو با مخالفان
با فحش نمی شود بعضی ها فكر می كنند كه با فحش می شود یك آیه ای داریم كه می فرماید به بت پرستها فحش ندهید «وَلَا تَسُبُّوا الَّذِینَ یَدْعُونَ مِنْ دُون الله» (انعام/108)به بت پرست فحش ندهید چرا؟ برای اینكه «فَیَسُبُّوا اللَّهَ» آنها هم به خدای شما فحش می دهند یعنی اینكه می گوید جدال احسن، جدال احسن اینست كه احساسات مردم را جریحه دار نكنید این هم یكی.
برنامه درسهایی از قرآن سال 38 . ج1، ص: 2
حكمت: «قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ» (بقره/111)شما توی خوابگاه دانشجویی فامیل ها بستگان، حتماً آدمهایی را یا دیده اید یا بعداً خواهید دید كه اینها نسبت به مسائل مذهبی بی اعتنا هستند برو بابا شیخ بازی در نیاور، اینها حرفهایی است كه آخوندها درست كرده اند مثل فیلم مارمولك كه می گفت اینها را آخوندها درست كرده اند. حالا اگر با اینها برخورد كردیم و اینها گفتند ول كن بابا برو بابا نژادی هستند كه هر كاری می گویی می گویند برو بابا، با آدمهای بی اعتنا چه جور صحبت كنیم جدال احسن چیه؟ «وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ» (نحل/125)با اینها چه جور رفتار كنیم امام رضا (ع) فرمود به اینها بگو یا قیامت هست یا نیست همچین خیلی شل بگویید تعاونی بگویید كه مشتری شوند بگو فرض كن قیامت نیست، اگر قیامت نبود مذهبی ها چه ضرری كرده اند؟ چند ركعت نماز خوانده اند یك حجابی داشته اند یك مكه ای رفته اند ماه رمضان هم ناهارشان را چند ساعت عقب خورده اند گیرم قیامت نباشد مذهبی ضرر نكرده در سال چند روز ناهارش را عقب انداخت چند ركعت هم نماز خواند اما اگر قیامت بود كه به هزار و یك دلیل هست آن برو باباها چه خواهند كرد؟ نه نمازی نه تقوایی، قرآن می فرماید لحظه ای كه انسان جان می دهد «كَلَّا إِذَا بَلَغَتْ التَّرَاقِی» (قیامت/26)زمانی كه روح رسید به استخوان گردن. . . امام علی صحنه را در نهج البلاغه نقل می كند می فرماید لحظه ی آخر روح از پا گرفته می شود دیگر پا حركت نمی كند «یَنْظُرُ بِعَیْنِه» این كسی كه دارد می میرد نگاه می كند حرفها را می شنوند آدمها را می بیند می فهمد بدون اینكه پایش حركت كند كم كم روح گرفته می شود به جوری كه زبانش هم قفل می شود نگاه می كند آدمها را می بیند نمی تواند جواب بدهد بعد كم كم گوشش هم نمی شنود و روحش می پرد آنوقت امام علی در آن لحظه می فرماید: «یُفَكِّرُ فِیمَ أَفْنَی عُمُرَهُ» (نهج البلاغه/ص 159)فكر می كند عمرش را چه كرد؟ آن كسی كه می گوید برو بابا بالاخره مرگ را كه نمی تواند قبول نكند هر كه هر چه را رد كند مرگ را رد نمی كند امام علی می فرماید دقیقه ی آخر می فرماید چه كردم با عمرم؟ «كَلَّا إِذَا بَلَغَتْ التَّرَاقِی» گفته می شود «وَقِیلَ مَنْ رَاقٍ» (قیامت/27)كی الآن نجات می دهد؟ كدام پزشك؟ به كی خبر بدهیم؟ «وَظَنَّ أَنَّهُ الْفِرَاقُ» (القیامت/28)او آقا می بیند و باورش می شود كه دارد از این دنیا فارغ می شود «وَالْتَفَّتْ السَّاقُ بِالسَّاقِ» (قیامت/29)كار سخت می شود، در فارسی هم می گوییم كه كارد به استخوان رسیده عربها می گویند به ساق رسید یا به ساق پایش گره می خورد حالا به هر دو معنا، «فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّی» (قیامت/31)هر چه گفتم گفت برو بابا یك ركعت هم نماز نخواند «وَلَكِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّی» (قیامت/32)هر چی هم گفتم كتفش را بالا انداخت و تكذیب كرد و بی اعتنایی كرد.
3- احتمال قیامت، شرط عقل است
امام رضا (ع) فرمود اگر با یك آدم برو بابا برخورد كردی بگو آقا یا قیامت هست یا قیامت نیست اگر نباشد ما ضرری نكرده ایم این خانم صد گرم روسری دارد دویست گرم هم چادر دارد یك مكه رفتن، سالی چند مرتبه ناهار را افطار خوردن پنج شش دقیقه نماز خواندن چه ضرری دارد؟ اما اگر قیامت بود آن آقایی كه دستش خالی است چه خواهد
برنامه درسهایی از قرآن سال 38 . ج1، ص: 3
كرد؟ اینرا می گویند حكمت، حكمت یعنی حرف مستندی كه هیچ. . . مثل آدمی كه كپسول آتش نشانی خانه اش دارد حالا اگر آتش نگرفت این همه چیز توی خانه اش هست این هم باشد اگر هم آتش گرفت آنكه دارد می تواند خاموش كند آنكه ندارد چه خاكی توی سرش خواهد كرد؟ اصلاً تمام بودجه ها روی اگر است این همه آتش نشانی این همه موشك و تانك این همه قوای مسلح همه ی بودجه های قوای مسلح در كشورهای دنیا برای اینست كه اگر جنگی نشد كه هیچی، اما اگر شد دست خالی بودی چه خاكی توی سرت خواهی كرد مذهبی روشنفكر است چون همیشه احتمالات. . . اینرا می گویند جدال احسن.
در یك جلسه ای امام رضا با دانشمندان مذاهب مختلف صحبت می كرد مسیحی ها بعضی هایشان معتقد بودند به اینكه عیسی خداست یا پسر خداست امام رضا (ع) فرمود عیسی همه چیزش خوب بود فقط عبادت نمی كرد مسیحی گفت اِه! عیسی عبادت نمی كرد؟ گفت عبادت می كرد فرمود اگر خودش خداست عبادت كی را می كرد؟ پس باید بنده خدا باشد تا عبادت كند اینرا می گویند جدال احسن امام می فرماید جدال احسن در آخر سوره یاسین است.
4- شیوه جدال قرآن با مخالفان
سوره یاسین آخرش یك قصه ای نقل می كند كه می گوید یك كسی یك خورده استخوان پوسیده آورد به دستهایش فشار داد و آنرا آرد كرد نرم كه شد فوت كرد بعد گفت: «مَنْ یُحْیِ الْعِظَامَ وَهِیَ رَمِیمٌ» (یس/78)این استخوانهای پوسیده ای كه با فشار دست من آرد شد و با فوت من پخش شد «وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِیَ خَلْقَهُ» (یس/78)استخوان پوسیده را برداشته برای من مثل می زند می گوید «مَنْ یُحْیِ الْعِظَامَ وَهِیَ رَمِیمٌ» استخوان پوسیده ها را كی زنده می كند؟ به او بگو «قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّه یٍ» (یس/79)همان كسی كه اول تو را از ذرات خاك ساخت، از یك اسپرم تك سلول ساخت اینجا هم تو را می سازد این استدلال است.
جدال احسن این نیست كه بگویی آقا بنشین كه حالی كنم به تو كه غلط می گویی، به كسی نگو من درستم تو غلط بنشین حالی ات كنم، پیغمبر به كفار می گفت بنشینید یا من یا تو یا درست می گوییم یا اشتباه می كنیم خیلی شل می گرفت پیغمبر اینطوری صحبت می كرد می گفت «وَإِنَّا أَوْ إِیَّاكُمْ» یا ما یا شما «لَعَلَی هُدًی» یا روی هدایت هستیم «أَوْ فِی ضَلَالٍ مُبِینٍ» (سبأ/24)یا در گمراهی هستیم این رقمی بحث كنید.
5- دعوت از طریق پرسش و طرح سؤال
گاهی وقتها الآن یك كسی جزو سلیقه ی ما نیست می آید توی مسجد مسجدی ها همینطور. . . بابا ابن ملجم آمد توی مسجد و علی او را از مسجد بیرون نكرد آخر ما كه شیعه ی امام علی هستیم ابن ملجم آمد توی مسجد او را از مسجد بیرون نكردند گاهی وقتها یك كسی كه خلاف سلیقه ما است می گوییم اصلا چرا آمده توی مسجد؟ ! شما اگر حرف منطقی داری بگو آقا شما حرفت را بزن من هم حرفم را می زنم تمام شد و رفت. ما گاهی وقتها خیلی تنگ نظر هستیم نباید از چیزی بترسیم.
برنامه درسهایی از قرآن سال 38 . ج1، ص: 4
من در جلسه قبل گفتم منتهی افراد این جلسه عوض شده اند بعضی از آنها این نكته را دوباره بگویم ببینید حكمت را حَسَن نمی گوید نمی گوید حكمت حسن یا احسن چون حكمت یعنی استدلال استدلال خوب و بد ندارد همه استدلالها خوب است اما موعظه خوب و بد دارد ولذا گفته اند موعظه خوبش باشد جدال خوب و بد دارد گفته جدال بهتر باشد موعظه را می گوید خوب جدال را می گوید احسن چون موعظه با خودیها است با خودیها خوب حرف بزنیم بس است اما جدال با مخالف است مخالف چون ترش است شما باید شكر آنرا زیاد كنید در جدال حسن كافی نیست می گوید جدال احسن باشد بهترین باشد ولی موعظه حسن باشد حكمت هم نه حسن باشد نه احسن چون حكمت نیاز به حسن و احسن ندارد هیچ كس نمی گوید یك استدلال خوب استدلال كه خوب و. . .
گاهی وقتها گفتگو با سؤال است در قرآن بسیاری از آیات می گوید: «أَفَمَنْ كَانَ مُؤْمِنًا كَمَنْ كَانَ فَاسِقًا» (سجده/18)یعنی این فیلمی كه دو ساعت وقت تو را گرفت به اندازه دو ساعتی است كه شما كتاب دانشگاه را می خواندی؟ خاموش كن، نكبت! ای بابا این كه موعظه نشد، من یكوقت نشسته بودم دیدم یك گروهی پای فیلم نشسته بودند من هم می دانستم كه توی فیلم چیزی نیست گفتم آخر جلسه بگویید كه از این فیلم چی یاد گرفته اید؟ هر كه گفت چی یاد گرفته ایم جایزه اش را من می دهم من هم نشستم بعد گفتم این فیلم چه پیامی داد؟ چقدر عمر شما را گرفت و چی به تو داد؟ گوشت كیلویی چند هزار تومان بخورد اینرا نگاه كند؟ حوصله ها اینقدر نیست كه انسان وقتش را صرف هر چیزی بكند دقیقه های عمر مهم است اینكه مردم ساندویچ می خورند این نشان دهنده اینست كه مردم دیگر حوصله پختن ندارند اخیراً آب میوه می خرند دیگر حوصله ی جویدن هم ندارند. نژاد كم حوصله آنوقت چندین ساعت وقتش را صرف یك فیلم می كند كه مثلا ممكن است دقیقه آخر هم آدم بفهمد كه چی شد، آن چیزی كه شما بعد از دو ساعت فهمیدی ممكن بود بعد از دو دقیقه نتیجه ای بگیرد بعضی فیلم ها واقعاً دیدنی نیست بعضی كتابها واقعاً خواندنی نیست بعضی حرفها واقعاً شنیدنی نیست.
یك نهضتی باید توی كشور باشد نهضت تلخیص یعنی خلاصه كردن گاهی وقتها خلاصه كتابهای چهارصد صفحه ای خلاصه اش در چهل صفحه است می شود اینرا مثل ماستی كه آب دارد آنرا می ریزند توی كیسه آبش می رود ماستش می ماند باید آب حرفها را گرفت بازی با الفاظ. مثلا من می خواهم بگویم آدم سعادتمند می شود، انسان سعادتمند می شود شرافتمند می شود با عزت می شود با كرامت می شود همینطور یك ربع از این حرفها را می زنم آخرش هم یعنی انسان خوب می شود یعنی مثل ته دیگ یك ساعت كه جویدی آخرش می شود پلو. وقتمان را صرف نكنیم امام علی فرمود بهترین كلام اینست كه مختصر باشد. كم گوی و گزیده گوی چون دُرّ. سؤال: حالا این فیلم خیلی نجات دهنده بود؟ قرآن می فرماید این بهتر است یا بهشت؟ یا بهشت را می گوید این بهتر است یا جهنم؟ جوان در مسجد ایستاده نماز نمی آید یك جوان دیگر هم شاگردیش در مسجد نماز می خواند برمی گردد می گوید ببین ده دقیقه شد، من با پنجاه نفر بودم تو با سه نفر تو توی تاریكی ایستادی من رفتم توی روشنایی تو با افراد بی وضو بودی من رفتم با مؤمنین وضو دار تو با خلق حرف زدی من رفتم با خالق حیفت نمی آید؟ از فردا بیا نمازت را بخوان موعظه حسنه اینرقمی است
برنامه درسهایی از قرآن سال 38 . ج1، ص: 5
گاهی افراد باید تشویق بشوند انسان نیاز به تشویق دارد خدا به پیغمبر می گوید «إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ» (توبه/103)تو از مردم تجلیل كن تجلیلی كه از مردم می كنی آرامبخش است برای مردم یك آفرین بگو (دعا كن اصلا به كسی كه دعایش می كنی بگو تو را دعا كردم آقا من به دعا كردم و به شما دعا می كنم ما با دعا می توانیم در همه خیرها شریك بشویم مثلا بنده یك حدیث می خوانم افراد پای تلویزیون می گویند «الْحَمْدُ لِلَّه» این شیخ یك حدیثی خواند خدایا از او قبول كن ما كه راضی هستیم همین كه شما پای تلویزیون راضی هستید اگر من ثوابی داشته باشم شما در ثواب من شریك هستید یكوقت می گویی ای بابا ول كن! من اگر دیدم این آقایی كه نان به مردم می دهد راضی باشد بگویم آقا دستت درد نكند این آقا دارد خیابان تمیز می كند آقا دستت درد نكند ما می توانیم با رضایت بركار خوب مردم. . . اگر از خوبیها دلمان راضی باشد و از خوبها تشكر كنیم در ثواب آنها شریك هستیم و لذا یك انسان می تواند با قلب پاكش در همه ی خیرهای عالم شریك باشد می تواند به خاطر خباثت و حسادت. . . این كیه؟ ول كن بابا! همه اش مثل خارپشت دست به هر كجایش می زنی تیغ است آدم می تواند خارپشت صفت باشد یعنی روحش تیغ هایی داشته باشد. آقا مقاله خوب است برو بابا از روی كتابها نوشته! آقااش خوبی است برو بابا كمكش كرده اند! آقا عجب سخنرانی ای؟ از بس كه پر رو است! من خجالتی هستم نمی توانم سخنرانی كنم یعنی هر كمالی را می شنود نیش می زند آقا عجب رانندگی خوبی، چه دست فرمانی، چه فایده ای دارد بی كله ها اینرقمی می روند آدم باید احتیاط داشته باشد مشتری هایش زیاد است، از بس كه زبان باز است یعنی هر چی می گوید. . . نماز می خواند برو بابا اینها ریا كار هستند یعنی هر كسی را می بیند تحمل یك خوبی را ندارد آقا چه هیئتش زیاد است، برو بابا اینقدر پلو می دهد زیاد شده اند اصلا حاضر نیست كه بگوید شعرش خوب است مداحی اش خوب است مردم خوب هستند می گوید چون پلو می دهد مردم زیادند یعنی حاضر است به همه مردم تهمت شكمو بزند بخاطر روحیه حسادت آدم حسود تحمل نمی كند كه بگوید فلانی خوب است آقا چه درس خوبی می خواند خوب بله باباش نان مفت به او داده خورده ما به تو می گوییم پانصد تومان بده نمی دهی او باباش هزار تومانی به او می دهد یعنی حاضر نیست كه بگوید بچه زحمت كشیده می گوید باباش پولش داد. )
6- گفتن خوبی ها پیش از ذكر بدی ها
موعظه حسنه یعنی خوبیهای مردم را بگو یك كسی آمد پهلوی امام صادق گفت می خواهم مباحثه كنم امام به شاگردهایش فرمود شما مباحثه كنید تا من ببینم چه جوری بحث می كنید خوب امام نشست و ایشان هم با شاگردهایش از نظر عملی كشتی گرفتند و بحث كردند خوب طرف بلند شد و رفت شاگردها گفتند آقا خوب بود؟ فرمود تو این بود تو این بود تو این بود به یكی اش گفت اما تو، گفت تو خوبی های طرف را رو قبول نمی كردی تو خوبیهای طرف را قبول كن مثلا می گفت حالا روز است یا شب اگر روز بود می گفتی شب اگر شب بود می گفتی روز بابا خوبی هایش را قبول كن قدیم تعزیه خوانها كه می خواستند بخوانند یك پارچه به دیوار نصب می كردند عكس شمر
برنامه درسهایی از قرآن سال 38 . ج1، ص: 6
را كج می كشیدند بابا شمر شكلش كه بد نبود فكر می كند چون شمر بد است حتماً دماغش هم مثل لامپا است حتماً لبش مثل لب شتر است.
موعظه حسنه اینست كه آدم خوبی اش را قبول كند بگوید آقا جان پسر جان بیا، مدیر مدرسه است بگوید تو مشق ات خوب است بهداشت ات خوب است ریاضی ات خوب است یك مشكلی داری در نماز جماعت كم پیدا هستی من دوست دارم بیایی خودم می آیم تو هم بیا من دوست دارم تو رابطه ات با خدا پررنگ بشود اول خوبیهایش را بگو خداوند وقتی می خواهد راجع به آب جو حرف بزند مشروبات الكلی می گوید آب جو یك خوبیهایی دارد بالاخره مشروبات الكلی خیلی ها را به نان می رساند آن گروهی كه انگور می كارند آن گروهی كه توی كارخانه شراب سازی هستند آن گروهی كه كارخانه بطری سازی هستند شیشه می سازند آن گروهی كه كارتون می سازند كه شیشه ها را می گذارند توی كارتون آن گروهی كه شراب را به شهرها حمل و نقل می كنند آن گروهی كه فروشنده هستند آن گروهی كه دلال هستند آن دولتی كه از هر شیشه ای فلان مبلغ مالیات می گیرد بالاخره آب جو یك گروهی را به نان می رساند مثل كارخانه سیگار سازی قرآن می فرماید اینها را می فهمم «وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ» یعنی آب جو منافع و درآمدی برای مردم دارد منتهی «وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ» (بقره/219)ضررش بیشتر است اینرا می گویند گفتگوی قشنگ خوبیهای طرف را قبول كن بعد بگو تو كه این خوبی ها را داری این نقطه را جبران كن خانم! بچه داری كردی دست شما درد نكند خیاطی كردی دست شما درد نكند خدمات كردی دست شما درد نكند خوبیها را بگو بعد بگو این كار را هم یك خورده. . .
7- یاد نعمت ها پیش از امر به خوبی ها
قرآن وقتی می خواهد چیزی را به آدم بگوید اول یك هدیه ای را به آدم می دهد بعد از هدیه می گوید این كار را بكن مثلا می خواهد بگوید كه شكر خدا كن اولش می گوید «كُلُوا» (بقره/172)بعد می گوید شكر كن. می خواهد بگوید یك عمل صالح انجام بده می گوید «كُلُوا مِنْ الطَّیِّبَاتِ» یك چیزی بخور بعدش می گوید «وَاعْمَلُوا صَالِحًا» (مؤمنون/51)عمل صالح انجام بده افراد هرزه ای كه اهل لواط بودند ریختند در خانه ی حضرت لوط كه دو تا مهمان زیبا آمده به ما تحویل بده برای كارهای بدی كه می كنیم حضرت لوط گفت ببینید من دختر دارم «هَؤُلَاءِ بَنَاتِی» (هود/78)من دختر دارم به شما می دهم شما لواط نكنید آقا این نوار خوب را بگیر آن آهنگ را گوش نده آقا بیا با هم برویم پارك و بستنی بخوریم با هم برویم گردش كه تو با بچه های هرز گردش نروی.
روی آهك آب می ریزند می تركد چون این آهك از بس كه پخته شده هیچ آب در وجودش نیست تا نگاهش به آب افتاد متلاشی می شود بچه های كه عاطفه توی خانه ندیده اند محبت ندیده اند با یك بستنی گول می خورند یعنی یك بستنی به او می دهی بردنش یك لبخند گول خورد كسی كه عاطفه ندیده مثل آهكی كه هیچ آب ندارد با یك لیوان آب متلاشی می شود.
برنامه درسهایی از قرآن سال 38 . ج1، ص: 7
موعظه حسنه چیه؟ «فَلْیَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَیْتِ» (قریش/3)چرا؟ «الَّذِی أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» (قریش/4)بابا نان به تو دادم خوردی امنیت برایت بوجود آوردم حالا كه هم نان به تو دادم هم امنیت پس پاشو دو ركعت نماز بخوان این موعظه حسنه است. ما اگر خواستیم راه استدلال را صحبت كنیم كتابهایی هست بنام احتجاج ای كاش این احتجاجات توی كتابهای درسی دانشگاها می آمد مخالفین چه می گفتند ائمه ما چه جور با اینها جواب می دادند گفتگوی با مخالف دو جلد كتاب است بنام احتجاجات یك قسمتی از آن شیوه گفتگو، اینرا باید هر كسی بلد باشد كه وقتی می گویند دعوت كن راه آن چه جوری است، (خود اذان كه دعوت است فرمول دارد اول اذان چهار بار می گوییم «اللَّهُ أَكْبَر» اول گفته اند آدمی كه بد صدا است اذان نگوید كسی اذان بگوید كه صدایش خوب است ما صد و بیست و چهار هزار پیغمبر داشتیم یكی شان كچل نبودند زیبایی خودش یك مسأله است اگر دو تا پیش نماز هستند هر كدام قرائتشان بهتر است پشت سر او نماز بخوانید، اول اذان چهار تا می گوید بعدش جفت جفت می شود این اولش چرا چهار تا؟ امام فرمود اول اذان مردم هنوز به قول امروزیها آب بندی نشده اند هنوز توی باغ نیستند چهار با تكرار كن تا مردم در جریان قرار بگیرند وقتی مردم در جریان قرار گرفتند دو تا بس است مثل معلمی كه اول درس همینطور درسها را آرام می گوید تا اینهایی كه توی. . . مثل پیش نماز ركوع اول را طول می دهد كه اینهایی كه توی راه هستند برسند گاراژ هم همینطور است ماشین در گاراژ همینطور شل شل می رود كه اینهایی كه با تاكسی آمده اند برسند اول اذان تكرار لازم است اما بعدش دو تا بس است اول اذان شما می گوید: «أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ» آخر اذان «أَشْهَدُ» قیچی می شود اول اذان فاصله ات با نماز زیاد است به همین خاطر می گویی گواهی می دهم آخر اذان چون داری وصل می شودی «أَشْهَدُ» آن قیچی می شود مثل عزادارها كه اول عزاداری می گویند یا حسین یا حسین یا حسین داغ كه شدند می گویند حسین حسین، دیگر یا آن حذف می شود اول «حَیَّ عَلَی الصَّلَاه ی» است بعد «حَیَّ عَلَی الْفَلَاح» چرا «إِیَّاكَ نَعْبُدُ» قبل از «إِیَّاكَ نَسْتَعِینُ» است؟ ده بیست تا نكته توی همین كلمه است یك از آن ده بیست تا اینست كه می خواهد ریتمش جور بشود چون آخر نماز آهنگ دارد «بِاِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَانِ الرَّحِیمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ الرَّحْمَانِ الرَّحِیمِ مَالِكِ یَوْمِ الدِّینِ إِیَّاكَ نَعْبُدُ وَإِیَّاكَ نَسْتَعِینُ اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیمَ. . . وَلَا الضَّالِّینَ» (حمد/1- 7)ریتم دارد اگر همه به هم بریزد. . . ) دعوت به راه رب فرمول دارد، امر به معروف دوره می خواهد، نهی از منكر دوره می خواهد، من این مثل را زده ام یكبار دیگر بزنم دوده می نشیند روی لباس با گرده گچ، گره گچ كه نشست انقلابی با سیلی آنرا بلند می كنیم اما دوده اگر انقلابی بزنیم فرو می رود دوده را باید همچین كرد دوده با گرده گچ هر دو منكر است یكی با سیلی است یكی با فوت بنابراین نمی شود همه مردم را یك جور رفتار كرد یكی اش با حكمت یكی با موعظه یكی با جدال.
(خوب ساعات آخر است در استان كهكیلویه و بویراحمد ما فیلم ها را پر كردیم از همه ی دست اندركاران در رأس آنها آموزش و پرورش و همه نهادها ارگانها، هیئت های مذهبی نیروهای انتظامی، صدا و سیما، و نسل نو كه تشریف آوردند از برادرهای روحانی از همه شان تشكر می كنیم بیست و پنج سال است كه توی تلویزیون هستیم اگر خدا بود اجری هست اگر خدا نبود سخنرانی بنده با رقص میمون یكی است میمون برقصد او را می بینند قرائتی هم سخنرانی كند او را
برنامه درسهایی از قرآن سال 38 . ج1، ص: 8
می بینند خدا باشد حدیث گفته ام خدا نباشد مردم را مشغول كرده ام كه ممكن است میمون هم مردم را مشغول كند اخلاص مثل نخ است اگر توی اسكناس نخ بود ارزش دارد نخ نبود اسكناس با باقی كاغذها فرقی ندارد همه ما یك زمانی خواهد رسید كه به گذشته خودمان نگاه كنیم آیا خدا بود یا نبود قبول شد یا نشد ابراهیم كه كعبه را ساخت می گوید. . . بهترین فرد ابراهیم است بهترین كار ساختن كعبه است آخرش می گوید: «رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا» (بقره/127)اگر قبول خدا نباشد حتی ابراهیم كعبه بسازد ارزشی ندارد. )
خدایا تو را به حق محمد و آل محمد تمام كارهای ما را قبول و ذخیره قیامت بفرما. كشور ما، رهبر و دولت و امت و نسل و ناموس و انقلاب و جوانان و مرز و آبرو و هر چه كه به ما لطف كرده ای در پناه حضرت مهدی (عج) حفظ بفرما.
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است