پرسش و پاسخ (21)

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
ماه رمضان امسال توفیقی داریم در محضر دوستان به سؤالات جواب می دهیم، سؤالات عمومی نه سؤالات صنفی، دانشجویی، بازاری، كارمند، كشاورز، دختران و پسران.
1- اختلاف فتوی ضعف نیست
با عرض سلام و خیر مقدم خدمت برادر محترم جناب آقای قرائتی و با آرزوی قبولی طاعات و عبادات همه مسلمین در ماه مبارك رمضان. چرا در مسائل شرعی میان فقهاء اختلاف است؟ و وظیفه ما در این میان چیست؟
جواب: كدام یك از رشته های علمی بین دانشمندان آن اتفاق نظر وجود دارد، و آیا در دنیای علم چنین چیزی را سراغ دارید؟ چیزی بگویم كه مثل آب جوش برای همه معده ها مناسب باشد.
در هر زمان از گذشته و حال و آینده، هر رشته علمی كه نیاز به تفكر و تعقّل دارد در آن اختلاف نظر هست. آنچه بداست درگیری است نه اختلاف، تا حالا دیده اید دو مرجع در خیابان یقه همدیگر را بگیرند. همچنین دو پزشك با اینكه در دادن نسخه اختلاف نظر دارند ولی هیچ كس یاد ندارد با هم درگیر شده باشند.
فكر آزاد است والّا مگر آجر و قالب صابون هستند، بلكه انسان است و از الطاف خداوند این است همانطور كه شكها فرق می كند فكرها هم، هوی و هوس بد است.
پس اختلاف فتوا و نظر: 1- در تمام تاریخ در تمام رشته ها، بوده و هست و خواهد بود كه این كمال است. اگراختلاف برخاسته از: 1- هوی و هوس
مثل: جشن گرفتن در تالار یكی می گوید فلان جا چون با مسئول آن دوست است دیگر هم می گوید فلانی چون دوست است. دو مرجع یكی حضرت امام خمینی (ره) و یكی آیت اللّه العظمی خوانساری درباره مفسد فی الارض دو نظرداشتند.
مدرسه ای در تهران بود با موقوفات و درآمد زیاد، كه در وقف نامه آن آمده كه درآمد آن زیر نظر مجتهد اعلم تهران خرج شود، تا امام خمینی (ره) در نجف و قم بودند مجتهد اعلم تهران آیت اللّه العظمی خوانساری بود، بعد امام خمینی (ره) كه به تهران آمدند آن درآمد را تحویل نگرفت و فرمود باید بدهید به حضرت امام خمینی (ره) كه الآن مجتهد اعلم تهران ایشان است، آمدند خدمت امام خمینی (ره) فرمود: من تهرانی نیستم و الآن برای مریضی به تهران آمده ام بدهید خدمت آیت اللّه خوانساری. پس می بینید دو مرجع با اینكه اختلاف نظر با هم دارند ولی درگیری ندارند، این زهد و تقواست، و اگر این باشداختلاف نظر هم قداست دارد.
برنامه درسهایی از قرآن سال 77 . ج1، ص: 2
- اما اینكه وظیفه ما چیست؟ ما دستور داریم از مجتهد اعلم تقلید كنیم، كه باید با پرسش از اهل خبره او را شناخت. واگر اعلم شد ضریب خطا كم می شود.
مثال: از بین چند راننده آنكه پایه یك و سابقه زیادتر دارد برای مسافرت ضریب اطمینانش زیادتر است.
البته در مسائل حكومتی سخن حاكم و ولی فقیه برتری دارد گرچه در آن مورد مراجع با ولی فقیه اختلاف نظر داشته باشند. مثلاً اگر حمله كرد دشمن، اگر یكی بگوید دفاع واجب و یكی احتیاط كه مملكت از دست می رود.
مثال: در زمان امام خمینی (ره) هم مراجع دیگر مثل آیه ی اللّه شاهرودی، حكیم، گلپایگانی، اراكی و دیگران هم بوده اند ولی برای مرگ بر شاه و مرگ بر آمریكا در تبعیّت و اطاعت از امام خمینی (ره) همه متحد شدند تا انقلاب پیروز شد، پس در مسائل سیاسی سخن ولی فقیه برتر و حاكم است. در مسائل تقلید هم اعلم.
2- اوصاف و شرایط همسر خوب
سؤال دوم: همسر خوب دارای چه شرائطی است؟
جواب: سؤال خوبی است. كار خوب و درستی است.
شرائط همسر خوب:
1- فكر و عقیده: قرآن می فرماید «وَ لَأَمَه یٌ مُؤْمِنَه یٌ خَیْرٌ مِنْ مُشْرِكَه یٍ» (بقره/221)اگر كنیز فكرش درست باشد بهتر از زن آزادی است كه فكرش خراب باشد.
2- محبّت: گویند: خواهان كسی باش كه خواهان تو باشد، زیاد حساس نشوید به یك مورد خاص. بعضی از زنهای پیامبر (ص) خود را زیادی لوس می كردند، قرآن می فرماید: «عَسی رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ یُبْدِلَهُ أَزْواجاً خَیْراً مِنْكُنَّ مُسْلِماتٍ مُؤْمِناتٍ قانِتاتٍ تائِباتٍ عابِداتٍ سائِحاتٍ ثَیِّباتٍ وَ أَبْكاراً» (تحریم/5).
و از این آیه معلوم می شود كه بعضی از زنهای پیامبر خیلی هم درجه یك نبودند، هیچ وقت فكر نكنید تمام خوشی ها فلان مورد است.
البته دو نوع محبّت داریم: الف) عمیق ب) زودگذر
بعضی محبّتها مثل ظرف بستنی یك بار مصرف و پلاستیكی است، حالا توی پارك خندید و تلفن كرده عمیق نیست و بی ریشه است به همان دلیلی كه امروز با فلان محبّت پیدا كرده، دیروز و فردا هم با دیگری.
داستان تاریخی:
آمد خدمت حضرت امام (ع) كه چرا شما قیام نمی كنید، فرمود با چه كسی؟ عرض كرد با هزاران شیعه ناب. حضرت فرمود: مثل شما. گفت آری، فرمود: پس شما بروید داخل این تنور، عرض كرد ما كاری نكرده ایم ما یك پیشنهاد دادیم دیگری آمد سلام كرد حضرت فرمود: برو داخل تنور، فوری رفت داخل تنور، حضرت فرمود: چند شیعه اینطوری داری؟ كه اگر گفتم برود، و بپرد، عرض كرد: هیچی. آنها شیعه تنوری می خواهند.
برنامه درسهایی از قرآن سال 77 . ج1، ص: 3
3- گذشت
4- قناعت
5- عفت
6- صبور
3- ارزش خدمت متقابل زن و شوهر
7- خدمت به یكدیگر
اگر مرد به خانم بگوید من تو را دوست دارم هیچ زمان از دل او بیرون نخواهد رفت. اگر مرد لقمه را گرفته و به دهان زن بگذارد ثواب دارد. كسی خدمت به همسر نمی كند به جز «صدیق» و «شهید» .
خواستند نحوه غذا خوردن حضرت امام خمینی (ره) را ببینند بالاخره برنامه ریزی كردند برای یك افطاری كه در آن جلسه مقام معظم رهبری هم بود ترتیب دادند، ایشان هم قبول كرده و در جلسه آمدند ولی فرمود: یك آب جوش با شما هستم ولی شام را باید با خانم بخورم. و 70 سال است اینچنین بوده مرا از او جدا نكنید.
حدیث: اگر زن در خانه همسر خدمت كند برای هر قدمی كه برمی دارد ثواب می نویسند. زندگی به دارایی نیست آنقدر افرادی روی موكت زندگی كرده ولی شیرین و خانواده هایی كه روی قالی های دست باف ولی زندگی مرگ بار، فكر زندگی را شیرین می كند با محبت و گذشت و قناعت و عفت و صبر
حدیث: اگر كسی به نزد همسر بنشیند مثل كسی است كه در مسجد پیامبر معتكف شده است.
البته مرد هم در علاقه به مادر و همسر و فرزند باید تنظیم كند و زن هم باید بداند كه همسر او تنها همسر او نیست بلكه فرزند مادر او هم هست. ضمن اینكه همسر است بنده خدا هم هست و در مسجد می خواهد نماز اول وقت بخوانداسیر كه نیست، منزل مادر رفته و او به تو این را یاد داد؟ توقع نابجا از همسر در اظهار محبت نسبت به پدر و مادربی انصافی است. و اگر این اصولی كه گفتیم نبود زندگی تبدیل به آتش می شود و جهنم، و با اخلاق و خصلتها می توانیم خانه را یا بهشت و یا تبدیل به جهنم كنیم.
4- آرایش و آراستگی همسر و عوامل امنیت خانوادگی
سؤال سوم: اسلام برای آرایش و حفظ سلامت خانواده چه توصیه هایی را نموده؟
جواب: جواب سؤال دوم و سوم مشابه است.
1- آرایش: مرد برای زن و به عكس
حدیث: شخصی به امام صادق (ع) عرض كرد خیلی خود را آراسته ای حضرت (ع) فرمود: هرچه مرد برای زن خود را بیاراید زنش پاكدامن تر خواهد ماند. و به عكس اگر این نباشد و هر وقت وارد منزل می شود بوی دنبه و یا سیگار از او
برنامه درسهایی از قرآن سال 77 . ج1، ص: 4
می آید (خنده حضار) و یا لباس و یقه اش كج است. و اگر از كوچه و خیابان با مرد سوپردولوكسی رد شود بو می كشد می گوید: مردم چه همسرانی دارند و ما چه همسری و این اول اضطراب است.
2- یاد خدا: «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» (رعد/28)یاد خدا آرام بخش است.
بر این عقیده است كه اگر در برابر مشكلات صبر كرد خداوند جبران كرده و به او عنایاتی خواهد داشت.
3- معاشرت خوب و پسندیده:
قرآن دراین باره می فرماید: «وَ عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» (نساء/19)با خانم ها طبیعی زندگی كنید (بدون هیجان) .
4- احترام متقابل:
همدیگر را خوب صدا زدن، تعریف یكدیگر را كردن، اگر گاهی از همسر ناراحت هستید قرآن می فرماید: «فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسی أَنْ تَكْرَهُوا شَیْئاً وَ یَجْعَلَ اللَّهُ فیهِ خَیْراً كَثیراً» (نساء/19).
گاهی از زنها ناراحت هستید (به فكر طلاق نباشید) چون گاهی از چیزی ناراحت هستید ولی خداوند برای شما در آن خیر زیادی قرار داده. گاهی آنطوری كه می خواهد نیست ولی اگر تحمل و صبر كند خداوند جبران می كند. چون یكی از اسامی خداوند «جبّار» است، یعنی جبران می كند. اگر حادثه ای پیش آمد زود زندگی و خانواده را متلاشی نكرده و با یاد و معامله با خدا او را حل كنید.
5- شرایط و حدود ارتباط با كفار
سؤال چهارم: آیا روابط ما با اهل كتاب و كفار باید یكسان باشد؟
جواب: مناسب است جواب این سؤال با اینكه امشب شب قدس است، و ما فردا باید در راهپیماییشركت كنیم كسی از من پرسید: ما در قرآن برای راهپیمایی هم آیه داریم؟ گفتم بله: قرآن می فرماید: «وَ لا یَطَؤُنَ مَوْطِئاً یَغیظُ الْكُفَّارَ وَ لا یَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَیْلاً إِلاَّ كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صالِحٌ إِنَّ اللَّهَ لا یُضیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنینَ» (توبه/120)قدمی را برنمی دارید كه بواسطه آن كفّار به غیظ می آیند مگر اینكه در مقابل آن برای شما عمل صالح نوشته می شود. «یَطَؤُنَ» : یعنی حركت دست جمعی و راهپیمایی، پس این راهپیمایی هم عمل صالح است. در آیات می خوانیم كه: «إِلاَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحات» (عصر/3). عمل صالح، نماز و روزه و حج هست، حركتهایی هم كه كفار به غیظ آیند عمل صالح است، مثل راهپیماییبهمن وقدس، حركت هایی كه از آن كفّار عصبانی می شوند.
- چگونگی رابطه با كفار:
الف) داد و ستد مانعی ندارد.
ب) وفای به عهد لازم است.
ج) آمد و رفت مانعی ندارد.
د) سلطه پذیری، نباید باشد.
برنامه درسهایی از قرآن سال 77 . ج1، ص: 5
در این رابطه قرآن می فرماید: «وَ لَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرینَ عَلَی الْمُؤْمِنینَ سَبیلاً» (نساء/141)هرگز قرار نداده خدا برای كفّار بر مؤمنین راه نفوذ قرارنداده، «لا» یعنی نه، قرار نداده «لَنْ» یعنی هرگز (هرگز قرار نداده) پس هیچ زمان خداوند اجازه نمی دهد كفّار برمسلمانها سلطه داشته باشند.
البته قرآن درباره دادوستد و رفت و آمدها هم می فرماید: مواظب باشید كه دشمن: «وَدُّوا ما عَنِتُّمْ» (آل عمران/118)آنها دوست دارندكه شما در زحمت باشید. «وَ إِنْ تُصِبْكُمْ سَیِّئَه یٌ یَفْرَحُوا بِها» (آل عمران/120)اگر به شما بدی برسد شاد می شوند.
مطمئن باشیم كه هیچ وقت باطن آنها با ما خوب نخواهد شد. دلیل آن اینكه سال بمباران شدیم و هیچكدام ما راكمك نكردند، پس همیشه كینه آنها را داشته و مواظب باشید.
باز می فرماید: «وَ ما تُخْفی صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَیَّنَّا لَكُمُ الْآیاتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ» (آل عمران/118)آنچه به دل آنهاست درباره شما بیشتر از آن است كه به زبان می آورند.
باز می فرماید: «إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَه یٌ تَسُؤْهُمْ» (آل عمران/120)اگر خیری به شما برسد ناراحت می شوند.
اگر هم مقام معظم رهبری از فوتبالیست ها تشكر می كند چون این یك توی دهنی بود به آمریكا، كه بعد سیاسی آن مهم است.
ما باید حساس شویم كه كجا اسلام عزیز و پرچم اسلام. ما ایرانی هستیم غرور داریم، می فهمیم، و از اینكه با این هوش و استعداد ما را در استضعاف نگه داشته اند ناراحت هستیم، و ما در فاصله كوتاه انقلاب جنگ درخشیدیم، این درخشش قبلاً هم بوده آنها نگذاشته اند بروز كند.
باید بدانیم كه: «قَدْ بَدَتِ الْبَغْضاءُ مِنْ أَفْواهِهِمْ» (آل عمران/118)حرف زدن آنها دلیل و میزان كینه آنهاست.
«ها أَنْتُمْ أُولاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَ لا یُحِبُّونَكُمْ» (آل عمران/119)شما آنها را دوست دارید در حالی كه آنها شما را دوست ندارند.
یك آمریكایی حاضر نیست كلاه نمد بگذارد، ولی هزار ایرانی كراوات می بندند، درصورتی كه كلاه نمد خاصیتی دارد ولی كراوات خاصیتی ندارد، و این دلیل خودباختگی ماست كه زود تسلیم می شویم.
آیه دیگر می فرماید: «وَ لَنْ تَرْضی عَنْكَ الْیَهُودُ وَ لاَ النَّصاری حَتَّی تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ» (بقره/120)تا دربست مخلص و تابع نشوی آنها از تو راضی نمی شوند. البته اسراییل امروز حسابشان از یهودی ها هم جداست كه یك مسأله سیاسی هم هست، تنها امروز مسأله این نیست كه با فلسطین و لبنان چكار می كند، طرحهای اسراییل محو اسلام است، و آمریكا هم او را حمایت می كند. با یك موشك درجای دیگر حساس می شوند ولی وجود انواع آن در اسراییل مانعی ندارد.
برنامه درسهایی از قرآن سال 77 . ج1، ص: 6
پس ما باید برای روی سیاه كردن آمریكا و به دهن زدن اسراییل باید در راهپیماییشركت كنیم، و بغض خود را نسبت به كفار مسلمان كُش اعلام كنیم، آنها كه روزه می گیرند ولی در راهپیماییقدس شركت نمی كنند پنجاه درصد مسلمان هستند اینها مورد انتقاد قرآن هستند كه به بعضی آیات عمل كرده و بعضی را كنار می گذارند می فرماید:
«نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَ نَكْفُرُ بِبَعْضٍ» (نساء/150)به بعضی آیات ایمان آورده و به بعضی كافر می شوند.
رفتم یك مسجدی دیدم مرگ بر آمریكا نمی گویند همه نماز شب خوان هستند بین نماز بلند شدم گفتم: مسلمانان، محترمین، همه شماها خوب هستید ولی پنجاه درصد چون قرآن می فرماید: «أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَیْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً» (فتح/29)نسبت به كفار شدید و با خود مهربان باشید، بعد می فرماید: «تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً» ركوع و سجود بعد از مرگ بر آمریكا است، شما ركوع و سجده دارید ولی «أَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفَّارِ» تان كم رنگ است. یكدفعه همه گفتند «مرگ بر آمریكا» .
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است