پرسش و پاسخ (19)

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
جلسات امسال ماه مبارك رمضان پاسخ به سؤالات بود آماده ایم.
1- شرایط و حدود امر به معروف و نهی از منكر
سؤال اول: اگر انسان در موارد برای امر به معروف و نهی از منكر كردن احساس خطر كند باز هم واجب است؟
جواب: تا خطر چه چیز باشد كه رمز دارد.
چه شخصی چه منكر و معروفی و چه خطری، باید روشن بشود اگر شخص مهمی بنا شود كه فدای یك خطر كوچك شود، مثلاً برای جلوگیری از سیگار و استاد و دانشگاه، ولی اگر منكر وجود طاغوتی مثل یزید است وشخص امام حسین (ع) كه خود هم فرمود: «می روم تا نهی از منكر كنم» ، یعنی رژیم بنی امیه منكر است و باید برداشته شود. اگر بناست منكری مثل بنی امیه از بین برود و بعد از 50 سال چهره ناب اسلام و قرآن روشن شود می ارزد در این راه مثل امام حسین (ع) شهید شود.
پس یك وقت یك سیلی به صورت استاد دانشگاه نباید بخورد و یكوقت مثل امام حسین (ع) بدنش زیر سم اسبها قطعه، قطعه شود عیبی ندارد. چون منكر مهم است.
یكوقت می گوییم كسی عرق نخورد و یكوقت می گوییم شاه باید برود برای عرق نباید كسی كشته شود، بخورد تا خفه شود ولی برای مرگ بر شاه، ممكن است چند هزار نفر هم كشته شود، باز هم امام خمینی (ره) می فرماید: بروید جلو، چون منكر بودن رژیم شاه مهم است.
در رساله هست كه اگر برای عموم مردم خطر است واجب نیست ولی بعضی ها باید بروند گرچه كتك هم بخورند و لذاخداوند درباره انبیاء می فرماید: «وَ یَقْتُلُونَ الَّذینَ یَأْمُرُونَ بِالْقِسْط» (آل عمران/21)می كشتند آنهایی را كه امر به عدالت و خوبی ها می كردند.
پس با این مقدمه گروههای امر به معروف و نهی از منكر باید زیر نظر یك اسلام شناس كار كنند، كه انحرافی ایجاد نشود. ممكن است برای یك كار كوچك از طرف یك جوان خوب حزب اللّهی و بسیجی چون نمی داند فتنه ای برپا می شود.
2- كافی بودن ولایت همراه با عملكرد خوب
سؤال دوم: آیا محبت اهل بیت (ع) به تنهایی كافی است؟
برنامه درسهایی از قرآن سال 77 . ج1، ص: 2
جواب: این در حقیقت همان است كه بگوید: به ولای علی ولی رشوه گرفته، خلاف می كند، نماز هم نمی خواند می گوید: ما همه غرق گناهیم و یك حسین داریم، خوب سینه می زند ولی فحش میدهد، حق ناحق می كند. برای امام زمان (ع) سر به دیوار می زند ولی سهم امام نمی دهد از این جهت طرح سؤال می شود.
البته عشق به علی (ع) زمینه ای می شود كه بقیه كار هم درست می شود، البته جوهر مهمی است ولایت.
حدیث: «هركس امیرالمؤمنین (ع) را دوست دارد به پدر و مادرش دعا كند» . خداوند رحمت كند پدران و مادرانی كه ما را با ولایت آشنا كردند، كه ولایت اكسیر بسیار مهمی است. بحث بر این است كه ولایت تنها مثل سوزن بی نخ است چیزی با آن دوخته نمی شود.
بچه ای داشتم به من گفت بابا بیسكوییت می خواهم گفتم می روم بیرون می خرم، رفتم و برگشتم موفق نشدم بیسكوییت بخرم. وقتی بچه فهمید گفت بابا بد است، گفتم چند بار می گوید فراموش و خسته می شود، دیدم در خانه راه می رود و مرتب می گوید: بابا بد است. . . (خنده حضار) من او را بغل كرده گفتم تو را دوست دارم گفت: بیسكوییت كو؟
3- زمان خوب و زمان بد
سؤال سوم: می گویند فلان كار را در فلان زمان انجام بده یا نده، آیا زمان خوب و بد دارد؟
جواب: بله این سؤال در موارد مختلفی می شود مثل ازدواج، قمر در عقرب و روز نحس و روز 13 بله چنین چیزی هست می فرماید «لَیْلَه یُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» (قدر/3)یك شب قدر از هزار ماه بهتر است.
پس معلوم می شود كه تمام شبها یكسان نیست و می فرماید «فی لَیْلَه یٍ مُبارَكَه ی» (دخان/3)شب قدر شب مباركی است.
از سوی دیگر داریم كه «فی یَوْمِ نَحْسٍ» (قمر/19)در روز نحس (غیر مقدس)
از سوی دیگر داریم كه: «فی أَیَّامٍ نَحِسات» (فصلت/16)در روزهای نحسی.
در دعای سمات: «یَوْمِ سَوْءٍ وَ سَاعَه یِ سَوْءٍ» (بحارالأنوار/ج /87ص 100)از ساعت بد و روز بد
پس در آیات و روایات داریم كه بعضی از ساعات و روزها خیر و بعضی شر است، به اندازه ای كه ما می فهمیم روز بد روزی كه كار بد و روز خوب روزی كه كار خوب در آن انجام شود.
و لذا داریم: قَالَ امیرالمؤمنین (ع) : «كُلُّ یَوْمٍ لَا یُعْصَی اللَّهُ فِیهِ فَهُوَ یَوْمُ عِیدٍ» (روضه یالواعظین/ج /2ص 354)هر روزی كه در آن گناه نشود روز عید است. پس خوبی و بدی روزمربوط به عمل ماست.
و از طرف دیگر شاید خود ساعت و روز هم شر و خوبی داشته باشد كه من نمی دانم.
پس می شود در كنار گفته علامه طباطبایی در تفسیر المیزان كه: خوبی و بدی ایام مربوط به اعمال ماست بگوییم كه ممكن است خود ایام هم خوبی و بدی داشته باشند.
اما عقائد ما خرافی است كه نحس است. حضرت علی (ع) 13 رجب به دنیا آمد كه نفر دوم عالم هستی است.
علامه شهید مطهری (ره) نقل می كند كه:
برنامه درسهایی از قرآن سال 77 . ج1، ص: 3
در منطقه ما (فریمان) عقیده داشتند كه هركس صبح از خانه بیرون آید و سیّد ببیند سالم به خانه برنمی گردد. (خنده حضار) بعد مرحوم مطهری (ره) می فرماید: كه استاد ما ریشه این عقیده خرافی را كشف كرد كه: بعد از بنی امیه، بنی عباس هر سیدی را حتی در خانه پیدا می كرد او را می كشت از آن ایام به بعد مردم به این عقیده معتقد شدند كه در هر خانه ای سید باشد آن خانه نابود می شود. و این خاطره بد در ذهنها ماند، و یك خاطره بدسیاسی تبدیل به خاطره بد اعتقادی شد.
پس آن اعتقادات در بدی و خوبی ایام كه وصل به قرآن و حدیث است درست ولی بقیه خرافی است و آداب و رسوم محلی و غلط است.
4- جاودانگی جمع با یك لحظه گناه
سؤال چهارم: آیا كسانی كه به جهنم می روند برای همیشه می مانند و چرا بعضی دائمی می مانند؟
جواب: قرآن آیاتی دارد كه بعضی كیفرها: «خالِدینَ فیها» (آل عمران/198)همیشه در آنجا می مانند.
قرآن آیاتی دارد كه بعضی كیفرها «خالِدینَ فیها أَبَدا» (نساء/57)ابدی برای همیشه می مانند.
قرآن آیاتی دارد كه بعضی كیفرها: «ثُمَّ نُنَجِّی الَّذین» (مریم/72)سپس نجات می دهیم متقین را.
پس كیفرها بعضی ابدی و بعضی موقت است البته موقت آن هم زیاد طول می كشد كه می فرماید: «لابِثینَ فیها أَحْقاباً» (نبأ/23)و در دعای كمیل می فرماید: «هذا ما لا تقوم له السماوات و الأرض یا سیدی فكیف لی» (اقبال الأعمال/ص 708)خدایا قهر تو را آسمان و زمین نمی تواند تحمل كند، پس من چگونه. . .
سؤال: چگونه ما برای چند سال در این دنیا برای همیشه باید عذاب بشویم؟
جواب: جزا سه رقم است
1- قراردادی.
مثل: جزای پلیس، هركس از چراغ قرمز رد شود فلان مقدار باید بدهد، می شود كم و زیاد هم بشود.
2- مربوط به اصل و باطن عمل است و عینی است.
مثل: خمیری كه در بحث عدل گفتم كه اگر شور به نانوا دادی نان شور تحویل می دهد، هر كاری كنیم شوری آن رفع نمی شود.
كم و زیاد كردن و چونه زدن در جزای قراردادی هست ولی در جزای عینی نیست.
مثال: یك دقیقه با چاقو چشم را بیرون آوردی سال كور هستیم، هرچه بگویی یك دقیقه همین است نمی شود كم وزیاد كرد. این چاقو زدی عین كوری است، قرارداد نیست و از طرف دیگر: چاقوكش را به زندان بیاندازند، بگویند یك دقیقه چاقو زده، یك دقیقه هم زندان باشد.
در جواب گفته می شود كه: اگر ما او را آزاد كنیم تا مادامی كه این روحیه در او هست باز هم چاقو خواهد كشید، پس باید بماند.
برنامه درسهایی از قرآن سال 77 . ج1، ص: 4
سؤال شد: چرا عده ای همیشه در جهنم هستند؟
جواب داده شد: برای اینكه تا مادامیكه بیرونبأشند گناه می كنند، تا بیاید بیرون پای منقل می نشیند. پس تا مادامیكه از منقل و تریاك توبه نكرده باید در حبس باشد.
5- ضرورت اعتقاد به اصول همراه با اطاعت عملی
سؤال پنجم: آیا تنها اعتقاد به اصول دین كافی و موجب نجات انسان می شود؟
جواب: بله هستند افرادی كه فقط مسلمان شناسنامه ای و اعتقادی هستند نه در عمل، كسی ناراحت نشود كه: شیطان هم اصول دین را اعتقاد داشت:
1- توحید و خداشناسی گفت: «خَلَقْتَنی» (اعراف/12)خدایا تو مرا خلق كردی؟
2- معادشناسی: «فَأَنْظِرْنی إِلی یَوْمِ یُبْعَثُونَ» (ص/79)مرا مهلت بده تا روزی كه مبعوث می شوند روز رستاخیز.
3- نبوت و امامت: همه را گمراه می كنم «إِلاَّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصینَ» (حجر/40)مگر بندگان مخلص انبیاء مخلصی هستند: «إِنَّا أَخْلَصْناهُمْ بِخالِصَه یٍ ذِكْرَی الدَّارِ لَمِنَ الْمُصْطَفَیْنَ الْأَخْیارِ» (ص/47- 46).
پس ابلیس توحید و معاد و نبوت را قبول داشت و باز هم می گوییم خدا شیطان را لعنت كند شیطان را پس اصول دین تنها و بدون عمل كافی نیست. بلكه نماز هم تنها كافی نیست، چون ابلیس شش هزار سال نماز خوان كه:
امیرالمؤمنین (ع) می فرماید: «نمی دانیم روزهایی كه شیطان عبادت كرده روزهای دنیایی بوده یا قیامتی كه روزهای قیامتی: «وَ إِنَّ یَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَه یٍ مِمَّا تَعُدُّونَ» (حج/47)یكروز قیامت به اندازه هزار سال دنیایی است. پس آنچه مؤثر است تسلیم است كه: خداوند فرمود به آدم سجده كن. شیطان گفت نمی خواهم. پس در حقیقت گفت: نماز هرچه می خواهی می خوانم ولی سجده به آدم نمی كنم.
آنچه خدا می خواهد نه آنچه خودمان می خواهیم، و عبادت یعنی آنچه او می خواهد.
مثال: دست من بریده می شود. منبأند می خواهم او می رود لحاف می آورد، گاهی لحاف را نمی خواهد ولی یك تكه پارچه برای زخم می خواهد.
مثال: می گوید 34 هزار تومان خمس می شود می گوید من این را نمی دهم ولی روز عاشورا 200 هزار تومان خرج می كنم فایده ای ندارد و یا صد هزار تومان افطاری، اگر چند میلیون پول داده ولی خمس ندهیم فایده ای ندارد.
مثال: در ارتش برای ادب كردن روش خاصی است كه یك دست بالای ابرو، اگر شما دو دستع روی سر هم بگذاری قبول نیست، آنكه آنها گفته اند قبول است.
پس در عبادت آنچه خودم می خواهم، نه، بلكه آنچه خدا می خواهد.
خدایا، به آبروی محمد و آل محمد (ع) روح ما را تسلیم خودت قرار بده.
خدایا، از همه بركات ایام مبارك ما را برخوردار بفرما.
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است