رزق در قرآن- 2

بسم الله الرحمن الرحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
در ماه رمضان هر روز نیم ساعتی درسهائی از قرآن را داریم جلسه قبل بحث رزق را داشتیم. در جلسه قبل نكاتی را گفتیم كه كم و زیاد بودن رزق دست خداست البته نه اینكه تلاش ما اثر نداشته باشد. كم و زیاد شدن آن بخاطر آزمایش است خداوند ضامن رزق است و بر خودش رزق را واجب كرده است حتی موجوداتی كه دست و پا ندارند خدا به آنها رزق می دهد. بعد گفتیم همه جا رزق به زرنگی نیست. افرادی هستند زندگی شان راحت است و دردسر كمتری دارند این نكاتی بود كه جلسه قبل گفتیم.
1- تقوا سبب ازدیاد رزق می شود
اما در این جلسه چه می خواهیم بگوئیم می خواهم بگوییم. تقوا وسیله رزق بی حساب است، این یكی از اصولی است كه قرآن درباره رزق گفته است برخلاف اینهایی كه فكر می كنند اگر دروغ بگویند سود بیشتری دارند قرآن می گوید نان در تقوا است «وَمَنْ یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ وَمَنْ یَتَوَكَّلْ عَلَی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَیْ ءٍ قَدْرًا» (طلاق/3- 2)تقوا یعنی حالتی كه خودش را حفظ كند و گناه نكند خدا او را در بن بست قرار نمی دهد.
هر كس در زندگی گیج است. می گوید نمی دانم كه چه كنم. این پیداست كه تقوا ندارند چون قرآن قول داده هر كس تقوا داشته باشد به درد نمی دانم چه كنم گرفتار نمی شود. هر كس تقوا داشته باشد بن بست ندارد و هر كس تقوا دارد خدا از راهی كه گمان نمی برد به او رزق می دهد. با دزدی پول حسابی پیدا كرد خدا هم یك بچه كودن به او می دهد هر چه می خواند رفوزه می شود با كلك خانه ساخت یك دفعه خانه او جزو فضای سبز می شود و خانه اش را خراب می كنند. اگر ما ایمان به این آیه داشته باشیم. در معامله و در كار سر هم بندی نمی كنیم.
«وَاللَّهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلَی بَعْضٍ فِی الرِّزْقِ» (نحل/71)خداوند رزق بعضی ها را زیاد می دهد. دو نفر ماهیگیر می روند كنار دریا و تور می اندازند تور را كه بالا می كشند یكی سه تا ماهی گرفته یكی پنج تا گرفته آن آقایی كه پنج تا ماهی گرفته هیچ قراردادی با ساحل با ماهی ها و با دریا نبسته اینرا خدا به او داده. به هر حال باید این تفاوتها باشد تا انسان استعدادهایش شكوفا بشود اگر همه مردم یك جور باشند معلوم نمی شود كی صبر می كند كی قناعت می كند كی شجاعت دارد وكی ندارد به یكی می دهند غرور او را می گیرد به یكی نمی دهند صبر می كند. در گردنه هاست كه به راننده تصدیق می دهند در خیابان صاف كه آدم نمی داند كی راننده است.
عامل اینكه آدم دنبال غیر خدا می رود یك سری چیزها است مثلاً می خواهد عزیز بشود بند به یك كسی می شود. می گوید ما به آمریكا وابسته می شویم كه آمریكا ما را هم حفظ كند. قرآن می فرماید «فَإِنَّ الْعِزَّه یَ لِلَّهِ جَمِیعًا»
برنامه درسهایی از قرآن سال 47 . ج2، ص: 2
(نساء/139)قدرت دست خداست «أَنَّ الْقُوَّه یَ لِلَّهِ جَمِیعًا» (بقره/165)بعد هم خدا ما را مسخره می كند «أَیَبْتَغُونَ عِنْدَهُمْ الْعِزَّه یَ فَإِنَّ الْعِزَّه یَ لِلَّهِ جَمِیعًا» (نساء/139)تو عزتت را از او می خواهی؟
«إِنَّمَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا وَتَخْلُقُونَ إِفْكًا إِنَّ الَّذِینَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَا یَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوا عِنْدَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْكُرُوا لَهُ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ» (عنكبوت/17)غیر خدایی كه پهلوی او مثل طناب خم می شوی نمی توانند روزی تو را كفایت كنند. یك كسی وارد فرودگاه جده شد تا وارد شد دیوانه شد با همان هواپیما او را برگرداندند.
شخصی گفت من می روم با یك سیب آبروی امام صادق (ع) را می ریزم. گفتند: چه جوری؟ گفت: می روم می گویم ای امام صادق این رزق من هست یا نه؟ اگر امام گفت: رزق تو نیست سیب را می خورم تا بگویم تو دروغ گفتی اگر گفت كه رزق تو هست نمی خورم و آنرا لگد می كنم. گفت ای امام این سیب رزق من هست یا نه؟ امام فرمود اگر از گلویت پائین برود معلوم می شود كه رزق تو است نمی دانست چه كند و گیج شد. گاهی آدم دارد ولی رزق او نیست.
2- دعا برای روزی
حدیث داریم اگر كسی می خواهد رزق او خوب بشود بعد از نماز دعا بخواند دعا رزق را جذب می كند نه مشتری. حركت برای رزق خوب است خیلی ها می گویند كار نداریم چرا كار هست منتها ایشان باید بلند شود و حركت كند گاهی رزق انسان در مسافرت است. روایت داریم اگر رزق شما دیر رسید گیج نشوید و دست به گناه نزنید دست به حرام نزنید. صبر كنید می رسد روایت داریم كه خداوند رزق همه مردم را حلال مقدر كرده است خدا رزق حرام به كسی نمی دهد اگر كسی تقوا داشته باشد و چند روزی دندان روی جگر بگذارد رزق حلال برای او می آید اما كسی كه پرده دری كند و به حرام بپرد خداوند از رزق حلال كم او می گذارد.
3- اسباب كم و زیاد شدن رزق حلال
گناه مانع رزق است، «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَمَ» (إقبال الأعمال/ ص 706)گناه رزق را قیچی می كند. رزق عروس یك داماد خوب بود این عروس با فكل هایش خودش را به جوانهای هرزه نشان داد بعد یك آدم نااهل نصیب این خانم می شود رزق تو داماد خوب بود گناه كردی داماد خوب را از تو گرفتند. رزق این جوان یك همسر خوب بود اما چشم چرانی كرد خدا زن بدی را نصیب او كرد. بعد از غذا و قبل از غذا شستن دستها در رزق اثر دارد بخصوص با حوله هم خشك نكنید چون ممكن است خود آن دستمال و حوله در رزق اثر داشته باشد.
بین الطلوعین دنبال كار رفتن در رزق اثر دارد در تحصیل رزق عزت خودتان را از دست ندهید در رزق با وقار باشید گیج نشوید نماز شب رزق آدم را گوارا می كند نماز شب در رزق اثر دارد. استغفار و عذرخواهی از گناه در رزق اثر دارد شكر نعمت رزق را زیاد می كند.
«لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّكُمْ» (ابراهیم/7)نه خیر ولذا شاعر هم گفته شكر نعمت نعمتت افزون كند نه خیر نعمت افزون نمی شود نمی گوید اگر ده تومان داری و گفتی الحمدلله می شود یازده تومان می گوید اگر ده تومان داری و گفتی الحمدلله خودت زیاد شده ای یعنی آدمی كه وصل به خدا بشود زیاد است آدمی كه جدای از خدا باشد كم است.
برنامه درسهایی از قرآن سال 47 . ج2، ص: 3
صله رحم اثر دارد، نیت گناه رزق را كم می كند، در سوره قلم داستانی را نقل می كند كه چند برادر باغ میوه ای داشتند نیت كردند كه از این میوه ها به احدی ندهند چون پدرشان هر سال از این میوه ها به فقرا می داد بابا مرد بچه ها گفتند ما نمی دهیم بعد گفتند فقرا می فهمند در باغ می آیند، گفتند خوب سحر میوه ها را می چینیم. نیت كردند به فقرا ندهند. وقتی خوابیدند صاعقه ای آسمانی آمد «فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِیمِ فَتَنَادَوا مُصْبِحِینَ» (قلم/20 و21)قرآن می گوید كه سحر بلند شدند دیدند كه باغ آنها خاكستر شده است نیت گناه رزق را كم می كند.
زكات دادن رزق را زیاد می كند، درخت انگور را وقتی قیچی می كنی از شاخه كم می شود ولی به بار آن اضافه می شود. زیارت امام حسین (ع) رزق را زیاد می كند همیشه آدم با وضو باشد این هم رزق را زیاد می كند.
برای رزق دو تا كانال داریم كانال یك تلاش كانال دو دعا باید دو بال داشته باشیم با اینكه خدا می دهد و خدا می گیرد اما در عین حال شما باید تلاش كنید آمدند به امام گفتند فلانی در خانه نشسته است و برای رزق دعا می كند. فرمود این دعا مستجاب نمی شود چند گروه دعایشان مستجاب نمی شود. كسی است كه كار نكند آدم باید كار بكند ما در اسلام بازنشستگی نداریم ما در اسلام از كار افتادگی داریم.
خداوند زمین را رام قرار داده است حیوانات را هم رام كرده است. پنجاه تا شتر را یك بچه ده ساله هدایتشان می كند و چون از پشم و گوشت و كرك و شیر شتر استفاده می كنیم گوسفند رام است یعنی حیواناتی هم كه به درد ما می خورند همه رام هستند قرآن می فرماید «سَخَّرَ لَكُم» تسخیر شدند. زمین رام است اگر سفت بود نمی توانستیم كشاورزی بكنیم اگر شل بود نمی شد ساختمان ساخت اگر مثل سنگ بود برای دفن مرده مشكل داشتیم برای چاه كندن مشكل داشتیم آبها جذب نمی شد.
4- ترس از روزی بی تقوایی است
بعضی ها از ترس رزق بچه هایشان را می كشند یك آیه می گوید از ترس خرجی بچه ات را نكش یك آیه می گوید از خرجی، یعنی یكی اقتصاد است و دیگری ترس است آخر گاهی بچه درس نخوانده و می ترسد گاهی هم بچه ها درسهایشان را خوب می خوانند اما می شوند می ترسند یعنی این حافظه اش خوب است مطالعه هم كرده است ولی هل می شود می گوید نه درس نخواندن و نه هل شدن، «وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْیَه یَ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِیَّاكُمْ إِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْئًا كَبِیرًا» (إسراء/31)می گوید بچه هایتان را از ترس خرجی نكشید بعد می گوید من به بچه ات روزی می دهم بعد می گوید به خودت هم می دهم یعنی تو هم اگر نانی می خوری صدقه سر بچه ات است.
انسان وقتی بچه دار می شود وضع مالی اش هم بهتر می شود ما اگر آماری بگیریم مردم زندگی شان بعد از بچه داری چطور بوده و قبل از بچه داری چطور بوده است. تمام مردمی كه ما سراغ داریم اینها بعد از بچه دار شدن وضع شان بهتر شده است.
ما هفت هشت تا بخور «كُلُوا» توی قرآن داریم اما بخور خالی نیست یك جا گفته «كُلُوا مِنْ طَیِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَاشْكُرُوا لِلَّهِ» (بقره/172)بخورید و شكر كنید یك جا می گوید «فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا» (حج/28)بخورید به دیگران
برنامه درسهایی از قرآن سال 47 . ج2، ص: 4
هم بدهید «كُلُوا مِنْ طَیِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَلَا تَطْغَوْا» (طه/81)بخور طغیان نكن خلاصه بخور بخور خالی در قرآن نداریم هفت تا «كلوا» است پشت سر هر رزقی. . . یعنی انسان وقتی رزق دارد مسئولیت هم دارد.
در رزق دو تا شرط هست یكی گفته «حلالاً» یكی گفته طیبا، بعضی چیزها حلال هست اما طیب نیست طیب یعنی دلپسند، حلال از نظر فقهی باید حلال باشد. قرآن می فرماید وقتی می خواهی پولی را به فقیر بدهی حساب كن اگر خودت فقیر بودی و آن پول را به تو می دادند چه جوری بودی؟ لباسی را به فقیر بی لباس بدهید كه اگر خودت فقیر بودی و به تو می دادند راحت می گرفتی. این وجدان هم یك مسئله ای است.
مراعات جامعه را هم بكنید به امام صادق (ع) گفتند وضع مردم بد شده است. فرمود: اگر وضع مردم بد شده است چرا نان گندم بخوریم گندم و جو را قاطی كنید. گفتند: آقا بدتر شد. فرمود: پس نان جو می خوریم یعنی آدم باید زندگی خودش را با فقرا تطبیق بكند. استفاده از رزق باید هماهنگ باشد با جامعه.
«والسلام علیكم و رحمه ی الله و بركاته»
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است