سیمای مؤمن واقعی
چهار آیه ی قرآن با جمله ی «انّما المؤمنون» شروع شده كه سیمای مؤمنین واقعی را برای ما ترسیم می كنند:
1- «انّما المؤمنون الّذین اذا ذُكراللّه وَجِلتْ قلوبهم و اذا تُلیت علیهم آیاته زادتهم ایماناً و علی ربّهم یَتوكّلون» [1] یعنی مؤمنان واقعی تنها كسانی هستند كه هرگاه نام خداوند برده شود دلهایشان می لرزد وهمین كه آیات الهی بر آنان تلاوت شود، بر ایمانشان افزوده می گردد وتنها بر خدا تكیه می كنند.
2- «انّما المؤمنون الّذین آمنوا باللّه و رسوله و اذا كانوا معه علی امرٍ جامع لم یَذهَبوا حتّی یَستأذِنوه. . . » [2] یعنی مؤمنان واقعی تنها كسانی هستند كه به خدا و رسولش ایمان دارند و هرگاه در یك كار دسته جمعی با پیامبرشان هستند، بدون اجازه ی حضرت از صحنه خارج نمی شوند.
3 و 4- در همین سوره دوبار مطرح شده است؛ یك بار در آیه دهم، «انّما المؤمنون اخوة. . . » و بار دیگر همین آیه.
اگر این چهار آیه را در كنار هم بگذاریم، سیمای مؤمنان صادق و واقعی را كشف می كنیم. همانان كه قرآن درباره شان
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 126
فرموده است: «اولئك هم المؤمنون حقّا» [3] و «اولئك هم الصادقون» بنابراین مؤمنان واقعی كسانی هستند كه:
1- دلهای آنان به یاد خدا بتپد. (نه با مال و مقام و. . . ) «اذا ذكر اللّه وَجِلَت قلوبهم»
2- آنان دائماً در حال حركت و تكامل هستند و توقّفی در كارشان نیست و در برابر هر پیام الهی متعهّد، عاشق و عامل هستند. «و اذا تُلیت علیهم آیاته زادتهم ایمانا»
البتّه در مقابل بعضی همچون سنگ متوقّفند، «كالحِجارَة» [4]، بعضی حركت قهقرائی و روبه عقب دارند، «آمنوا ثمّ كفروا» [5] وبعضی حركت دوری دارند كه به حیوانی كه گرد آسیاب می چرخد، تشبیه شده اند. [6]
3- تنها تكیه گاه آنان ایمان به خداست. (نه به قراردادها و وابستگی های به شرق و غرب و. . . ) «علی ربّهم یَتوكّلون»
4- در نظام اجتماعی، رهبر الهی را انتخاب و بدون دستور او حركتی نمی كنند و نسبت به آن وفادارند. «اذا كانوا معه علی امرٍ جامع لم یَذهَبوا حتّی یَستأذنوه»
5- آنان خود را برتر از دیگران نمی دانند و با همه به چشم برادری نگاه می كنند. «انّما المؤمنون اخوة»
6- ایمان آنان پایدار است. (ایمانشان بر اساس علم، عقل و فطرت است و به خاطر عمل به آنچه می دانند، به درجه ی
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 127
یقین رسیده اند و تبلیغات و حوادث تلخ و شیرین آنان را دلسرد و دچار تردید نمی كند. «ثمّ لم یَرتابوا»
7- هر لحظه لازم باشد با مال وجان از مكتب خود دفاع می كنند. «و جاهدوا باَموالهم و انفسهم»

[1] - انفال، 2
[2] - نور، 62
[3] - انفال، 4 و 74
[4] - بقره، 74
[5] - نساء، 137
[6] - بحار، ج 1 ص 208
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است