تفاوت اسلام با ایمان
1- تفاوت در عمق.
اسلام رنگ ظاهری است، ولی ایمان تمسّك قلبی است. امام صادق صلی الله علیه و آله به مناسبت آیه ی «ومَن اَحسَنُ من اللّه صِبغَة» [1] فرمودند: رنگ الهی اسلام است، و در تفسیر آیه ی «فقد استَمسَك بِالعُروَة الوثقی » [2] فرمودند: تمسّك به ریسمان محكم الهی، همان ایمان است. [3]
2- تفاوت در انگیزه.
گاهی انگیزه ی اسلام آوردن، حفظ یا رسیدن به منافع مادّی است، ولی انگیزه ی ایمان حتماً معنوی است. امام صادق علیه السلام فرمودند: با اسلام آوردن، خون انسان حفظ می شود و ازدواج حلال می شود، ولی پاداش اخروی بر اساس ایمان قلبی است. [4]
3- تفاوت در عمل.
اسلام، بدون عمل ممكن است، ولی ایمان باید همراه با عمل باشد، چنانكه در حدیث می خوانیم: «الایمانُ اِقرارٌ وعَمَل و الاسلام اِقرارٌ بلاعَمَل» [5] بنابراین در ایمان، اسلام نهفته است، ولی در اسلام ایمان نهفته نیست.
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 123
در حدیث دیگری، اسلام به مسجد الحرام وایمان به كعبه تشبیه شده است. [6] آری، كعبه در وسط مسجدالحرام است، ولی مسجدالحرام در كعبه نیست.
4- تفاوت در مسائل اجتماعی و سیاسی.
از امام صادق علیه السلام سؤال شد: فرق میان اسلام و ایمان چیست؟ حضرت فرمودند: اسلام گفتن شهادتین و عمل به ظواهر نماز و زكات و. . . می باشد، ولی ایمان آن شهادت و عمل است كه بر اساس شناخت رهبر الهی باشد. [7]
5- تفاوت در رتبه.
در حدیثی می خوانیم: ایمان یك درجه بالاتر از اسلام است و تقوی یك درجه بالاتر از ایمان است و یقین یك درجه بالاتر از تقوی است و در میان مردم چیزی كمیاب تر از یقین نیست. [8]
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 124
آیه «15» إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ ءَامَنُواْ بِاللّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتَابُواْ وَجَهَدُواْ بِأَمْوَلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ أُوْلَئِكَ هُمُ الصَّدِقُونَ
مؤمنین تنها كسانی هستند كه به خدا ورسولش ایمان آوردند، سپس تردید نكردند و با اموال و جانهای خود در راه خدا جهاد كردند. آنان همان راستگویانند.
پیام ها:
1- قرآن، هم ملاك و معیارهای تكامل را بیان می كند، «انّ اكرَمَكم عنداللّه اتقاكم» و هم الگوها را نشان می دهد. «انّما المؤمنون الّذین. . . »
2- ایمان به پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله در كنار ایمان به خداوند است. «آمنوا باللّه و رسوله»
3- نشانه ی ایمان واقعی، پایداری و عدم تردید در آن است.

«ثمّ لم یَرتابوا»
4- ایمان امری باطنی است كه از راه آثار آن شناخته می شود. «انّما المؤمنون الّذین. . . جاهدوا. . . »
5- ایمان بدون عمل شعاری بیش نیست. «جاهدوا باموالهم. . . » (ایمان افراد بخیل و ترسو، واقعی نیست)
6- در فرهنگ اسلام، جهاد باید با مال وجان ودر راه خدا باشد. «جاهدوا باموالهم و انفسهم فی سبیل اللّه» (آنان كه
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 125
با پرداخت مبلغی از رفتن به جبهه و یا انجام كارهای سخت شانه خالی می كنند، مؤمن واقعی نیستند)

[1] - بقره، 138
[2] - بقره، 256
[3] - كافی، ج 2، ص 14
[4] - كافی، ج 2، ص 24
[5] - كافی، ج 2، ص 24
[6] - كافی، ج 2، ص 52
[7] - كافی، ج 2، ص 24
[8] - كافی، ج 2، ص 51
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است