تحقیق، داروی دردهای اجتماعی
در طول تاریخ، انبیا با مردم و اجتماعاتی روبرو بوده اند كه به انواع بیماری های اجتماعی و اخلاقی مبتلا بوده اند و حتّی امروز با آن همه پیشرفت های مهمی كه در زندگی علمی، اقتصادی و اجتماعی بشر شده است، هنوز آن بیماری ها به
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 56
قوّت خود باقی است. آن بیماری ها عبارتند از:
1- تقلید كوركورانه از نیاكان، عادات وآداب ورسوم خرافی.
2- پیروی از خیالات، شایعات، پیشگوئی ها، تحلیل ها و رؤیاها.
3- قضاوت بدون علم، موضع گیری بدون علم، ستایش یا انتقاد بدون علم و نوشتن و گفتن بدون علم.
دستور تحقیق و بررسی كه در این آیه است، داوریی شفابخش برای همه ی آن بیماری ها است.
اگر جامعه ی ما اهل دقّت و تحقیق و بررسی باشند، همه ی این آفات و بلاهای اجتماعی یكسره درمان می شود.
نمونه ای تلخ
پس از جنگ خیبر، پیامبر صلی الله علیه و آله شخصی به نام اُسامةبن زید را همراه گروهی از مسلمانان به سوی یهودیانی كه در یكی از روستاهای فدك بودند فرستاد تا آنان را به اسلام یا قبول شرائط ذِمّه دعوت نماید، یكی از یهودیان (به نام مِرداس) با شنیدن خبر، اموال و خانواده خود را در پناه كوهی قرار داد و با گفتن «لااله الاّاللّه محمّدٌ رَسولُ اللّه» به استقبال مسلمانان آمد. اُسامه به گمان اینكه او از ترس اسلام آورده و اسلام او واقعی نیست او را كشت. رسول خدا پس از اطلاع از آن، به شدّت ناراحت شدند، آیه نازل شد: ای مؤمنین! هرگاه در راه خدا گام بر می دارید و سفر می كنید، تحقیق و بررسی كنید و به كسی كه اظهار ایمان می كند نگوئید تو مؤمن نیستی و
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 57
بخاطر به دست آوردن غنائم بی گناهی را نكشید. زیرا نزد خداوند غنائم فراوانی است (كه می تواند بدون كشتن ناروای مردم به شما عطا كند) . [1]

[1] - نساء، 94
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است