فسق چیست و فاسق كیست؟
در این آیه (ششم سوره حجرات) سفارش می كند كه اگر فاسقی برای شما خبر مهمی آورد، تحقیق و بررسی كنید. در اینجا باید بدانیم فاسق كیست و راههای تشخیص خبر دروغ از خبر راست كدام است؟
«فِسق» در لغت به معنای جدا شدن است و در اصطلاح قرآنی، به جدا شدن وخارج شدن از راه مستقیم گفته می شود. این كلمه در برابر عدالت بكار می رود و فاسق به كسی می گویند كه مرتكب گناه كبیره شده و توبه نكند.
«فِسق» در قالب های گوناگون وموارد مختلف، پنجاه و چهار بار در قرآن آمده است از جمله:
1- گاهی در مورد انحرافات فكری وعقیدتی بكار می رود، چنانكه به فرعون و قوم او گفته شده است. «انّهم كانوا قَوماً فاسقین» [1]
2- گاهی به افراد چند چهره و منافق فاسق گفته می شود. «انّ المنافقین همُ الفاسقون» [2]
3- گاهی در مورد آزار دهندگان به انبیا و سركشان از
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 54
دستورات آنان بكار می رود. (در قرآن به بنی اسرائیل كه فرمان حضرت موسی علیه السلام را انجام نمی دادند و حضرت را زجر می دادند گفته شده است) «قالوا یا موسی انّا لن ندخلها. . . القوم الفاسقین» [3]
4- گاهی به كسانی كه طبق قانون الهی داوری و قضاوت نمی كنند، فاسق گفته شده است. «و مَن لم یحكم بما اَنزلَ اللّه فَاولئك هم الفاسقون» [4]
5- گاهی به حیله گران فاسق گویند. «. . . بما كانوا یَفسقون» [5]
6- گاهی به كسانی كه وظیفه ی مهم امر به معروف و نهی از منكر را رها می كنند گفته می شود. «اَنجَینا الّذین یَنهَونَ عن السوء و اَخَذنَا الّذین ظلموا. . . بما كانوا یَفسقون» [6]
7- گاهی به كسانی كه خانه، تجارت، فامیل و مادّیات را بر جهاد در راه خدا ترجیح می دهند، فاسق گفته می شود. «ان كان آبائكم. . . اَحبّ. . . واللّه لا یَهدِی القومَ الفاسقین» [7]
8- گاهی به انحرافات جنسی و شهوت رانی های ناروا گفته می شود. (قرآن به قوم لوط كه گناه لواط را در مجالس علنی و بی پروا انجام می دادند، لقب فاسق داده است) «رِجزاً من السماء بما كانوا یَفسقون» [8]
9- گاهی به بهره گیری از غذاهای حرام فسق گفته می شود.
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 55
«حُرّمت علیكم المَیتَةُ و الدّم. . . ذلكم فِسق» [9]
10- گاهی به تهمت زدن به زنان پاكدامن گفته شده است.

«یَرمُونَ المحصنات. . . اولئك هم الفاسقون» [10]
3 - كافی، ج 2، ص 376 4 - وسائل الشیعه، ج 27، ص 394 5 - مستدرك الوسائل، ج 1، ص 138 6 - من لایحضر، ج 4، ص 3
[1] - نمل، 12
[2] - توبه، 67
[3] - مائده، 24- 26
[4] - مائده، 47
[5] - اعراف، 163
[6] - اعراف، 165
[7] - توبه، 23
[8] - عنكبوت، 34
[9] - مائده، 3
[10] - نور، 4
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است