حبط و نابودی اعمال
آیه دوّم سوره حجرات، صدای بلند در محضر پیامبر را سبب حبط و نابودی اعمال دانست و فرمود: پاداش تمام كارهای خوب شما بدون اینكه خود متوجّه باشید تباه می شود، بنابراین به جاست پیرامون حبط عمل چند كلامی بیان كنیم:
«حَبط» در لغت به معنای فاسد وتباه شدن است. همان گونه كه غذاها و داروها، سرما و گرما، آب و آتش در یكدیگر اثر می گذارند، اعمال انسان نیز در یكدیگر اثر می گذارد. به دو مثال توجّه كنید:
الف: اگر كارگری بعد از بیست سال خدمات مفید، یك روز فرزند كارفرما را بكشد، آن قتل خدمات بیست ساله ی او را تباه می كند، كه به این تباه شدن اعمال گذشته، حبط گویند.
ب: اگر كارگری بیست سال كارفرمای خود را رنج دهد، امّا یك روز فرزند كارفرما را كه در حال غرق شدن است نجات دهد، این خدمت رنجهای بیست ساله را از بین می برد كه به این خدمتی كه بدی ها را از بین می برد، تكفیر یا
تفسیر سوره حجرات . ج1، ص: 36
كفّاره گویند.
با توجّه به این دو مثال می گوییم: مسائل معنوی و رفتار انسان نیز در یكدیگر اثر می كند. به چند نمونه قرآنی توجّه كنید:
1- كفر و ارتداد و بستن راه خدا بر مردم و ستیز با رسول خدا، سبب تباهی اعمال است. [1]
2- كسانی كه پیرو كارهایی هستند كه خدا را به غضب می آورد و از كارهایی كه خدا را راضی می كند تنفّر دارند، اعمالشان تباه است. [2]
3- شرك و نفاق، دنیاطلبی، كشتن انبیا و عدالت خواهان، سبب نابودی اعمال است. [3]
4- منّت گذاشتن بر كسی كه به او كمكی كرده ایم، سبب باطل شدن عمل است. [4]
5- ریا و عُجب، عبادات انسان را از بین می برد.

[1] - محمّد، 34
[2] - محمّد، 28
[3] - زمر، 65؛ توبه، 68؛ هود، 16؛ آل عمران، 24
[4] - بقره، 264
کليه حقوق برای مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن محفوظ است